Najważniejsze
- •WHO ostrzega przed globalną ekspansją dengi poza strefy tropikalne, wywołaną zmianami klimatu i urbanizacją.
- •W pierwszej połowie 2026 roku odnotowano ponad 1,5 miliona zakażeń i 500 zgonów w ponad 90 krajach świata.
- •Choć w Amerykach ogólna liczba zachorowań spadła o 60% w stosunku do 2025 roku, w niektórych krajach (Kostaryka, Honduras) wciąż notuje się gwałtowne wzrosty.
- •W Azji Południowo-Wschodniej (Sri Lanka, Kambodża) odnotowano znaczne wzrosty zachorowań rok do roku, a lokalna transmisja wirusa jest potwierdzana także w Europie (m.in. we Francji).
- •Ponowne zakażenie innym serotypem wirusa grozi zjawiskiem ADE, które może prowadzić do zagrażającej życiu gorączki krwotocznej.
Światowa Organizacja Zdrowia oraz agencje sanitarne ostrzegają przed rozprzestrzenianiem się dengi poza strefę tropikalną. W pierwszej połowie 2026 roku na świecie odnotowano już ponad 1,5 mln zakażeń.
Globalna skala ekspansji dengi w 2026 roku
Źródło danych: Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) / ECDC
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oraz agencje sanitarne ostrzegły 26 sierpnia 2026 roku przed globalnym rozprzestrzenianiem się dengi poza strefę tropikalną. Głównymi przyczynami tego zjawiska są zmiany klimatyczne oraz postępująca urbanizacja. Ostrzeżenie opublikowano po odnotowaniu w pierwszej połowie 2026 roku ponad 1,5 miliona zakażeń i 500 zgonów na całym świecie. Według raportów Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) infekcje te zarejestrowano w ponad 90 krajach i terytoriach.
Sytuacja epidemiologiczna w obu Amerykach i Azji
Jak podaje Panamerykańska Organizacja Zdrowia (PAHO), w regionie obu Ameryk do 29. tygodnia 2026 roku zarejestrowano 1 470 237 podejrzanych przypadków dengi. Oznacza to spadek o 60 proc. w porównaniu z analogicznym okresem 2025 roku. Mimo to w poszczególnych krajach tego regionu odnotowano lokalne, tygodniowe wzrosty zachorowań: w Kostaryce o 67 proc., w Hondurasie o 38 proc., w Ekwadorze o 24 proc., a w Salwadorze o 19 proc.
Jednocześnie w Azji Południowo-Wschodniej ECDC zarejestrowało wyraźne wzrosty w ujęciu rocznym. Sri Lanka zgłosiła 82 007 przypadków w 2026 roku (wobec 33 374 rok wcześniej), a Kambodża – 28 074 (w porównaniu z 17 760 w 2025 roku). Lokalną transmisję wirusa potwierdzono również w Europie, m.in. we Francji. Podobne ogniska o charakterze rodzimym obserwowano w ubiegłych latach we Włoszech i Hiszpanii. Z kolei w Stanach Zjednoczonych analizy przeprowadzone w stanie Maryland wykazały wzrost liczby zachorowań z 7 przypadków w 2014 roku do 20 w pierwszej połowie 2024 roku. Badacze przypisują ponad połowę tego wzrostu rosnącym temperaturom.
Przyczyny zmian i ryzyko ciężkiego przebiegu choroby
Na rekordowy bilans 14,6 miliona przypadków dengi w 2024 roku wpłynęły globalne ocieplenie, zjawisko pogodowe El Niño oraz niewydolna infrastruktura sanitarna w miastach. Obecny spadek zachorowań w Ameryce Południowej to efekt przejściowej suszy oraz czasowej odporności populacyjnej, którą mieszkańcy nabyli po epidemii z lat 2023–2024. Wirus dengi występuje w czterech serotypach. Ponowne zakażenie innym serotypem może prowadzić do tzw. wzmocnienia zależnego od przeciwciał (ADE). Zjawisko to wywołuje ciężką, zagrażającą życiu postać krwotoczną choroby.
Agencje sanitarne przewidują dalszą ekspansję komarów z gatunku Aedes albopictus (które są wektorami wirusa) w Europie i USA. Stwarza to ryzyko kolejnych fal epidemicznych, gdy wygaśnie czasowa odporność populacyjna. Kluczowymi wyzwaniami dla globalnej polityki zdrowotnej w nadchodzących latach pozostają wdrażanie programów szczepień oraz systematyczna eliminacja siedlisk komarów.
Wzrost liczby zachorowań na dengę w wybranych krajach Azji (porównanie rok do roku)
| Kraj | Liczba przypadków (poprzedni rok) | Liczba przypadków (2026) | Zmiana procentowa |
|---|---|---|---|
| Sri Lanka | 33 374 | 82 007 | +145,7% |
| Kambodża | 17 760 | 28 074 | +58,1% |
Dane na podstawie raportów ECDC przytoczonych w artykule.
Słownik pojęć
- Denga
- Ostra wirusowa choroba zakaźna przenoszona przez komary z rodzaju Aedes, charakteryzująca się gorączką, silnymi bólami stawów i mięśni oraz wysypką.
- Serotyp
- Odmiana patogenu (np. wirusa) odróżnialna na podstawie antygenów reagujących ze specyficznymi przeciwciałami. Wirus dengi ma 4 główne serotypy.
- ADE (wzmocnienie zależne od przeciwciał)
- (Antibody-Dependent Enhancement) Zjawisko wzmocnienia zakażenia zależnego od przeciwciał. Polega na tym, że przeciwciała powstałe po pierwszym kontakcie z jednym serotypem wirusa ułatwiają wniknięcie do komórek innego serotypu przy ponownej infekcji, co zaostrza przebieg choroby.
- Wektor (medycyna)
- Organizm przenoszący patogeny (np. wirusy, bakterie) z jednego gospodarza na drugiego. W przypadku dengi wektorem są komary Aedes albopictus oraz Aedes aegypti.
- Transmisja rodzima (lokalna)
- Lokalne przenoszenie się patogenu w danej populacji (na określonym obszarze) bez konieczności zawleczenia go z zewnątrz przez podróżnych.
