Najważniejsze
- •W małym badaniu crossover z udziałem 75 osób koncentrat soku z buraka bogaty w azotany wiązał się z niższym ciśnieniem krwi u starszych dorosłych, ale nie u młodszych uczestników.
- •Równolegle obserwowano zmiany w mikrobiomie jamy ustnej: u starszych osób po interwencji spadła liczebność Prevotella, a wzrosła Neisseria, co może mieć związek z metabolizmem azotanów.
- •Opis badania ma ważne ograniczenia: brak pełnych danych o wielkości efektu, istotności statystycznej, stanie zdrowia uczestników oraz informacji, czy badanie było randomizowane i podwójnie zaślepione.
- •Wyniki dotyczą tylko krótkiej, dwutygodniowej interwencji i nie są podstawą do zmiany leczenia nadciśnienia bez konsultacji z lekarzem.
- •Temat wpisuje się w szersze badania nad wpływem azotanów z diety na tlenek azotu i ciśnienie tętnicze, ale potrzebne są większe i lepiej opisane próby kliniczne.
Badacze z University of Exeter podali, że u starszych dorosłych dwa tygodnie picia soku z buraka bogatego w azotany wiązały się z niższym ciśnieniem niż placebo.
Badacze z University of Exeter opisali w czasopiśmie „Free Radical Biology and Medicine” badanie, w którym starsi dorośli po dwóch tygodniach picia koncentratu soku z buraka bogatego w azotany dwa razy dziennie mieli niższe ciśnienie krwi niż po placebo. Badanie przeprowadzono w Wielkiej Brytanii z udziałem 75 osób, a równolegle analizowano zmiany w mikrobiomie jamy ustnej.
W badaniu uczestniczyło 39 osób poniżej 30. roku życia oraz 36 osób w wieku 60–70+ lat. Próba miała układ crossover i była kontrolowana placebo. Uczestnicy przechodzili dwie dwutygodniowe fazy: w jednej przyjmowali sok z buraka bogaty w azotany, w drugiej — placebo z usuniętymi azotanami. Między fazami zastosowano dwutygodniowy okres washout. Z dostępnych materiałów nie wynika jednak, czy badanie było randomizowane i podwójnie zaślepione.
Autorzy podali, że spadek ciśnienia wystąpił u starszych uczestników po soku bogatym w azotany, ale takiego efektu nie zaobserwowano w młodszej grupie. Komunikat uczelni nie podaje jednak wielkości spadku w mmHg, istotności statystycznej ani przedziałów ufności. Brakuje też pełnych informacji o stanie zdrowia uczestników na początku badania, w tym o tym, czy mieli nadciśnienie tętnicze lub przyjmowali leki.
Zmiany w mikrobiomie jamy ustnej
Równolegle zespół analizował bakterie obecne w jamie ustnej. W starszej grupie po interwencji spadła liczebność bakterii z rodzaju Prevotella, a wzrosła liczebność Neisseria. Autorzy wiążą te zmiany z metabolizmem azotanów i wytwarzaniem tlenku azotu, który wpływa na rozszerzanie naczyń i regulację ciśnienia. Z dostępnego opisu wynika jednak, że badanie pokazuje związek i wspiera hipotezę mechanistyczną, a nie dostarcza pełnego dowodu przyczynowego.
Pracę sfinansowano w ramach BBSRC Industrial Partnership Award. University of Exeter określa ją jako „największe badanie tego typu”, ale dostępne materiały nie zawierają porównania z wcześniejszą literaturą, które pozwalałoby niezależnie potwierdzić to twierdzenie. Materiał opiera się głównie na komunikacie uczelni i wypowiedziach autorów, bez komentarzy niezależnych ekspertów.
Kontekst i ograniczenia
Azotany obecne w diecie są od lat badane w kontekście ciśnienia tętniczego, ponieważ bakterie jamy ustnej pomagają przekształcać je w związki uczestniczące w wytwarzaniu tlenku azotu. Wcześniejsze badania sugerowały, że dieta bogata w azotany może obniżać ciśnienie, ale wyniki były niejednoznaczne, a efekt częściej obserwowano u osób starszych niż u młodych, zdrowych dorosłych.
Na razie wyniki dotyczą krótkiej, dwutygodniowej interwencji i nie stanowią podstawy do zmiany leczenia. Potrzebne są większe badania z pełnymi danymi klinicznymi, aby ocenić skalę i trwałość efektu.
Najważniejsze elementy opisu badania z University of Exeter
| Element badania | Dane z artykułu |
|---|---|
| Liczba uczestników | 75 osób |
| Młodsi uczestnicy | 39 osób poniżej 30. roku życia |
| Starsi uczestnicy | 36 osób w wieku 60–70+ |
| Schemat badania | crossover, placebo-kontrolowane |
| Czas trwania każdej fazy | 2 tygodnie |
| Okres washout | 2 tygodnie |
| Interwencja | koncentrat soku z buraka bogaty w azotany, 2 razy dziennie |
| Placebo | sok z usuniętymi azotanami |
| Główny obserwowany efekt | niższe ciśnienie u starszych dorosłych po interwencji |
| Brakujące dane | brak podanej wielkości efektu w mmHg, istotności statystycznej i przedziałów ufności |
Źródło: opracowanie na podstawie treści artykułu i opisu badania.
Jak azotany z soku z buraka mogą wpływać na ciśnienie
Schemat upraszcza mechanizm opisywany w artykule i nie stanowi dowodu przyczynowego.
Słownik pojęć
- Azotany
- Związki naturalnie obecne m.in. w warzywach, które w organizmie mogą być przekształcane do związków biorących udział w produkcji tlenku azotu.
- Tlenek azotu
- Cząsteczka sygnałowa wpływająca m.in. na rozszerzanie naczyń krwionośnych i regulację ciśnienia tętniczego.
- Mikrobiom jamy ustnej
- Zespół mikroorganizmów bytujących w jamie ustnej, które mogą uczestniczyć w przemianach azotanów.
- Badanie crossover
- Typ badania, w którym ci sami uczestnicy otrzymują kolejno interwencję i placebo lub inną interwencję, co ułatwia porównanie efektów.
- Placebo-kontrolowane
- Oznacza, że działanie badanej interwencji porównuje się z substancją nieaktywną lub pozbawioną kluczowego składnika.
- Washout
- Okres przerwy między fazami badania, mający ograniczyć wpływ poprzedniej interwencji na kolejną fazę.
- Przedział ufności
- Zakres wartości pokazujący, z jaką precyzją oszacowano efekt w badaniu; im węższy, tym większa precyzja.
