Zatrucia pestycydami: czy rolnicy są bezsilni wobec niebezpieczeństwa?

Badacze z organizacji Pesticide Action Network opublikowali 7 września 2026 roku wyniki analizy, z której wynika, że każdego roku od 402 do 433 milionów przypadków ostrego zatrucia pestycydami dotyka rolników i pracowników rolnych na świecie. Oznacza to, że problem może obejmować około 46 proc. z szacowanych 934 milionów osób pracujących w rolnictwie.

Autorzy badania wskazują, że ciężar zatruć nie rozkłada się równomiernie. Najbardziej narażone są regiony Azji Południowej, Azji Południowo-Wschodniej i Afryki Wschodniej. W Burkina Faso odsetek rolników doświadczających zatrucia sięga niemal 84 proc. rocznie. W Europie Południowej badacze oszacowali ponad 1,5 miliona przypadków zatrucia rocznie, przy wskaźniku na poziomie 32 proc.

Jednocześnie globalne zużycie pestycydów nadal rośnie. Według badania w 2023 roku osiągnęło 3,8 miliona ton, a od 1990 roku jego skala się podwoiła. PAN podkreśla, że dzieje się to mimo dwóch dekad międzynarodowych działań mających ograniczyć szkody zdrowotne związane z tymi substancjami.

Susan Haffmans z PAN Germany, organizacji, która zamówiła raport, stwierdziła, że nie można dalej akceptować sytuacji, w której osoby pracujące w polu i produkujące żywność chorują po kontakcie z niebezpiecznymi pestycydami. W osobnym komentarzu Sheila Willis z PAN w Wielkiej Brytanii zwróciła uwagę, że problem jest dodatkowo zaniżany przez niedostateczne raportowanie, ograniczony dostęp do opieki zdrowotnej oraz brak szkoleń i systemów pozwalających rozpoznawać zatrucia.

Badacze zauważają, że Europa jest jedynym dużym regionem, w którym zużycie pestycydów spadło od 1990 roku. Autorzy łączą to z surowszymi regulacjami. Jednocześnie nawet tam utrzymuje się ciężar zatruć nieśmiertelnych. W Europie Zachodniej i Wschodniej wskaźniki są znacznie niższe, około 6 proc., choć dane dla Europy Wschodniej są ograniczone i opierają się obecnie głównie na Węgrzech.

Raport wzywa do pilnych działań na poziomie międzynarodowym, krajowym i naukowym. Chodzi m.in. o lepszy monitoring, szkolenia dla osób pracujących z pestycydami oraz realizację celu ONZ zakładającego stopniowe wycofanie wysoko niebezpiecznych pestycydów do 2035 roku. Autorzy podkreślają też potrzebę szerszego dostępu do bezpieczniejszych alternatyw, które mogłyby zmniejszyć ryzyko dla zdrowia rolników i ich rodzin.