Najważniejsze
- •Przewlekły stres psychologiczny u myszy zmieniał mikrobiom jelitowy i przyspieszał starzenie komórek macierzystych szpiku kostnego.
- •W mechanizmie uczestniczyły dwa obszary mózgu: przyśrodkowa kora przedczołowa i istota szara okołowodociągowa, których aktywność pod wpływem stresu spadała.
- •U zestresowanych myszy obserwowano spadek Lactobacillus reuteri oraz spermidyny, co wiązało się z gorszą funkcją hematopoetycznych komórek macierzystych.
- •Badanie sugeruje istnienie osi mózg–jelita–szpik jako ważnego szlaku wpływu stresu na odporność, ale wyniki pochodzą wyłącznie z modeli mysich.
- •Autorzy rozważają przyszłe zastosowania terapeutyczne, jednak potrzebne są dalsze badania, zwłaszcza u ludzi.
Chińscy badacze opisali u myszy mechanizm, w którym przewlekły stres psychologiczny zmienia mikrobiom jelitowy i przyspiesza starzenie się komórek macierzystych szpiku.
Naukowcy z Uniwersytetu Sun Yat-sen w Guangzhou opisali u myszy mechanizm, w którym przewlekły stres psychologiczny zmienia mikrobiom jelitowy i przyspiesza starzenie się komórek macierzystych szpiku kostnego. Wyniki opublikowano 2 lipca 2026 r. w piśmie „Cell Stem Cell”. Badacze łączą ten proces ze wzrostem ryzyka chorób, w tym chorób serca i cukrzycy.
Zespół przeanalizował cztery różne modele stresu u myszy, aby sprawdzić, jak łączą się mózg, jelita i szpik kostny. W badaniu wykazano, że przewlekły stres obniżał aktywność w dwóch obszarach mózgu: w przyśrodkowej korze przedczołowej oraz w istocie szarej okołowodociągowej. Autorzy opisali te struktury jako elementy odpowiedzi stresowej, które wpływają na dalsze zmiany w organizmie.
Zmniejszona aktywność tych regionów wiązała się z zaburzeniami w jelitach. U zestresowanych myszy spadał poziom Lactobacillus reuteri, bakterii uznawanej za ważną dla prawidłowej równowagi mikrobiomu. Badacze odnotowali też niższy poziom spermidyny, naturalnego związku, który wspiera usuwanie uszkodzonych komórek. Zmiany te miały przełożyć się na spadek aktywności hematopoetycznych komórek macierzystych, czyli komórek odpowiedzialnych za wytwarzanie krwi i komórek odpornościowych.
Autorzy podkreślają, że obserwowali także mniej limfocytów, a sama odpowiedź stresowa prowadziła do zmian przypominających przyspieszone starzenie szpiku. W praktyce oznacza to, że organizm gorzej utrzymuje produkcję komórek odpornościowych. Badacze napisali, że oś mózg-jelita-szpik może być jednym z kluczowych szlaków, przez które stres oddziałuje na układ odpornościowy.
Tło tych wyników jest istotne, bo przewlekły stres psychologiczny od dawna łączono z gorszym stanem zdrowia, ale nie do końca wiadomo było, jak sygnał ze strony mózgu dociera do szpiku kostnego. To badanie ma wypełnić część tej luki. Trzeba jednak pamiętać, że wyniki pochodzą z modeli mysich, a brief nie podaje danych z badań na ludziach ani opinii niezależnych ekspertów.
Autorzy zapowiadają dalsze prace nad tym, czy podobny mechanizm działa także u ludzi i czy można go wykorzystać terapeutycznie. W grę mogą wchodzić interwencje poprawiające funkcję szpiku w okresach przewlekłego stresu lub starzenia, ale na tym etapie pozostaje to jedynie kierunkiem dalszych badań.
Oś mózg–jelita–szpik w badaniu na myszach
Na podstawie opisu badania opublikowanego 2 lipca 2026 r. w Cell Stem Cell.
Słownik pojęć
- Mikrobiom jelitowy
- Zbiór bakterii i innych mikroorganizmów żyjących w jelitach, wpływających m.in. na odporność i metabolizm.
- Hematopoetyczne komórki macierzyste (HSC)
- Komórki szpiku kostnego, z których powstają wszystkie komórki krwi i układu odpornościowego.
- Lactobacillus reuteri
- Gatunek bakterii jelitowych uznawany za korzystny dla równowagi mikrobiomu.
- Spermidyna
- Naturalny związek uczestniczący w procesach komórkowych, w tym w usuwaniu uszkodzonych składników komórek.
- Przyśrodkowa kora przedczołowa (mPFC)
- Obszar mózgu związany z kontrolą poznawczą i regulacją reakcji emocjonalnych.
- Istota szara okołowodociągowa (PAG)
- Struktura mózgu biorąca udział w reagowaniu na zagrożenie i modulacji reakcji stresowej.
