Najważniejsze
- •Spożycie 100 g cukru w trakcie przyjmowania silnych antybiotyków obniża różnorodność mikrobiomu jelitowego aż o 24 proc.
- •Synergia diety wysokocukrowej i antybiotykoterapii stwarza idealne warunki do dominacji przewodu pokarmowego przez bakterie Enterococcus.
- •Sama dieta bogata w sacharozę – bez jednoczesnego podawania antybiotyku – nie powodowała spadku różnorodności bakteryjnej w badaniach modelowych.
- •Wyniki podważają powszechną praktykę szpitalną podawania silnie słodzonych preparatów odżywczych (nutridrinków) osłabionym pacjentom onkologicznym.
- •Eksperci ostrzegają przed pochopnym odstawianiem odżywek ze względu na ryzyko groźnej dla życia kacheksji i niedożywienia.
Spożywanie dużych ilości cukru podczas antybiotykoterapii obniża różnorodność mikrobiomu jelitowego o 24% na każde 100 g cukru – wynika z badania opublikowanego w czasopiśmie „Nature”.
Spożywanie dużych ilości cukru w trakcie przyjmowania antybiotyków o szerokim spektrum działania obniża różnorodność mikrobiomu jelitowego o 24 proc. na każde 100 g spożytego sacharydu i sprzyja nadmiernemu namnażaniu się bakterii z rodzaju Enterococcus. Wyniki pięcioletniego badania amerykańskich naukowców zostały opublikowane na łamach czasopisma „Nature”.
Zespół badaczy z City of Hope pod kierownictwem dr. Marcela van den Brinka, we współpracy z Memorial Sloan Kettering Cancer Center oraz NYU Grossman School of Medicine, przeanalizował dane dotyczące 173 hospitalizowanych pacjentów z nowotworami krwi. Chórzy poddawani byli procedurze przeszczepienia komórek macierzystych. W ramach prac naukowcy ocenili 9419 posiłków spożytych przez pacjentów oraz zbadali ponad 1000 próbek kału pobranych od 158 uczestników.
W trakcie hospitalizacji 80 proc. badanych przyjmowało co najmniej jeden antybiotyk o szerokim spektrum działania. Każdy wzrost spożycia cukru o 100 g wiązał się ze spadkiem różnorodności mikrobiomu jelitowego o 24 proc. u osób leczonych silnymi lekiem przeciwbakteryjnymi. Prowadziło to do niemal całkowitego zdominowania jelit przez bakterie z rodzaju Enterococcus.
Weryfikacja na modelu zwierzęcym i konsekwencje kliniczne
Badacze zweryfikowali tę zależność przyczynowo-skutkową na modelu mysim. Nadmierny wzrost populacji bakterii Enterococcus występował wyłącznie przy jednoczesnym stosowaniu diety wysokocukrowej oraz antybiotykoterapii. Myszy otrzymujące wyłącznie karmę o wysokiej zawartości sacharozy zachowały prawidłową mikroflorę jelitową.
Wysoka różnorodność bakterii jelitowych to kluczowy czynnik decydujący o przeżyciu pacjentów po przeszczepieniu komórek macierzystych. Powikłania, takie jak postać ostra choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi (GvHD) czy sepsa wywołana przez bakterie Enterococcus, wiążą się ze śmiertelnością sięgającą od 30 do nawet 80 proc. Odkrycie naukowców podważa dotychczasowe praktyki szpitalne, w ramach których osłabionym pacjentom onkologicznym powszechnie podaje się wysokoenergetyczne i mocno posłodzone preparaty odżywcze, takie jak szejki czy nutridrinki.
Autorzy opracowania zastrzegają jednak, że badanie przeprowadzone u ludzi miało charakter obserwacyjny. Wyników uzyskanych u pacjentów ze znacznie obniżoną odpornością nie można bezpośrednio przekładać na osoby ogólnie zdrowe, przyjmujące standardowe leki przeciwbakteryjne. Eksperci podkreślają również, że nagłe odstawienie słodkich odżywek bez wprowadzenia odpowiednich alternatyw kalorycznych stwarza ryzyko wystąpienia kacheksji i niedożywienia, co bezpośrednio zagraża życiu chorych. Ponadto publikacja nie podaje szczegółowych klas zastosowanych antybiotyków ani danych dotyczących odwracalności zmian w mikrobiomie jelitowym po zakończeniu leczenia.
Kluczowe dane i parametry badania klinicznego
| Parametr | Wartość / Liczba |
|---|---|
| Grupa badawcza | 173 pacjentów z nowotworami krwi |
| Przeanalizowane posiłki | 9 419 posiłków |
| Przebadane próbki kału | Ponad 1 000 próbek (od 158 osób) |
| Czas trwania obserwacji | 5 lat |
| Odsetek pacjentów na antybiotykoterapii | 80% |
| Spadek różnorodności mikrobiomu | -24% na każde 100 g cukru |
Badanie opublikowane w „Nature” (2026), badacze z City of Hope, MSKCC oraz NYU.
Mechanizm wpływu cukru i antybiotyków na mikrobiom jelitowy
Opracowanie własne na podstawie badania Nature (2026).
Słownik pojęć
- Mikrobiom jelitowy
- Ogół mikroorganizmów (bakterii, grzybów, wirusów) zamieszkujących przewód pokarmowy człowieka, odgrywający kluczową rolę w odporności i trawieniu.
- Antybiotyki o szerokim spektrum
- Leki przeciwbakteryjne działające na wiele różnych gatunków bakterii jednocześnie (zarówno szkodliwych, jak i pożytecznych).
- Enterococcus
- Rodzaj bakterii ziarniaków, stanowiących część naturalnej flory jelitowej, które przy nadmiernym namnożeniu mogą wywoływać ciężkie zakażenia i sepsę.
- GvHD (Choroba przeszczep przeciw gospodarzowi)
- Ciężkie powikłanie immunologiczne po przeszczepieniu komórek macierzystych lub szpiku, w którym dawcze komórki odpornościowe atakują tkanki odbiorcy.
- Kacheksja
- Zespół uwarunkowanego chorobowo skrajnego wyniszczenia organizmu, objawiający się znaczną utratą masy ciała, masy mięśniowej i tłuszczowej.
- Nutridrinki / Preparaty odżywcze
- Wysokoenergetyczne odżywki medyczne w płynie, stosowane u pacjentów zagrożonych niedożywieniem, często zawierające wysoki poziom węglowodanów prostych.
