Najważniejsze
- •Ministerstwo Zdrowia skierowało do 30-dniowych konsultacji publicznych projekt nowej ustawy o zawodzie pielęgniarki i położnej, oznaczany w mediach numerem UD387.
- •Projekt zakłada rozszerzenie uprawnień części pielęgniarek i położnych, m.in. o kierowanie na wybrane badania, ordynowanie leków i wyrobów medycznych, porady pielęgniarskie oraz krótkie zwolnienia do 5 dni.
- •Nowa ustawa ma uporządkować strukturę zawodową przez trzy poziomy kompetencji oraz wprowadzenie roli zaawansowanej praktyki pielęgniarskiej i położniczej (APN).
- •Nie wszystkie nowe kompetencje miałyby objąć automatycznie cały zawód — kluczowe mają być kwalifikacje, doświadczenie i poziom kompetencji.
- •Projekt może jeszcze istotnie się zmienić po konsultacjach, zwłaszcza w kwestii zakresu uprawnień i statusu położnych.
Ministerstwo Zdrowia skierowało do konsultacji projekt nowej ustawy, która ma rozszerzyć uprawnienia pielęgniarek i położnych m.in. o możliwość kierowania na badania, ordynowania leków oraz wystawiania krótkich zwolnień.
Ministerstwo Zdrowia skierowało w połowie maja 2026 r. do konsultacji publicznych projekt nowej ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej. Dokument przewiduje rozszerzenie części uprawnień przedstawicieli tych zawodów, w tym możliwość kierowania pacjentów na określone badania diagnostyczne, ordynowania leków i wyrobów medycznych, udzielania porad pielęgniarskich, wystawiania krótkich zwolnień oraz stwierdzania zgonu w części świadczeń opiekuńczych.
Media opisują projekt jako dokument z 13 maja 2026 r., skierowany do 30-dniowych konsultacji publicznych. W obiegu medialnym figuruje on pod numerem UD387. Zgodnie z opisem projektu pielęgniarki miałyby uzyskać prawo do orzekania o czasowej niezdolności do pracy maksymalnie na 5 dni. To jeden z najczęściej wskazywanych elementów zmian. Materiały prasowe nie podają jednak pełnego katalogu badań, leków i wyrobów medycznych, których miałyby dotyczyć nowe uprawnienia.
Nowe kompetencje i poziomy zawodowe
Projekt zakłada także uporządkowanie struktury zawodowej przez wprowadzenie trzech poziomów kompetencyjnych: pielęgniarki lub położnej ogólnej, kwalifikowanej i klinicznej. Dodatkowo ma się pojawić kategoria pielęgniarki i położnej zaawansowanej praktyki, określana skrótem APN. Według opisu projektu status ten ma przysługiwać osobie z dyplomem magistra pielęgniarstwa lub położnictwa, tytułem specjalisty, co najmniej 10-letnim doświadczeniem zawodowym, minimum 5-letnią praktyką w danej dziedzinie oraz potwierdzeniem kompetencji APN.
Wśród proponowanych zmian znalazła się także możliwość stwierdzania zgonu przez pielęgniarki w określonych rodzajach opieki. Część źródeł wskazuje na opiekę paliatywną i długoterminową, a część dodaje także opiekę hospicyjną. Z dostępnych materiałów wynika również, że nowe uprawnienia nie mają automatycznie objąć wszystkich pielęgniarek i położnych, lecz osoby z odpowiednimi kwalifikacjami i wyższymi kompetencjami. Według artykułu źródłowego ustawa miałaby wejść w życie 1 marca 2027 r., choć tej daty nie potwierdzono niezależnie w innych przekazanych materiałach.
Uzasadnienie zmian i dalsze prace
Resort uzasadnia zmiany tym, że obecna ustawa obowiązuje od 2011 r. i nie odpowiada już przemianom w systemie ochrony zdrowia, postępowi medycznemu oraz wyzwaniom demograficznym i organizacyjnym. Projekt nie tworzy samodzielności pielęgniarek i położnych od podstaw, ponieważ już dziś mają one część własnych kompetencji, ale ma je uporządkować i rozszerzyć. Wpisuje się to w szerszy trend przekazywania części prostszych świadczeń od lekarzy innym zawodom medycznym.
Teraz projekt trafi do konsultacji, w trakcie których mogą pojawić się spory o zakres nowych uprawnień oraz o status położnych. Ostateczny kształt przepisów może się jeszcze zmienić po uwagach zgłoszonych przez środowiska zawodowe i inne instytucje uczestniczące w procesie.
Najważniejsze liczby i terminy związane z projektem ustawy
| Element | Wartość | Znaczenie |
|---|---|---|
| Data projektu | 13 maja 2026 r. | Data dokumentu kierowanego do konsultacji |
| Konsultacje publiczne | 30 dni | Czas na zgłaszanie uwag do projektu |
| Maksymalny okres zwolnienia | do 5 dni | Proponowany limit czasowej niezdolności do pracy orzekanej przez pielęgniarkę |
| Liczba poziomów kompetencyjnych | 3 | Ogólna, kwalifikowana, kliniczna |
| Doświadczenie zawodowe dla APN | co najmniej 10 lat | Jeden z warunków uzyskania statusu zaawansowanej praktyki |
| Praktyka w danej dziedzinie dla APN | minimum 5 lat | Dodatkowy wymóg doświadczenia specjalistycznego |
| Rok obowiązującej ustawy | 2011 | Aktualnie obowiązujące przepisy mają zostać zastąpione |
| Potencjalna data wejścia w życie | 1 marca 2027 r. | Data podawana w części przekazów medialnych, nie w pełni niezależnie potwierdzona |
Na podstawie treści artykułu i materiałów prasowych przywołanych w tekście.
Jak mają wyglądać nowe poziomy kompetencji i ścieżka APN
Opracowanie na podstawie opisu projektu ustawy przedstawionego w artykule.
Słownik pojęć
- APN
- Advanced Practice Nurse — pielęgniarka lub położna zaawansowanej praktyki, z dodatkowymi kwalifikacjami i szerokimi kompetencjami klinicznymi.
- Konsultacje publiczne
- Etap procesu legislacyjnego, w którym zainteresowane środowiska i instytucje mogą zgłaszać uwagi do projektu ustawy.
- Ordynowanie leków
- Uprawnienie do zlecania lub przepisywania określonych produktów leczniczych zgodnie z zakresem przewidzianym w przepisach.
- Wyroby medyczne
- Produkty stosowane w diagnostyce, leczeniu lub rehabilitacji, np. materiały opatrunkowe, sprzęt pomocniczy czy niektóre środki do monitorowania zdrowia.
- Czasowa niezdolność do pracy
- Stan zdrowia uzasadniający wystawienie zaświadczenia o czasowym zwolnieniu z pracy.
- Opieka paliatywna
- Świadczenia skoncentrowane na łagodzeniu objawów i poprawie jakości życia osób z ciężką, postępującą chorobą.
