Najważniejsze
- •Centrum Egzaminów Medycznych (CEM) przejmie organizację państwowych egzaminów specjalizacyjnych pielęgniarek i położnych od 1 stycznia 2027 roku.
- •Złożenie wniosków na egzaminy będzie odbywać się przez System Monitorowania Kształcenia (SMK) w nowych terminach: w styczniu na sesję letnią i w sierpniu na sesję zimową.
- •Forma egzaminu zostanie uzależniona od liczby zdających: pisemny test (120 pytań) dla grup od 30 osób lub egzamin ustny (6-10 zadań) dla mniejszych grup.
- •Projekt rozporządzenia, który upraszcza procedury (m.in. likwiduje wymóg dołączania Elektronicznej Karty Kształcenia), trafił do 21-dniowych konsultacji publicznych.
Ministerstwo Zdrowia skierowało 28 sierpnia 2026 roku do konsultacji publicznych projekt rozporządzenia, które od 1 stycznia 2027 roku przenosi organizację egzaminów specjalizacyjnych pielęgniarek i położnych do CEM.
Dynamika wejścia w życie przepisów rekrutacyjnych
Szybkie wejście w życie przepisów dot. rekrutacji (dzień po ogłoszeniu)
+Zabezpieczenie terminów rekrutacji na sesję letnią w 2027 roku bez przestojów prawnych
−Możliwe zakłócenia w harmonogramie przygotowań kandydatów z powodu nagłej zmiany terminów naboru
Wejście w życie przepisów a rekrutacja na egzaminy
Wejście w życie rozporządzenia (harmonogram)
+Wejście w życie przepisów o terminach wniosków dzień po ogłoszeniu umożliwi rekrutację na sesję letnią 2027 r.
−Potencjalne zamieszanie organizacyjne na przełomie roku 2026/2027
Porównanie instytucji organizujących egzaminy
CMKP (Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego)
+Silne powiązanie procesu dydaktycznego z samym egzaminem
−Brak centralnej standaryzacji pytań dla wszystkich zawodów medycznych w jednym miejscu
CEM (Centrum Egzaminów Medycznych)
+Pełna konsolidacja państwowych egzaminów medycznych (lekarze, farmaceuci, pielęgniarki)
+Wysoka specjalizacja w technikach testowych i organizacji egzaminów masowych
−Konieczność szybkiego dostosowania systemów IT (SMK) i procedur CEM
Porównanie modeli organizacyjnych egzaminów specjalizacyjnych
Dotychczasowy model (CMKP)
+Długoletnie doświadczenie w obsłudze kształcenia podyplomowego pielęgniarek
+Wypracowane standardy współpracy ze środowiskiem pielęgniarskim
−Rozproszona organizacja egzaminów dla różnych zawodów medycznych
−Konieczność utrzymywania podwójnych struktur administracyjnych do obsługi egzaminów
Nowy model od 2027 r. (CEM)
+Konsolidacja wszystkich państwowych egzaminów medycznych w jednej instytucji
+Uproszczenie procedur (brak wymogu dołączania Elektronicznej Karty Kształcenia)
+Dostosowanie harmonogramu do sprawnej obsługi logistycznej przez CEM
−Konieczność wdrożenia nowych systemów i procedur dla pielęgniarek
−Wątpliwości dotyczące formy egzaminów ustnych dla mniejszych grup
Ministerstwo Zdrowia skierowało 28 sierpnia 2026 roku do konsultacji publicznych projekt rozporządzenia zmieniającego zasady organizacji państwowych egzaminów specjalizacyjnych dla pielęgniarek i położnych. Od 1 stycznia 2027 roku ich organizacją zajmie się Centrum Egzaminów Medycznych (CEM). Dotychczas zadania te realizowało Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego (CMKP). Zmiana ta wynika z ustawy z 27 listopada 2024 roku o zmianie ustawy o CMKP. Nowe regulacje dotyczące terminów składania wniosków wejdą w życie dzień po ogłoszeniu rozporządzenia, co umożliwi przeprowadzenie rekrutacji na sesję letnią w 2027 roku.
Harmonogram wnioskowania i sesji egzaminacyjnych
Pielęgniarki i położne będą składać wnioski o dopuszczenie do egzaminu do dyrektora CEM za pośrednictwem Systemu Monitorowania Kształcenia Pracowników Medycznych. Projekt wyznacza dwa terminy naboru. Dokumenty na sesję letnią zainteresowani złożą od 1 do 31 stycznia, natomiast na sesję zimową – od 1 do 31 sierpnia. Zmianom ulegną również same terminy sesji egzaminacyjnych. Sesja letnia potrwa od 15 maja do 15 lipca, a zimowa rozpocznie się 1 grudnia i zakończy 31 stycznia kolejnego roku. Nowy harmonogram ma dostosować organizację egzaminów do możliwości organizacyjnych CEM.
Forma egzaminu zależna od liczby zdających
Projekt wprowadza zasadę, według której forma egzaminu będzie zależeć od liczby zdających w danej dziedzinie i sesji. Egzamin będzie miał formę pisemnego testu składającego się ze 120 pytań, jeśli przystąpi do niego co najmniej 30 osób. W przypadku mniejszych grup sprawdzian wiedzy odbędzie się w formie ustnej i obejmie od 6 do 10 zadań. Minimalna liczba zdających w danej dziedzinie musi wynosić 20 osób. Egzamin dla mniejszej grupy zostanie zorganizowany wyłącznie na wniosek dyrektora CEM, za zgodą ministra zdrowia. Nowe przepisy upraszczają również formalności, eliminując obowiązek dołączania do wniosku Elektronicznej Karty Kształcenia.
Konsolidacja państwowych egzaminów medycznych w jednej wyspecjalizowanej instytucji to główny cel przeniesienia procedur do CEM. W projekcie oraz Ocenie Skutków Regulacji nie przeanalizowano jednak, jak zmiana formy egzaminu z pisemnej na ustną wpłynie na poziom zdawalności czy jednolitość oceniania. W dokumentacji brakuje również opinii Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych oraz stanowisk CEM i CMKP wobec nowych przepisów.
Projekt rozporządzenia znajduje się obecnie na etapie 21-dniowych konsultacji publicznych. Oznacza to, że proponowane przepisy mogą jeszcze ulec zmianom przed ich ostatecznym wejściem w życie.
Sztywność terminów składania wniosków aplikacyjnych
Sztywne terminy naboru wniosków (styczeń / sierpień)
+Ułatwienie planowania pracy komisji egzaminacyjnych i rezerwacji sal przez CEM z dużym wyprzedzeniem
−Brak elastyczności w przypadku nagłych zdarzeń losowych uniemożliwiających złożenie wniosku w terminie
Efektywność komunikacji w nowym systemie aplikacyjnym
Komunikacja elektroniczna (dyrektor CEM - kandydat)
+Natychmiastowe powiadomienia o brakach formalnych i decyzji o dopuszczeniu do egzaminu
−Konieczność cyklicznego logowania się i pilnowania statusu wniosku w systemie teleinformatycznym
Porównanie elastyczności harmonogramów sesji egzaminacyjnych
Tradycyjny harmonogram sesji
+Szybki proces od zgłoszenia do uzyskania wyniku egzaminu państwowego
−Krótszy czas na przygotowanie logistyczne sesji egzaminacyjnej przez instytucję organizującą
Nowy dwumiesięczny harmonogram sesji
+Rozłożenie obciążenia logistycznego i kadrowego CEM na dłuższy czas
+Większa dostępność terminów i sal egzaminacyjnych w całym kraju
−Rozciągnięcie procesu egzaminacyjnego w czasie dla poszczególnych dziedzin pielęgniarstwa
Metoda składania wniosków aplikacyjnych na egzamin państwowy
Wnioskowanie przez SMK
+Całkowity brak konieczności wysyłania dokumentów papierowych pocztą
+Automatyczna weryfikacja tożsamości i uprawnień uczestnika kształcenia
−Wymaga od kandydatek i kandydatów biegłości w obsłudze rządowego systemu IT
Porównanie harmonogramów sesji egzaminacyjnych
Stare terminy sesji (CMKP)
+Utrwalone przyzwyczajenia kadry i placówek szkoleniowych
−Większe ryzyko opóźnień z powodu kolizji z egzaminami lekarskimi
−Mniej elastyczne okno czasowe dla zdających w okresie urlopowym
Nowe terminy sesji (CEM od 2027)
+Dłuższe, z góry określone okna egzaminacyjne (po 2 miesiące na sesję)
+Dostosowanie obciążenia CEM do liczby obsługiwanych egzaminów medycznych
−Sesja zimowa rozciąga się na przełom roku kalendarzowego
Nowy harmonogram rekrutacji i sesji egzaminacyjnych od 2027 roku
Wnioski (lato)
Styczeń (1-31)
Składanie dokumentów przez SMK do dyrektora CEM na sesję letnią.
Sesja letnia
15 maja - 15 lipca
Przeprowadzanie egzaminów specjalizacyjnych w sesji letniej.
Wnioski (zima)
Sierpień (1-31)
Składanie dokumentów przez SMK na sesję zimową.
Sesja zimowa
1 grudnia - 31 stycznia
Przeprowadzanie egzaminów specjalizacyjnych w sesji zimowej.
Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 sierpnia 2026 r.
Znaczenie etapu konsultacji społecznych dla ostatecznego kształtu przepisów
Brak konsultacji społecznych
+Szybkie tempo wdrożenia nowych regulacji w życie
−Ryzyko wprowadzenia przepisów z wadami prawnymi lub logistycznymi
21-dniowe konsultacje publiczne (obecny etap)
+Możliwość zgłaszania poprawek przez Naczelną Radę Pielęgniarek i Położnych oraz CEM/CMKP
+Lepsze dostosowanie przepisów do realiów praktyki zawodowej przed ich ostatecznym podpisaniem
−Możliwość wydłużenia procesu legislacyjnego w przypadku zgłoszenia wielu uwag
Proces konsultacji społecznych a jakość stanowisk prawnych
Pominięcie etapu konsultacji społecznych
+Znaczne przyspieszenie procesu legislacyjnego i wejścia w życie przepisów
−Możliwość pominięcia ważnych uwag praktyków wykonujących zawód na co dzień
21-dniowy proces konsultacji społecznych
+Szansa na usunięcie błędów merytorycznych i formalnych przed publikacją aktu w Dzienniku Ustaw
+Zbudowanie konsensusu ze środowiskiem pielęgniarek i położnych w kwestii formy egzaminów
−Przedłużenie procedury legislacyjnej o co najmniej kilkanaście lub kilkadziesiąt dni
Procedura konsultacji społecznych a jakość tworzonego prawa
Brak procedury konsultacji (tryb pilny)
+Szybkie wejście w życie przepisów bez sporów społecznych
−Brak możliwości zgłoszenia uwag przez środowisko zawodowe przed wejściem przepisów w życie
Konsultacje publiczne (tryb standardowy)
+Możliwość wypracowania kompromisu w kontrowersyjnych kwestiach formy egzaminu (ustny/pisemny)
−Ryzyko opóźnienia wdrożenia w przypadku silnego oporu środowiska zawodowego
Wpływ konsultacji na ostateczny kształt przepisów
Trwające konsultacje społeczne
+Możliwość modyfikacji projektu przed ostatecznym podpisaniem przez Ministra Zdrowia
−Ryzyko nieuwzględnienia kluczowych uwag ze względu na krótki czas trwania konsultacji (21 dni)
Wpływ formy egzaminu na proces weryfikacji wiedzy
Forma Pisemna (Test)
+Pełna obiektywność i jednolitość oceny na terenie całego kraju
+Łatwa weryfikacja statystyczna trudności pytań
−Brak weryfikacji umiejętności miękkich i argumentacji ustnej
Forma Ustna
+Możliwość bezpośredniej interakcji i oceny toku rozumowania klinicznego
+Sprawdzenie umiejętności rozwiązywania realnych problemów (studia przypadków)
−Ryzyko braku pełnej jednolitości oceniania między różnymi komisjami
−Większe obciążenie stresem u osób zdających
Stanowiska kluczowych instytucji wobec zmian organizacyjnych
Stanowisko NRPiP (brak w dokumentacji)
+Możliwość wniesienia uwag na etapie trwających 21-dniowych konsultacji publicznych
−Brak formalnego stanowiska organu samorządu w Ocenie Skutków Regulacji na etapie projektu
Stanowiska CEM i CMKP (brak w dokumentacji)
+Możliwość doprecyzowania podziału zadań i transferu danych w toku konsultacji międzyresortowych
−Brak pisemnych deklaracji o gotowości infrastruktury przed rozpoczęciem konsultacji
Konsolidacja państwowych egzaminów medycznych
Rozproszenie egzaminów medycznych
+Wąska specjalizacja instytucji w danej dziedzinie zawodowej
−Konieczność utrzymywania podwójnych struktur organizacyjnych dla różnych zawodów medycznych
Konsolidacja w CEM (nowy model)
+Jednolite standardy przeprowadzania państwowych egzaminów dla wszystkich zawodów medycznych
+Efekt skali i oszczędności budżetowe przy obsłudze administracyjnej
−Wymaga szerokich kompetencji logistycznych i kadrowych w jednej instytucji (CEM)
Analiza ryzyka braku standaryzacji oceniania w OSR
Brak analizy wpływu formy egzaminu w OSR
+Przyspieszenie prac nad samym projektem rozporządzenia przez Ministerstwo Zdrowia
−Trudności w porównywaniu wyników i trudności standaryzacji oceniania w skali kraju
Zalety i wady konsolidacji egzaminów w CEM
Konsolidacja egzaminów medycznych w jednej instytucji (CEM)
+Oszczędność środków budżetowych i optymalizacja kadr administracji medycznej
−Ryzyko braku spójności w przejmowaniu dokumentacji historycznej i bieżących spraw szkoleniowych
Formy egzaminu specjalizacyjnego w zależności od liczebności grupy
Pisemny test testowy (dla grup ≥ 30 osób)
+Jednolity standard oceniania dla wszystkich piszących
+Szybkie sprawdzanie wyników za pomocą systemów optycznych
+Mniejszy stres związany z bezpośrednią odpowiedzią przed komisją
−Wymaga przygotowania dużej liczby zestawów pytań testowych (120 pytań)
−Brak możliwości indywidualnego doprecyzowania odpowiedzi przez zdającego
pytania120 pytań testowych
prog_grupymin. 30 osób
Egzamin ustny (dla grup < 30 osób)
+Możliwość wykazania się szerszą wiedzą praktyczną i logicznym myśleniem
+Elastyczność w prezentowaniu argumentacji medycznej
−Większy stres dla osoby zdającej
−Potencjalne ryzyko mniejszej obiektywności oceniania (brak analizy OSR w tym zakresie)
−Większy nakład czasu komisji na jednego zdającego
pytania6 do 10 zadań
prog_grupy20-29 osób (poniżej 20 za zgodą MZ)
Sposób weryfikacji wiedzy w zależności od liczby zdających
Test pisemny (dla grup ≥ 30 osób)
+Szybkie wyniki, wysoki stopień standaryzacji
−Wymaga przygotowania bazy 120 zwalidowanych pytań na każdą sesję
Egzamin ustny (dla grup < 30 osób)
+Pozwala na głębszą weryfikację wiedzy przy małej liczbie zdających
−Trudniejsza do zapewnienia pełna porównywalność oceniania
Uproszczenie formalności aplikacyjnych
Dotychczasowe formalności
+Kompletna dokumentacja w jednym pliku (w tym Elektroniczna Karta Kształcenia)
−Czasochłonny proces generowania i weryfikacji podpisów elektronicznych na dokumentach papierowych/hybrydowych
Uproszczone formalności (projekt rozporządzenia)
+Eliminacja obowiązku dołączania Elektronicznej Karty Kształcenia do wniosku
+Szybsza ścieżka kwalifikacji do egzaminu państwowego
−Konieczność dokładniejszej weryfikacji danych bezpośrednio w systemie SMK
Porównanie metod weryfikacji wiedzy teoretycznej i praktycznej
Test jednokrotnego wyboru (120 pytań)
+Pełna standaryzacja i brak wpływu czynnika ludzkiego na ocenę końcową
−Brak możliwości doprecyzowania odpowiedzi przez zdającego w przypadku wątpliwości interpretacyjnych pytań
Egzamin ustny (6-10 pytań)
+Możliwość oceny umiejętności praktycznych oraz radzenia sobie w sytuacjach stresowych
−Duża zależność wyniku od wylosowanego zestawu pytań i subiektywizmu komisji oceniającej
Uproszczenie weryfikacji kwalifikacji kandydatów
Weryfikacja papierowa / hybrydowa (z EKK)
+Archiwizacja tradycyjna i pewność fizycznego istnienia dokumentu szkoleniowego
−Długi czas weryfikacji dokumentów przez pracowników urzędu przed dopuszczeniem do egzaminu
Weryfikacja automatyczna (bez konieczności dołączania EKK)
+Mniejsza biurokracja, szybsza ścieżka kwalifikacji, wygoda dla kandydata
−Zależność procesu weryfikacji od stabilności i dostępności systemów teleinformatycznych państwa
Forma egzaminu a obiektywizm oceny wiedzy
Egzamin ustny (6-10 zadań) w małych grupach
+Lepsza weryfikacja rzeczywistej wiedzy specjalistycznej przy małej liczbie zdających
−Potencjalnie wyższy stopień trudności egzaminu dla mniejszych grup z powodu czynnika subiektywnego
Forma i struktura egzaminu specjalizacyjnego w zależności od liczby zdających
| Liczba zdających w danej dziedzinie i sesji | Forma egzaminu | Liczba pytań / zadań | Dodatkowe wymogi i warunki |
|---|---|---|---|
| Co najmniej 30 osób | Pisemny test | 120 pytań | Standardowy tryb przeprowadzania egzaminu |
| Od 20 do 29 osób | Egzamin ustny | Od 6 do 10 zadań | Automatyczne zastosowanie w przypadku mniejszej grupy |
| Poniżej 20 osób | Egzamin ustny | Od 6 do 10 zadań | Tylko na wniosek dyrektora CEM za zgodą Ministra Zdrowia |
Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 sierpnia 2026 r.
Słownik pojęć
- CEM
- Centrum Egzaminów Medycznych – państwowa jednostka organizacyjna podległa Ministrowi Zdrowia, odpowiedzialna za organizację państwowych egzaminów dla zawodów medycznych.
- CMKP
- Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego – dotychczasowa instytucja odpowiedzialna m.in. za kształcenie podyplomowe i egzaminy specjalizacyjne pielęgniarek i położnych.
- SMK
- System Monitorowania Kształcenia Pracowników Medycznych – system teleinformatyczny służący do obsługi procesu kształcenia i egzaminowania kadry medycznej w Polsce.
- EKK
- Elektroniczna Karta Kształcenia – dokument potwierdzający przebieg i ukończenie szkolenia specjalizacyjnego przez uczestnika kształcenia podyplomowego.
- OSR
- Ocena Skutków Regulacji – dokument dołączany do projektu aktu prawnego, przedstawiający analizę wpływu nowych regulacji na podmioty, rynek pracy oraz finanse publiczne.
Najczęstsze pytania
Od kiedy Centrum Egzaminów Medycznych przejmie egzaminy pielęgniarek?▼
Przejęcie organizacji egzaminów przez CEM nastąpi 1 stycznia 2027 roku. Zmiany w terminach składania wniosków wejdą jednak w życie dzień po ogłoszeniu rozporządzenia, by umożliwić rekrutację na sesję letnią 2027.
Jak i gdzie należy złożyć wniosek o dopuszczenie do egzaminu?▼
Wnioski należy składać wyłącznie drogą elektroniczną za pośrednictwem Systemu Monitorowania Kształcenia Pracowników Medycznych (SMK) do dyrektora CEM. Zgodnie z nowym projektem nie trzeba będzie już dołączać Elektronicznej Karty Kształcenia (EKK).
Jakie są nowe terminy składania wniosków i przeprowadzania egzaminów?▼
Zmieniają się terminy składania wniosków: na sesję letnią od 1 do 31 stycznia, a na sesję zimową od 1 do 31 sierpnia. Same sesje egzaminacyjne będą odbywać się w terminach: sesja letnia od 15 maja do 15 lipca, a zimowa od 1 grudnia do 31 stycznia.
Kiedy egzamin będzie pisemny, a kiedy ustny?▼
Forma zależy od liczby zdających. Jeśli w danej dziedzinie i sesji zdaje min. 30 osób, egzamin będzie testem pisemnym (120 pytań). W przypadku mniejszych grup (20-29 osób) będzie to egzamin ustny (6-10 zadań). Egzamin dla grup mniejszych niż 20 osób odbędzie się tylko w wyjątkowych przypadkach za zgodą Ministra Zdrowia.
