Najważniejsze
- •Słodka guma po wypiciu soku z buraków chwilowo nasila efekt obniżania ciśnienia krwi, prawdopodobnie przez zmianę pH śliny.
- •W badaniu 14 zdrowych ochotników słodka guma zwiększała stężenie azotynów w jamie ustnej o 45 proc. i we krwi o około 25 proc. względem gumy bez cukru.
- •Efekt był niewielki, krótkotrwały i nie oznacza zalecenia, by leczyć nadciśnienie żuciem słodkiej gumy.
- •Mechanizm działania buraków opiera się na przemianie azotanów w jamie ustnej do azotynów, a następnie do tlenku azotu rozszerzającego naczynia krwionośne.
- •Autorzy sugerują, że większe badania powinny sprawdzić, jak poprawić wykorzystanie azotanów bez szkody dla zębów i metabolizmu.
Naukowcy z King’s College London ustalili, że żucie słodkiej gumy po wypiciu soku z buraków może dodatkowo obniżać ciśnienie krwi.
Badanie naukowców z King’s College London wykazało, że żucie gumy zawierającej cukier po wypiciu soku z buraków może nasilać korzystny wpływ tego warzywa na ciśnienie krwi. Wyniki opublikowano 18 czerwca 2026 roku w British Journal of Clinical Pharmacology.
W badaniu wzięło udział 14 zdrowych osób. Uczestnicy pili sok z buraków, a następnie przez trzy do sześciu godzin żuli gumę Hubba Bubba albo gumę bez cukru. Badacze mierzyli w tym czasie pH śliny, stężenie azotynów w jamie ustnej i we krwi oraz ciśnienie tętnicze. Po słodkiej gumie pH śliny spadło o 1,4 punktu, a ilość azotynów w jamie ustnej wzrosła o 45 proc. W organizmie poziom azotynów był wyższy o około 25 proc. niż po gumie bez cukru.
Ta zmiana przełożyła się na wynik pomiaru ciśnienia. Naukowcy odnotowali spadek ciśnienia skurczowego i rozkurczowego o około 3/2 mmHg w porównaniu z gumą bez cukru. Efekt utrzymywał się tylko przez kilka godzin. Autorzy badania podkreślają, że nie chodzi o zalecenie regularnego żucia słodkiej gumy jako metody leczenia nadciśnienia.
Mechanizm opiera się na azotanach zawartych w burakach. Związki te muszą zostać w jamie ustnej przekształcone przez bakterie w azotyny, a następnie w tlenek azotu, który rozszerza naczynia krwionośne i ułatwia przepływ krwi. Badacze sprawdzali, czy większa kwasowość śliny może przyspieszyć ten proces. Wcześniejsze prace tej samej grupy sugerowały, że efekt odwrotny, czyli obniżenie kwasowości, osłabia przemianę azotanów.
Nadciśnienie pozostaje jednym z najczęstszych problemów zdrowotnych. W samej Wielkiej Brytanii dotyczy około 14 mln dorosłych. Buraki, podobnie jak szpinak i jarmuż, należą do warzyw bogatych w azotany, dlatego od lat budzą zainteresowanie badaczy zajmujących się dietą i układem krążenia.
Autorzy badania wskazują, że kolejnym krokiem powinny być większe eksperymenty oraz poszukiwanie rozwiązań, które poprawią wykorzystanie azotanów bez szkody dla zębów i metabolizmu. W praktyce wyniki mogą mieć największe znaczenie dla osób korzystających z buraków jako wsparcia wydolności lub krótkotrwałego obniżenia ciśnienia.
Najważniejsze wyniki badania King’s College London
| Miernik | Guma z cukrem | Guma bez cukru | Różnica |
|---|---|---|---|
| Liczba uczestników | 14 zdrowych osób | 14 zdrowych osób | Badanie mała skala |
| Zmiana pH śliny | spadek o 1,4 punktu | brak istotnej zmiany | większa kwasowość przy gumie słodkiej |
| Azotyny w jamie ustnej | +45% | punkt odniesienia | wyraźny wzrost |
| Azotyny we krwi | +25% | punkt odniesienia | wyraźny wzrost |
| Ciśnienie skurczowe | spadek o ok. 3 mmHg | punkt odniesienia | niższe po gumie słodkiej |
| Ciśnienie rozkurczowe | spadek o ok. 2 mmHg | punkt odniesienia | niższe po gumie słodkiej |
| Czas działania efektu | kilka godzin | kilka godzin | efekt krótkotrwały |
Opracowanie własne na podstawie artykułu i komunikatu King's College London, 18.06.2026.
Jak działa efekt buraków i słodkiej gumy?
Na podstawie badania opublikowanego w British Journal of Clinical Pharmacology oraz komunikatu King's College London (18.06.2026).
Słownik pojęć
- Azotany
- Związki obecne m.in. w burakach i innych warzywach liściastych; w organizmie mogą zostać przekształcone do azotynów i dalej do tlenku azotu.
- Azotyny
- Pośredni produkt przemiany azotanów; mogą prowadzić do powstania tlenku azotu wpływającego na rozszerzenie naczyń krwionośnych.
- Tlenek azotu
- Cząsteczka sygnałowa rozluźniająca mięśnie gładkie naczyń krwionośnych, co sprzyja ich rozszerzeniu i obniżeniu ciśnienia.
- pH śliny
- Miara kwasowości śliny; w badaniu jego spadek po słodkiej gumie wiązał się z większą produkcją azotynów.
- Ciśnienie skurczowe
- Wyższa wartość ciśnienia tętniczego, mierzona podczas skurczu serca.
- Ciśnienie rozkurczowe
- Niższa wartość ciśnienia tętniczego, mierzona, gdy serce rozkurcza się między uderzeniami.
- Nadciśnienie
- Przewlekle podwyższone ciśnienie tętnicze, które zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.
