Badania: Odmłodzony mikrobiom jelitowy może chronić przed rakiem wątroby

Przywrócenie młodzieńczego mikrobiomu jelitowego u myszy spowolniło starzenie wątroby i zapobiegło rozwojowi raka wątroby w eksperymencie zespołu z University of Texas. Wyniki badań naukowcy przedstawią podczas Tygodnia Chorób Przewodu Pokarmowego (Digestive Disease Week, DDW 2026) w Chicago, który odbędzie się od 2 do 5 maja 2026 r. W badaniu wykorzystano 16 myszy: osiem młodych i osiem starszych. Naukowcy pobrali próbki kału od młodych osobników, zakonserwowali je, a następnie przeszczepili tym samym myszom, gdy się zestarzały, stosując przeszczep mikrobioty kałowej (FMT). Grupa kontrolna ośmiu starzejących się myszy otrzymała wysterylizowaną papkę kałową, a niewielka grupa młodych zwierząt dostarczyła dodatkowych danych wyjściowych do porównań. Do końca obserwacji u żadnej z myszy z przywróconym mikrobiomem nie rozwinął się rak wątroby. W grupie kontrolnej nowotwór wykryto u dwóch z ośmiu starszych zwierząt. U myszy po FMT badacze odnotowali także mniejszy stan zapalny oraz mniej uszkodzeń wątroby niż u nieleczonych rówieśników. – Uczymy się z tej pracy, że starzejący się mikrobiom aktywnie przyczynia się do dysfunkcji wątroby i ryzyka raka, a nie tylko odzwierciedla proces starzenia – powiedział główny autor badania, dr Qingjie Li z University of Texas. Po zakończeniu części in vivo zespół przeprowadził szczegółową analizę tkanek wątroby. Naukowcy zidentyfikowali różnice w genie MDM2, który odgrywa rolę w rozwoju raka wątroby. Poziom białka MDM2 był niski u młodych myszy, wysoki u starszych, nieleczonych zwierząt, a u starszych myszy po przeszczepie mikrobioty uległ obniżeniu i zbliżył się do poziomów obserwowanych u młodych osobników. Według dr. Li przywrócenie młodszego mikrobiomu może odwracać kilka cech starzenia wątroby, w tym stan zapalny, zwłóknienie, zanik mitochondriów, skracanie telomerów i uszkodzenia DNA. Badanie nad wątrobą rozwinęło się z wcześniejszego projektu kardiologicznego tego samego zespołu, w którym modyfikacja mikrobiomu poprawiła funkcję serca u starszych myszy. Analiza tkanek w tamtym eksperymencie ujawniła jeszcze silniejszy efekt w wątrobie, co skłoniło badaczy do zaprojektowania osobnego doświadczenia. Naukowcy zastosowali autologiczne przeszczepy mikrobioty, wykorzystując własny mikrobiom każdej myszy, aby zmniejszyć ryzyko reakcji immunologicznych i infekcji oraz uzyskać bardziej przejrzysty dowód koncepcji dla potencjalnych badań u ludzi. Mikrobiom jelitowy, czyli zespół bakterii i innych drobnoustrojów zamieszkujących przewód pokarmowy, jest coraz częściej wskazywany jako ważny czynnik wpływający na procesy starzenia, odporność i ryzyko nowotworów. Coraz liczniejsze badania sugerują jego istotny udział w zdrowiu wątroby, w tym w mechanizmach prowadzących do marskości i raka. Dr Li zaznacza, że obecne wyniki dotyczą wyłącznie zwierząt i nie można ich bezpośrednio przenosić na ludzi. Naukowiec deklaruje jednak, że zespół będzie dążyć do zaprojektowania pierwszych badań klinicznych, które sprawdzą, czy odmłodzenie mikrobiomu może stać się nowym kierunkiem profilaktyki chorób wątroby i interwencji przeciwstarzeniowych.