Tragiczne kolejki: 7 miesięcy na zabieg ratujący wzrok i 25 miesięcy na bariatrykę!

Pacjenci z otyłością i cukrzycą w Polsce czekają na kluczowe świadczenia nawet ponad dwa lata – wynika z opublikowanego 15 kwietnia raportu „miniBarometr WHC – otyłość i cukrzyca 2026” Fundacji Watch Health Care. Organizacja przeanalizowała dostęp do 26 świadczeń z zakresu diagnostyki i leczenia chorób metabolicznych w 163 placówkach z kontraktem NFZ. Badanie przeprowadzono w marcu 2026 r. metodą symulacji rzeczywistych ścieżek pacjentów. Ankieterzy fundacji wcielili się w role czterech chorych: 70-letniej kobiety z retinopatią cukrzycową, 26-letniego mężczyzny z niepowikłaną otyłością, 21-letniej kobiety z powikłaną otyłością oraz 55-letniego pacjenta bariatrycznego z cukrzycą typu 2 i otyłością. W ciągu miesiąca wykonali kilkaset połączeń do przychodni i szpitali, odtwarzając tzw. odyseję diagnostyczno-leczniczą w publicznym systemie. Z raportu wynika, że w przypadku 70-letniej pacjentki z postępującą retinopatią cukrzycową od wizyty w poradni diabetologicznej do operacji witrektomii mija ponad 7 miesięcy. Autorzy podkreślają, że przy chorobach zagrażających utratą wzroku tak długi czas może przesądzać o nieodwracalnych zmianach. Dla młodych dorosłych z otyłością średni czas oczekiwania na rozpoczęcie specjalistycznego leczenia wynosi niewiele ponad trzy miesiące. Pacjent z niepowikłaną otyłością, niespełniający kryteriów leczenia bariatrycznego, na wdrożenie terapii i objęcie opieką specjalisty czeka średnio 3,3 miesiąca. Zbliżony czas – 3,2 miesiąca – dotyczy pacjentki z powikłaną otyłością, u której współchorobowości wykluczają operację. Najdłużej na pomoc czekają chorzy kierowani na leczenie operacyjne – od pierwszej wizyty u lekarza POZ do zabiegu bariatrycznego mija blisko 25 miesięcy. Fundacja zwraca uwagę, że problemem nie są wyłącznie liczby, ale także bariery administracyjne. W jednej z poradni chorób metabolicznych ankieter usłyszał, że „na ten rok już nie ma zapisów i jeszcze nie ma terminarza na rok przyszły, więc trzeba dzwonić co jakiś czas i pytać”. W innych placówkach dostęp do terminów wizyt był możliwy wyłącznie przez system e‑rejestracji, co dla części pacjentów – zwłaszcza starszych – stanowi istotne ograniczenie. W raporcie odnotowano również przypadki odmowy honorowania skierowań wystawionych przez lekarzy spoza danej jednostki, m.in. przy próbie umówienia badania Holter EKG. Zdarzały się sytuacje, w których informację o orientacyjnym czasie oczekiwania na USG Doppler udzielano wyłącznie po podaniu numeru PESEL, co uniemożliwiało proste porównanie kolejek w różnych ośrodkach. Dane z „miniBarometru WHC – otyłość i cukrzyca 2026” wpisują się w szerszy obraz utrzymującej się „kolejkowej stagnacji”. Według Barometru WHC za 2025 r. średni czas oczekiwania na świadczenia zdrowotne wynosi 4,2 miesiąca, w tym 4,2 miesiąca na wizytę u specjalisty i 2,8 miesiąca na badania diagnostyczne. W porównaniu z 2012 r. kolejki do świadczeń medycznych wydłużyły się niemal dwukrotnie. Wyniki raportu stały się jednym z argumentów w trwającej debacie o zmianach w opiece nad pacjentami z otyłością i cukrzycą. Resort zdrowia zapowiada włączenie kompleksowego programu opieki bariatrycznej KOS‑BAR do stałego koszyka świadczeń w drugiej połowie roku, ale konkretne decyzje i ich wpływ na realne skrócenie kolejek pozostają na razie nieznane.