Najważniejsze
- •Fluent z Melbourne rozwija niskoinwazyjny interfejs mózg-komputer dla osób z zaburzeniami mowy, aby umożliwić komunikację bez użycia głosu.
- •System ma działać z elektrodami umieszczonymi pod skórą, ale poza kością czaszki, co może zmniejszyć ryzyko w porównaniu z klasycznymi implantami.
- •W testach model uczenia maszynowego rozpoznawał właściwą frazę spośród 128 możliwości z dokładnością 96 proc.
- •Projekt opiera się na danych z 144 elektrod i na współpracy międzynarodowej, a startup zebrał już ponad 2 mln dolarów finansowania.
- •Jeśli planowane badania kliniczne w 2026 roku potwierdzą skuteczność i bezpieczeństwo, technologia może stać się mniej obciążającą alternatywą dla części pacjentów z chorobami neurologicznymi.
Startup Fluent z Uniwersytetu w Melbourne rozwija interfejs mózg-komputer, który ma umożliwić osobom z zaburzeniami mowy komunikowanie się samymi myślami.
Startup Fluent, wywodzący się z Uniwersytetu w Melbourne, pracuje nad interfejsem mózg-komputer, który ma umożliwić osobom z trudnościami w mowie komunikację bez użycia głosu. Firma rozwija niskoinwazyjny system, w którym elektrody umieszcza się pod skórą na czaszce, ale poza kością czaszki, co ma ograniczyć ryzyko związane z klasycznymi implantami.
Według zespołu technologia działa nad obszarem mózgu odpowiedzialnym za kontrolę mięśni mowy, czyli nad korą ruchową. W czasie badań uczestnikom założono 144 elektrody, które rejestrowały aktywność mózgu, gdy mówili, naśladowali wypowiadanie fraz lub tylko je sobie wyobrażali. Następnie badacze wykorzystali model uczenia maszynowego, który miał zamieniać zapis sygnałów mózgowych na tekst lub dźwięk.
Fluent podaje, że w testach model potrafił wskazać właściwą frazę spośród 128 możliwości z dokładnością 96 proc. To wynik, który zespół uzyskał po zbudowaniu największego anglojęzycznego zbioru danych tego typu i po współpracy z zespołem z Japonii. Dr Tim Mahoney, współzałożyciel Fluent i inżynier biomedyczny, mówił, że sygnały rejestrowane przez urządzenie są porównywalne niezależnie od tego, czy elektrody znajdują się pod skórą, czy poza nią.
Firma działa w ramach ekosystemu innowacji Uniwersytetu w Melbourne. Według uczelni startup zebrał już ponad 2 mln dolarów od inwestorów, w tym z University of Melbourne Genesis Pre-Seed Fund, Galileo Ventures, MSWA, a także z funduszy zagranicznych. Projekt przeszedł też wstępne testy z udziałem ludzi w laboratoriach Aikenhead Centre for Medical Discovery w St Vincent's Hospital Melbourne.
Tło projektu stanowią potrzeby osób z chorobami neurologicznymi, takimi jak stwardnienie zanikowe boczne czy stwardnienie rozsiane, u których dochodzi do stopniowego ograniczenia mowy. Obecnie część pacjentów korzysta z tablic komunikacyjnych albo ekranów obsługiwanych ruchem oczu lub dotykiem, ale te rozwiązania mają ograniczenia i nie zastępują swobodnej komunikacji. Dotychczas bardziej zaawansowane interfejsy mózg-komputer wymagały często inwazyjnych operacji i były kosztowne.
Fluent planuje rozpocząć badania kliniczne w 2026 roku. Jeśli technologia potwierdzi skuteczność i bezpieczeństwo w kolejnych etapach, może stać się mniej obciążającą alternatywą dla części pacjentów z ciężkimi zaburzeniami mowy.
Najważniejsze liczby z projektu Fluent
| Wskaźnik | Wartość | Znaczenie |
|---|---|---|
| Liczba elektrod w testach | 144 | Rejestrowały aktywność mózgu podczas mówienia, mimowania i wyobrażania sobie fraz |
| Liczba rozpoznawanych fraz | 128 | Model wybierał właściwą frazę spośród 128 możliwości |
| Skuteczność modelu | 96% | Deklarowana dokładność w testach |
| Pozyskane finansowanie | ponad 2 mln USD | Kapitał na dalszy rozwój i przygotowanie badań klinicznych |
| Planowany start badań klinicznych | 2026 | Kolejny etap potwierdzający skuteczność i bezpieczeństwo |
Opracowanie na podstawie tekstu artykułu i materiału źródłowego.
Jak działa system Fluent
Opracowanie na podstawie tekstu artykułu i materiału źródłowego.
Słownik pojęć
- Interfejs mózg-komputer (BCI)
- Technologia, która odczytuje sygnały z mózgu i przekształca je w polecenia dla komputera lub innego urządzenia.
- Niskoinwazyjny system
- Rozwiązanie wymagające mniejszej ingerencji chirurgicznej niż klasyczne implanty wewnątrzczaszkowe.
- Kora ruchowa
- Obszar mózgu odpowiedzialny za planowanie i kontrolę ruchów mięśni, w tym mięśni mowy.
- Uczenie maszynowe
- Metoda sztucznej inteligencji, w której model uczy się rozpoznawania wzorców na podstawie danych.
- Stwardnienie zanikowe boczne (ALS)
- Choroba neurodegeneracyjna prowadząca do stopniowego osłabienia mięśni, w tym mięśni odpowiedzialnych za mowę.
- Stwardnienie rozsiane (MS)
- Przewlekła choroba ośrodkowego układu nerwowego, która może powodować m.in. zaburzenia mowy i ruchu.
