Rosną kolejki do pielęgniarskiej opieki domowej: ponad 5,5 tys. oczekujących

Na koniec stycznia 2026 roku w Polsce ponad 5,5 tys. osób oczekiwało na pielęgniarską opiekę długoterminową w warunkach domowych. Koalicja „Na pomoc niesamodzielnym” alarmuje, że kolejki do tego świadczenia nie maleją, a system nie nadąża za potrzebami pacjentów.

Organizacja podała, że dane wojewódzkich oddziałów Narodowego Funduszu Zdrowia za okres od stycznia 2025 r. do stycznia 2026 r. pokazują stabilny lub rosnący poziom liczby oczekujących w większości regionów. Największe kolejki odnotowano w województwach śląskim, małopolskim i wielkopolskim. Problem dotyczy zarówno przypadków pilnych, jak i stabilnych.

Koalicja ocenia, że obecny model pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej jest przestarzały, a wyceny NFZ tego świadczenia pozostają niedoszacowane. Zdaniem organizacji przekłada się to na deficyt kadrowy i powstawanie tzw. białych plam, czyli obszarów z ograniczonym dostępem do opieki. W efekcie część pacjentów nie otrzymuje profesjonalnego wsparcia w domu, a obowiązek opieki przejmują bliscy, często bez przygotowania do takich zadań.

Magdalena Osińska-Kurzywilk, prezes Koalicji „Na pomoc niesamodzielnym”, powiedziała, że ograniczanie dostępności opieki domowej zwiększa obciążenie szpitali i systemu instytucjonalnej opieki długoterminowej. Zwróciła też uwagę, że osoby kwalifikujące się do PODD spełniają zwykle kryteria przyjęcia do zakładów opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych, gdzie kolejki są jeszcze dłuższe.

Organizacja wskazuje również na potrzebę zmiany modelu świadczenia. Jedną z barier ma być brak możliwości włączenia opiekuna medycznego do zespołu pielęgniarskiej opieki domowej. Koalicja ocenia, że taki krok mógłby odciążyć pielęgniarki i zwiększyć liczbę pacjentów objętych pomocą.

Tło problemu tworzą zmiany demograficzne. Według Głównego Urzędu Statystycznego osoby powyżej 65. roku życia stanowią już niemal 21 proc. społeczeństwa, czyli około 8 mln osób. To oznacza rosnące zapotrzebowanie na opiekę długoterminową, zwłaszcza że polski system ochrony zdrowia od lat działa przy ograniczonych zasobach. Dodatkowo dane Eurostatu pokazują, że tylko 27,9 proc. seniorów w Polsce ocenia swoje zdrowie jako dobre, co stawia kraj wśród najsłabszych pod tym względem w Unii Europejskiej.

W praktyce dalszy brak reform może zwiększać presję na szpitale, domy pomocy i rodziny pacjentów. Koalicja wiąże nadzieje z projektem ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych, ale podkreśla, że kluczowe będą decyzje o finansowaniu i organizacji świadczeń na poziomie samorządów.