Najważniejsze
- •Przegląd 21 badań klinicznych sugeruje, że sztuczne i niskokaloryczne słodziki mogą wpływać na gospodarkę cukrową, podnosząc insulinę na czczo i HbA1c.
- •Autorzy wskazują na możliwy związek między słodzikami a obniżeniem wrażliwości na insulinę oraz zmianami w mikrobiomie jelitowym.
- •Porównywanie słodzików z wodą lub placebo pozwoliło lepiej ocenić ich bezpośredni wpływ, niezależnie od kalorii, które zastępują.
- •Badania obserwacyjne często łączą spożycie słodzików z wyższym ryzykiem chorób kardiometabolicznych, ale ich wyniki mogą być obciążone błędem selekcji.
- •Eksperci zalecają ostrożność: słodziki mogą być lepszą alternatywą dla dużych ilości cukru, ale nie należy uznawać ich za całkowicie obojętne dla zdrowia.
Naukowcy z Tufts University ostrzegają, że 21 badań klinicznych łączy sztuczne i niskokaloryczne słodziki z gorszą kontrolą glukozy oraz zmianami w mikrobiomie jelitowym.
Naukowcy z Tufts University przeanalizowali 21 badań klinicznych dotyczących sztucznych i niskokalorycznych substancji słodzących i ostrzegają, że mogą one wpływać na gospodarkę cukrową oraz mikrobiom jelitowy. Wyniki opublikowano w „Current Atherosclerosis Reports”.
W analizie porównano słodziki z kontrolami bezkalorycznymi, takimi jak woda lub placebo. Badacze stwierdzili, że substancje te podnosiły poziom insuliny na czczo oraz HbA1c, czyli wskaźnika długoterminowej kontroli stężenia cukru we krwi. Zauważyli też tendencję do obniżania wrażliwości na insulinę. W udostępnionych materiałach nie podano konkretnych wartości liczbowych tych zmian.
Jak wyjaśnił dr Meng Wang z Friedman School of Nutrition Science and Policy na Tufts University, skupienie się na porównaniach z produktami bezkalorycznymi pozwoliło lepiej wyizolować bezpośrednie działanie samych słodzików, a nie kalorii, które zastępują. Zebrane wyniki wskazują na sygnały sugerujące możliwy niekorzystny wpływ metaboliczny.
Badacze wskazują również na mikrobiom jelitowy jako możliwy mechanizm działania. Bezkaloryczne substancje słodzące przechodzą przez jelita i wchodzą w kontakt z drobnoustrojami. W jednym z analizowanych badań, które obejmowało profilowanie mikrobiomu i przenoszenie drobnoustrojów od ludzi do myszy, wykazano, że niektóre niskokaloryczne słodziki zmieniały skład i funkcję mikrobioty jelitowej.
Autorzy analizy odnieśli się także do dużych badań obserwacyjnych. Na ogół łączyły one spożywanie bezkalorycznych substancji słodzących z wyższym ryzykiem chorób kardiometabolicznych, choć takie prace mają ograniczenia. Osoby już zagrożone tymi schorzeniami mogą częściej wybierać produkty ze słodzikami, co utrudnia interpretację wyników. Badacze zwracają też uwagę, że różne substancje słodzące mogą działać inaczej, więc łączenie ich w jedną grupę może zacierać obraz.
Sztuczne i niskokaloryczne słodziki zyskały popularność jako alternatywa dla cukru, zwłaszcza w produktach kierowanych do osób ograniczających kalorie. Jednocześnie dotychczasowa wiedza o ich długoterminowym wpływie na zdrowie pozostaje niepełna, a wcześniejsze badania nie dawały jednolitych odpowiedzi. Dlatego obecna analiza ma znaczenie jako kolejny krok w ocenie ich bezpieczeństwa.
Prof. Dariush Mozaffarian z Tufts Food is Medicine Institute podkreślił, że jeśli ktoś zastępuje duże ilości cukru, na przykład pijąc kilka porcji słodzonych napojów dziennie, niskokaloryczne substancje słodzące mogą być lepszą alternatywą. Dodał jednak, że nie można automatycznie uznawać ich za bezpieczne i obojętne dla zdrowia. Badacze apelują też o ostrożność i lepsze etykietowanie produktów, ponieważ na etykietach często nie ma informacji o ilości użytego słodzika.
Najważniejsze elementy analizy Tufts University dotyczącej słodzików
| Element | Co porównano / sprawdzono | Wniosek z przeglądu |
|---|---|---|
| Liczba badań | 21 badań klinicznych u dorosłych | Zebrane wyniki sugerują możliwy niekorzystny wpływ metaboliczny |
| Porównanie główne | Słodziki vs woda lub placebo | Lepsze wyizolowanie bezpośredniego działania słodzików |
| Insulina na czczo | Zmiana poziomu insuliny | Zaobserwowano wzrost |
| HbA1c | Długoterminowa kontrola glikemii | Zaobserwowano wzrost |
| Wrażliwość na insulinę | Ocena reakcji tkanek na insulinę | Tendencja do obniżenia |
Opracowanie na podstawie artykułu o przeglądzie i metaanalizie badaczy z Tufts University, opublikowanej w Current Atherosclerosis Reports.
Jak słodziki mogą wpływać na organizm?
Na podstawie przeglądu i metaanalizy badań klinicznych omówionych w artykule.
Słownik pojęć
- HbA1c
- Hemoglobina glikowana; wskaźnik średniego stężenia glukozy we krwi z ostatnich około 2–3 miesięcy.
- Insulina na czczo
- Poziom insuliny oznaczany po okresie bez jedzenia; pomaga ocenić regulację gospodarki cukrowej.
- Wrażliwość na insulinę
- Stopień, w jakim komórki reagują na insulinę i pobierają glukozę z krwi.
- Mikrobiom jelitowy
- Zespół mikroorganizmów żyjących w jelitach, wpływający m.in. na trawienie i metabolizm.
- Badanie obserwacyjne
- Rodzaj badania, w którym analizuje się związki między ekspozycją a wynikiem bez ingerencji badacza.
- Metaanaliza
- Metoda łączenia wyników wielu badań, aby uzyskać bardziej ogólny obraz efektu.
- Substancje niskokaloryczne / bezkaloryczne
- Słodziki dostarczające mało albo żadnych kalorii, stosowane jako zamienniki cukru.
