Mówienie w kilku językach może spowalniać starzenie się mózgu nawet o 13 lat!

Badania zaprezentowane 6 lipca 2026 roku podczas FENS Forum w Barcelonie wykazały, że osoby posługujące się więcej niż jednym językiem mają mózgi wyglądające młodziej niż osoby mówiące tylko w jednym języku. Zespół dr Lucii Amoruso z Basque Center on Cognition, Brain and Language przedstawił wyniki, które sugerują, że nauka kolejnego języka może spowalniać starzenie się mózgu.

Naukowcy przeanalizowali grupę 728 osób, na podstawie której stworzyli tzw. zegar starzenia mózgu. Do badania wykorzystali magnetoencefalografię, czyli metodę rejestrującą aktywność mózgu za pomocą bardzo słabych pól magnetycznych. Następnie sztuczna inteligencja pomogła określić, jak powinna wyglądać typowa łączność w mózgu w danym wieku. Tę miarę zastosowano potem wobec kolejnej grupy 144 osób z Kraju Basków w Hiszpanii, posługujących się od jednego do czterech języków, w tym hiszpańskim, baskijskim, francuskim i angielskim.

Porównanie wieku biologicznego i wieku mózgu przyniosło wyraźne różnice. Osoby mówiące w dwóch językach miały mózgi wyglądające średnio o około 6 lat młodziej niż osoby jednojęzyczne. W przypadku trzech języków różnica wynosiła około 7 lat, a przy czterech językach — około 13 lat. Amoruso zaznaczyła, że nie chodzi wyłącznie o samą liczbę języków. Jej zdaniem znaczenie ma także poziom biegłości i to, jak wcześnie ktoś zaczął uczyć się drugiego języka.

Badacze uwzględnili w analizie wiek, płeć i wykształcenie uczestników, ale nie mogli wykluczyć wpływu innych czynników. Wśród nich wymienili styl życia i aktywność społeczną, które również mogą oddziaływać na zdrowie mózgu. Dlatego wyniki pokazują związek między wielojęzycznością a wolniejszym starzeniem się mózgu, ale nie dowodzą jeszcze, że sam język jest jedyną przyczyną tej różnicy.

Wcześniejsze obserwacje sugerowały już, że w krajach i regionach, gdzie wiele osób mówi kilkoma językami, starzenie przebiega wolniej. Nowe badanie poszło jednak krok dalej, bo oceniło „wiek mózgu” na poziomie indywidualnym, a nie tylko populacyjnym. To ważne, bo wielojęzyczność jest częsta m.in. w Hiszpanii i Belgii, gdzie codzienne używanie więcej niż jednego języka jest elementem życia społecznego.

Autorzy badania planują teraz sprawdzić podobne zależności u osób z chorobami neurodegeneracyjnymi, w tym z chorobą Alzheimera. Jeśli wyniki się potwierdzą, mogą mieć znaczenie dla edukacji językowej i dla podejścia do profilaktyki zdrowia mózgu w starszym wieku.