Najważniejsze
- •W Polsce brakuje wyodrębnionej specjalizacji i liczby ośrodków zajmujących się ginekologią dziecięcą, co wydłuża diagnostykę nawet o lata.
- •Objawy ginekologiczne mogą występować już u kilkumiesięcznych dziewczynek, dlatego każde niepokojące dolegliwości wymagają oceny przez specjalistę od wieku rozwojowego.
- •Katowicki pododdział ginekologii dziecięcej przyjmuje m.in. pacjentki z torbielami jajników, liszajem twardzinowym sromu, wadami wrodzonymi i przedwczesnym dojrzewaniem.
- •U nastolatek częste są zaburzenia miesiączkowania, które mogą mieć związek zarówno z presją psychiczną, jak i zaburzeniami odżywiania.
- •Ekspertka podkreśla, że poprawa sytuacji wymaga lepszego kształcenia lekarzy i zwiększenia liczby specjalistów pracujących z dziećmi i młodzieżą.
W Polsce brakuje specjalistów i ośrodków zajmujących się ginekologią dziecięcą, co opóźnia diagnozę i leczenie dziewcząt nawet o kilka lat.
W Polsce narasta problem z diagnostyką i leczeniem schorzeń ginekologicznych u dzieci i młodzieży – ostrzega prof. Agnieszka Drosdzol-Cop, ginekolożka dziecięca. Ekspertka wskazuje, że niedobór specjalistów i zbyt mała liczba ośrodków prowadzą do opóźnień w rozpoznawaniu chorób, które mogą mieć poważne skutki zdrowotne.
Prof. Drosdzol-Cop zwraca uwagę, że w kraju nie ma jednoznacznie wyodrębnionej specjalizacji z ginekologii dziecięcej. Jak podkreśla, wciąż nie jest jasne, kto ma prowadzić takie pacjentki: ginekolog, pediatra, endokrynolog czy chirurg dziecięcy. To utrudnia szybkie kierowanie dziewcząt do właściwego specjalisty. Lekarka zaznacza, że problemy z układem rozrodczym mogą pojawić się już u kilkumiesięcznych dziewczynek, a każda pacjentka z objawami ginekologicznymi powinna trafić do ginekologa dziecięcego.
W Szpitalu Zakonu Bonifratrów w Katowicach działa pierwszy w Polsce Pododdział Ginekologii Dziecięcej i Dziewczęcej. To wyspecjalizowana jednostka zajmująca się diagnostyką i leczeniem pacjentek w wieku rozwojowym. Prof. Drosdzol-Cop, która jest inicjatorką jego powołania, mówi, że takie miejsce było w Polsce potrzebne, bo wielu młodych pacjentek nie można skutecznie leczyć w standardowych poradniach dla dorosłych kobiet.
Ekspertka przytacza przykłady przypadków trafiających do katowickiego ośrodka. Wśród najmłodszych pacjentek pojawiają się torbiele jajników, stany zapalne, zmiany sromu i sklejenie warg sromowych. Jednym z częstszych problemów jest liszaj twardzinowy sromu, który bywa rozpoznawany z kilkuletnim opóźnieniem. Prof. Drosdzol-Cop mówi też o przedwczesnym dojrzewaniu płciowym. Opisała przypadek 2,5-letniej dziewczynki, która zaczęła miesiączkować i miała rozwinięte piersi oraz macicę odpowiadającą budową narządowi u nastolatki.
U starszych dziewcząt najczęściej występują zaburzenia miesiączkowania, w tym krwawienia i wtórny brak miesiączki. Lekarka wiąże część tych problemów z presją społeczną i zaburzeniami odżywiania. Pododdział w Katowicach zajmuje się też wadami wrodzonymi układu rozrodczego, rzadkimi nowotworami jajnika oraz zaburzeniami różnicowania płci, które wymagają szybkiej diagnostyki i współpracy wielu specjalistów.
W innych krajach, w tym w USA i Niemczech, ginekologia dziecięca także mierzy się z brakami kadrowymi, ale system szkolenia i diagnostyki jest lepiej rozwinięty. W Polsce problem pozostaje przede wszystkim organizacyjny i kadrowy, a pacjentki zbyt często trafiają do specjalistów po latach od pojawienia się objawów.
W praktyce poprawa sytuacji wymaga zwiększenia liczby lekarzy przygotowanych do pracy z dziećmi i młodzieżą oraz szerszego włączenia tej dziedziny do edukacji medycznej. Bez tego kolejne pacjentki mogą nadal trafiać do leczenia zbyt późno.
Dr Sławomir Jagieła – ginekolog, seksuolog, manager edukacji
Najważniejsze problemy w ginekologii dziecięcej
Na podstawie treści artykułu i wypowiedzi prof. Agnieszki Drosdzol-Cop.
Słownik pojęć
- Liszaj twardzinowy sromu
- Przewlekła choroba zapalna skóry sromu, powodująca białe zmiany, świąd i dyskomfort; u dzieci bywa rozpoznawana z opóźnieniem.
- Przedwczesne dojrzewanie płciowe
- Pojawienie się cech dojrzewania zbyt wcześnie, np. przed 8. rokiem życia u dziewczynek.
- Wtórny brak miesiączki
- Zanik wcześniej obecnych miesiączek na określony czas, wymagający diagnostyki przyczyn hormonalnych, anatomicznych lub ogólnoustrojowych.
- Wady wrodzone układu rozrodczego
- Nieprawidłowości budowy narządów płciowych obecne od urodzenia, które mogą utrudniać prawidłowy odpływ krwi miesiączkowej lub rozwój narządów.
- Zaburzenia różnicowania płci
- Rzadkie stany, w których rozwój cech płciowych nie przebiega typowo i wymaga diagnostyki wielospecjalistycznej.
