Najważniejsze
- •W Polsce leczenie anoreksji wciąż zbyt często koncentruje się na szybkim zwiększeniu masy ciała, a nie na kompleksowej terapii psychologicznej i psychiatrycznej.
- •Eksperci wskazują na brak wyspecjalizowanych oddziałów i interdyscyplinarnych zespołów, które mogłyby leczyć zaburzenia odżywiania zgodnie z potrzebami pacjentów.
- •Rodziny chorych zgłaszają bardzo długie kolejki do hospitalizacji, sięgające nawet 7–8 miesięcy, co utrudnia pomoc w sytuacjach pilnych.
- •Kryteria przyjęcia na oddział psychiatryczny budzą kontrowersje — zarówno pacjenci z wyższym BMI, jak i skrajnie niskim BMI mogą spotkać się z odmową przyjęcia.
- •System publiczny nie zapewnia wystarczającej ciągłości opieki, przez co część pacjentów korzysta z prywatnej terapii, na którą nie wszystkich stać.
Eksperci alarmują, że leczenie anoreksji w Polsce wciąż koncentruje się na przybieraniu na wadze, a nie na psychoterapii i wsparciu interdyscyplinarnym.
30 czerwca 2026 roku organizacje pacjenckie i eksperci zajmujący się zaburzeniami odżywiania alarmowali w Sejmie o problemach z leczeniem anoreksji w Polsce. Jak mówili, pomoc zbyt często sprowadza się do doprowadzenia pacjenta do wyższej masy ciała, a nie do zapewnienia mu psychoterapii i opieki zespołu specjalistów.
Elżbieta Pięta z Fundacji Drzewo Życia zwracała uwagę, że chorzy i ich bliscy opisują hospitalizację jako „tuczenie”, czyli skupienie na przybraniu na wadze do normy wagowej. Wskazywała też, że leczenie w publicznym systemie opiera się głównie na oddziałach psychiatrycznych, które nie są wyspecjalizowane w terapii zaburzeń odżywiania. W jej ocenie pacjent w stanie zagrożenia życia nie zawsze ma gdzie uzyskać pomoc, a leczenie ambulatoryjne również pozostaje ograniczone przez brak odpowiednio przygotowanych lekarzy i personelu szkolnego.
Pięta podała również, że kryteria przyjęcia na oddział psychiatryczny budzą wątpliwości. Jak mówiła, pacjenci z BMI powyżej 16 mogą nie zostać przyjęci, bo nie uznaje się ich stanu za zagrożenie życia, a osoby z BMI poniżej 13 lub 14 trafiają do drugiej skrajności i także mogą usłyszeć odmowę. Dodatkową barierą mają być długie kolejki. Rodzice chorych dzieci zgłaszają, że na przyjęcie do szpitala czeka się nawet 7–8 miesięcy, a w sytuacji pilnej droga publiczna bywa równie trudna.
Prof. Katarzyna Kucharska podkreślała, że leczenie anoreksji powinno odbywać się w interdyscyplinarnych zespołach eksperckich i w oddziałach przyjaznych pacjentom, z silnym komponentem psychoterapii. Jej zdaniem takich miejsc w systemie finansowanym przez NFZ brakuje. W Sejmie temat ten pojawił się podczas obrad Parlamentarnego Zespołu ds. Zdrowia Psychicznego Dzieci i Młodzieży.
Maciej Karaszewski, dyrektor Departamentu Lecznictwa w Ministerstwie Zdrowia, zaznaczył z kolei, że obecny system psychiatryczny dla dzieci i młodzieży nie jest zbudowany specjalnie pod osoby z zaburzeniami odżywiania. Poinformował, że w publicznym systemie jest około 300 tys. dzieci z różnymi zaburzeniami psychicznymi i około 4 tys. dzieci z zaburzeniami odżywiania. Resort wskazuje też na rozwijaną sieć ponad 100 poradni zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży oraz oddziałów dziennych, które mają oferować psychoterapię rodzinną, indywidualną i konsultacje psychiatryczne.
W praktyce oznacza to, że leczenie anoreksji pozostaje rozproszone między publicznym szpitalem a prywatną terapią, na którą nie wszystkich stać. Bez zmian w organizacji opieki eksperci spodziewają się, że problem będzie się utrzymywał, zwłaszcza tam, gdzie pacjent potrzebuje szybkiej pomocy i długiego wsparcia psychologicznego.
Jak wygląda droga pacjenta z anoreksją w Polsce
Na podstawie treści artykułu.
Najważniejsze liczby i progi przywołane w artykule
| Wskaźnik / próg | Wartość | Znaczenie w tekście |
|---|---|---|
| Dzieci z zaburzeniami psychicznymi w publicznym systemie | około 300 tys. | Szacowana liczba pacjentów objętych systemem |
| Dzieci z zaburzeniami odżywiania | około 4 tys. | Skala problemu anoreksji i innych zaburzeń odżywiania |
| Poradnie zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży | ponad 100 | Sieć placówek rozwijana przez resort |
| Czas oczekiwania na hospitalizację | 7–8 miesięcy | Deklarowany czas oczekiwania zgłaszany przez rodziców |
| BMI, powyżej którego pacjent może nie zostać przyjęty | powyżej 16 | Wątpliwy próg kwalifikacji do oddziału |
| BMI, przy którym pacjent może też usłyszeć odmowę | poniżej 13–14 | Druga skrajność opisana przez ekspertów |
Na podstawie treści artykułu i wypowiedzi cytowanych w materiale.
Słownik pojęć
- Anoreksja
- Zaburzenie odżywiania polegające na celowym ograniczaniu jedzenia i silnym lęku przed przytyciem, prowadzące do znacznej utraty masy ciała.
- BMI
- Wskaźnik masy ciała obliczany na podstawie wzrostu i wagi; w artykule używany jako jedno z kryteriów oceny stanu pacjenta.
- Psychoterapia
- Leczenie oparte na rozmowie i pracy nad emocjami, myślami i zachowaniami; w anoreksji jest kluczowym elementem terapii.
- Interdyscyplinarny zespół
- Zespół specjalistów z różnych dziedzin, np. psychiatrii, psychologii, dietetyki i pediatrii, współpracujących przy leczeniu pacjenta.
- Oddział psychiatryczny
- Wydzielona część szpitala zajmująca się leczeniem chorób i zaburzeń psychicznych; według ekspertów nie zawsze jest dostosowana do leczenia zaburzeń odżywiania.
- Leczenie ambulatoryjne
- Leczenie bez hospitalizacji, prowadzone podczas wizyt w poradni lub gabinecie specjalistycznym.
