Najważniejsze
- •Australijscy badacze wskazują, że e-papierosy z nikotyną mogą zwiększać ryzyko raka płuc i jamy ustnej.
- •Przegląd objął dane kliniczne, laboratoryjne i badania na zwierzętach, a wyniki były według autorów spójne.
- •W aerozolu e-papierosów wykryto substancje rakotwórcze, a biomarkery sugerują uszkodzenia DNA, stres oksydacyjny i stan zapalny.
- •Największe zagrożenie może dotyczyć osób jednocześnie wapujących i palących tradycyjne papierosy — dane z USA wskazują tu na czterokrotnie wyższe ryzyko raka płuc.
- •Autorzy apelują o szybsze decyzje zdrowia publicznego i ostrzejsze zasady sprzedaży oraz promocji e-papierosów, zwłaszcza wśród młodzieży.
Australijscy naukowcy ostrzegają, że e-papierosy z nikotyną mogą zwiększać ryzyko raka płuc i jamy ustnej.
Australijscy naukowcy ostrzegają, że e-papierosy z nikotyną mogą zwiększać ryzyko raka płuc i raka jamy ustnej. Wnioski z przeglądu badań klinicznych, laboratoryjnych i doświadczeń na zwierzętach opublikowali w czasopiśmie „Carcinogenesis”.
Autorzy przeanalizowali różne typy danych, aby sprawdzić, czy samo wapowanie może sprzyjać rozwojowi nowotworów. Ich ocena ma charakter jakościowy, więc nie pokazuje dokładnej skali ryzyka, ale według badaczy dostępne wyniki układają się w spójny obraz zagrożenia. W aerozolu e-papierosów wykryto substancje rakotwórcze, a analizy biomarkerów wykazały uszkodzenia DNA, stres oksydacyjny i przewlekły stan zapalny.
Zespół z kilku australijskich ośrodków zwrócił uwagę także na wyniki badań na zwierzętach i w laboratorium. U myszy obserwowano guzy płuc związane z ekspozycją na e-papierosy, a w eksperymentach laboratoryjnych stwierdzano uszkodzenia komórek i zaburzenia procesów biologicznych powiązanych z rozwojem nowotworów. Jak podkreślił współautor badania, prof. Freddy Sitas z University of New South Wales w Sydney, dowody były „wyjątkowo spójne” we wszystkich analizowanych grupach danych.
Osobny problem, na który wskazali autorzy, to jednoczesne korzystanie z e-papierosów i tradycyjnych papierosów. Według przywołanych przez nich danych epidemiologicznych z USA osoby stosujące oba produkty mają czterokrotnie wyższe ryzyko raka płuc. Naukowcy zaznaczyli też, że wielu użytkowników e-papierosów zaczyna od nich z myślą o rzuceniu palenia, ale później sięga po oba rodzaje wyrobów.
Badacze przypomnieli, że e-papierosy pojawiły się na rynku na początku XXI wieku i były promowane jako mniej szkodliwa alternatywa dla tradycyjnych papierosów oraz narzędzie wspierające rzucanie palenia. Z czasem popularność zyskały zwłaszcza kolorowe i aromatyzowane produkty, chętnie używane przez młode osoby. Według autorów właśnie dlatego potrzeba dłuższych badań populacyjnych, ale już dziś nie można ignorować sygnałów o ryzyku onkologicznym.
W praktyce wyniki publikacji mogą wzmocnić debatę o ostrzejszych zasadach sprzedaży i promocji e-papierosów, zwłaszcza wśród młodzieży. Naukowcy apelują, by decyzje dotyczące zdrowia publicznego nie czekały na wieloletnie obserwacje, skoro już teraz pojawiają się dane wskazujące na możliwy związek z nowotworami.
Jak e-papierosy mogą zwiększać ryzyko nowotworów?
Na podstawie opublikowanego przeglądu badań w 'Carcinogenesis' oraz przywołanych danych epidemiologicznych z USA.
Słownik pojęć
- Aerozol
- Mieszanina drobnych cząstek i gazów wdychanych podczas wapowania.
- Biomarkery
- Mierzalne wskaźniki procesów biologicznych, np. uszkodzenia DNA lub stanu zapalnego.
- Stres oksydacyjny
- Stan zaburzonej równowagi między wolnymi rodnikami a mechanizmami obronnymi komórek, sprzyjający uszkodzeniom tkanek.
- Uszkodzenie DNA
- Zmiany w materiale genetycznym komórek, które mogą zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów.
- Rakotwórcze substancje
- Związki chemiczne mogące inicjować lub przyspieszać rozwój nowotworów.
- Wapowanie
- Używanie e-papierosów, czyli wdychanie aerozolu zamiast dymu tytoniowego.
