Najważniejsze
- •Ministerstwo Zdrowia broni projektu, który dopuściłby dojście do zawodu położnej przez licencjat z pielęgniarstwa i dodatkowe co najmniej 18-miesięczne kształcenie z położnictwa.
- •Samorząd zawodowy i część ekspertów ostrzegają, że proponowana ścieżka może obniżyć standardy przygotowania oraz osłabić odrębność zawodu położnej.
- •W sporze zderzają się dwa problemy systemowe: trudności części absolwentek położnictwa ze znalezieniem pracy oraz ryzyko przyszłych braków kadrowych związanych ze starzeniem się personelu.
- •W artykule pojawiają się ważne liczby dotyczące czasu i kosztu kształcenia oraz wieku emerytalnego położnych, ale część danych nie została uzupełniona o źródło i metodologię.
- •Projekt pozostaje na etapie konsultacji publicznych, a ostateczny kształt zmian i termin dalszych prac legislacyjnych nie są jeszcze znane.
Ministerstwo Zdrowia 19 maja broniło projektu zmian w kształceniu położnych, opublikowanego 15 maja, mimo sprzeciwu samorządu i części środowiska.
Ministerstwo Zdrowia 19 maja broniło opublikowanego cztery dni wcześniej projektu nowelizacji ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, który zmienia ścieżkę dojścia do zawodu położnej. Propozycja wywołała sprzeciw Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych oraz części środowiska, które ostrzegają przed obniżeniem standardów kształcenia i osłabieniem odrębności tego zawodu.
Zgodnie z projektem kwalifikacje położnej miałyby uzyskiwać osoby po studiach I stopnia na kierunku pielęgniarstwo oraz po dodatkowym kształceniu z położnictwa, trwającym co najmniej 18 miesięcy i obejmującym minimum 3000 godzin. Obecnie kandydaci kształcą się na kierunku położnictwo. Resort przekonuje, że nie chodzi o likwidację zawodu, lecz o dostosowanie systemu do sytuacji na rynku pracy. Wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka mówiła 19 maja, że część oddziałów ginekologiczno-położniczych jest przekształcana, a niektóre absolwentki położnictwa mają trudności ze znalezieniem zatrudnienia. Dodała też, że obecne kształcenie pielęgniarskie obejmuje 4600 godzin, a koszt wykształcenia jednej pielęgniarki lub położnej przekracza 100 tys. zł.
Przeciw projektowi wystąpiły Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych oraz konsultantka krajowa ds. położnictwa. Prezeska Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych Mariola Łodzińska mówiła, że opublikowany projekt znacząco odbiega od ustaleń wypracowanych przez ministerialny zespół. Krytycy zmian twierdzą, że 18-miesięczna ścieżka po licencjacie z pielęgniarstwa nie zapewni przygotowania porównywalnego z obecnym modelem i może prowadzić do zacierania tożsamości zawodu położnej. W jednym z cytowanych stanowisk prof. Grażyna Iwanowicz-Palus wskazała, że niemal 41 proc. położnych miało uprawnienia emerytalne 30 września 2025 r., ponad 53 proc. nabędzie je do końca 2026 r., a ponad 76 proc. — do końca 2030 r. Przytoczonych danych nie uzupełniono jednak w przekazanych materiałach o źródłowy raport i metodologię.
Projekt w konsultacjach, spór o przyszłość zawodu
Ministerstwo podkreśla, że projekt jest na etapie konsultacji publicznych. Według informacji przytaczanych przez Rynek Zdrowia do 19 maja wpłynęło około 1000 uwag, choć w przekazanym materiale nie ma potwierdzenia tej liczby w oficjalnym rejestrze. Resort zapowiada dalsze rozmowy z samorządem pielęgniarek i położnych oraz analizę zgłoszonych zastrzeżeń.
Spór dotyczy dwóch zjawisk jednocześnie. Z jednej strony część absolwentek położnictwa może mieć problem ze znalezieniem pracy w regionach, gdzie spada liczba porodów i zmienia się sieć oddziałów. Z drugiej strony środowisko alarmuje o starzeniu się kadr i ryzyku przyszłych niedoborów. Dodatkowe emocje budzi fakt, że położna w Polsce jest odrębnym zawodem regulowanym, a nie specjalizacją pielęgniarską.
Na razie nie wiadomo, czy projekt zostanie zmieniony ani kiedy mógłby trafić do dalszych prac legislacyjnych. Dla sektora medycznego stawką pozostaje nie tylko model kształcenia, lecz także sposób planowania kadr w położnictwie w najbliższych latach.
Dane medyczne w pracy lekarza- stan obecny i pożądane zmiany
O co toczy się spór wokół kształcenia położnych?
Synteza głównych wątków opisanych w artykule.
Dwa podejścia do dojścia do zawodu położnej
Obecny model: studia na kierunku położnictwo
Projektowany model: pielęgniarstwo + dodatkowe kształcenie z położnictwa
Najważniejsze liczby przywołane w sporze o zmiany w kształceniu położnych
| Wskaźnik / informacja | Wartość | Kontekst |
|---|---|---|
| Dodatkowe kształcenie z położnictwa | co najmniej 18 miesięcy | Proponowana ścieżka dla absolwentek pielęgniarstwa |
| Minimalna liczba godzin w dodatkowym kształceniu | 3000 godzin | Element projektu nowelizacji |
| Obecne kształcenie pielęgniarskie | 4600 godzin | Argument MZ o skali już realizowanego szkolenia |
| Koszt wykształcenia jednej pielęgniarki lub położnej | > 100 tys. zł | Dane przytoczone przez resort |
| Położne z uprawnieniami emerytalnymi do 30.09.2025 | niemal 41% | Dane cytowane w krytyce projektu; bez źródłowego raportu w materiale |
| Położne z uprawnieniami emerytalnymi do końca 2026 | > 53% | Dane cytowane w krytyce projektu; bez źródłowego raportu w materiale |
| Położne z uprawnieniami emerytalnymi do końca 2030 | > 76% | Dane cytowane w krytyce projektu; bez źródłowego raportu w materiale |
| Liczba uwag zgłoszonych do 19 maja | około 1000 | Liczba przytaczana w materiale prasowym, bez potwierdzenia w oficjalnym rejestrze |
Na podstawie danych i deklaracji przytoczonych w artykule.
Słownik pojęć
- Położna
- Samodzielny, regulowany zawód medyczny związany m.in. z opieką nad kobietą w ciąży, podczas porodu, połogu oraz nad noworodkiem.
- Kształcenie I stopnia
- Studia pierwszego stopnia kończące się uzyskaniem tytułu licencjata.
- Konsultacje publiczne
- Etap prac nad projektem przepisów, w którym instytucje i zainteresowane środowiska mogą zgłaszać uwagi do proponowanych zmian.
- Samorząd zawodowy
- Organizacja reprezentująca osoby wykonujące dany zawód regulowany, dbająca m.in. o standardy wykonywania zawodu i interes publiczny.
- Zawód regulowany
- Zawód, którego wykonywanie wymaga spełnienia określonych ustawowo warunków dotyczących kwalifikacji i uprawnień.
- Nowelizacja ustawy
- Zmiana obowiązujących przepisów wprowadzana przez ustawodawcę.
