Najważniejsze
- •Model KOS-BAR to kompleksowy program opieki nad pacjentem bariatrycznym, obejmujący kwalifikację, przygotowanie, operację i 12-miesięczną opiekę pooperacyjną.
- •Do programu kwalifikowani są pacjenci z BMI ≥ 40 kg/m² lub BMI 35–40 kg/m² przy współistnieniu chorób zależnych od otyłości, np. cukrzycy typu 2.
- •W Polsce wykonuje się rocznie ok. 10 000–13 000 operacji bariatrycznych, a czas oczekiwania na refundowany zabieg wynosi od 9 do 18 miesięcy.
- •Program KOS-BAR nie pokrywa kosztów dożywotniej suplementacji (ok. 100–200 zł/miesięcznie) oraz długofalowego ryzyka nawrotu masy ciała po upływie roku od operacji.
20 lipca 2026 roku portal Medkurier.pl opublikował poradnik dla pacjentów przygotowujących się do pierwszej konsultacji bariatrycznej w ramach modelu opieki KOS-BAR.
20 lipca 2026 roku portal Medkurier.pl opublikował poradnik dla pacjentów, którzy przygotowują się do pierwszej konsultacji bariatrycznej w ramach modelu opieki KOS-BAR. Autorka publikacji, podpisana jako Aleksandra, opisuje w nim procedury kwalifikacji, przebieg leczenia chirurgicznego oraz organizację opieki przed- i pooperacyjnej.
Kryteria kwalifikacji i przebieg leczenia
Do leczenia chirurgicznego w modelu KOS-BAR kwalifikuje się pacjentów ze wskaźnikiem BMI wynoszącym co najmniej 40 kg/m² lub w przedziale 35–40 kg/m², jeśli występują u nich choroby współistniejące, takie jak cukrzyca typu 2. Kompleksowy model opieki obejmuje diagnostykę, przygotowanie żywieniowe, psychologiczne i ruchowe, operację laparoskopową, rehabilitację oraz roczną opiekę pooperacyjną. Przedoperacyjny zespół bariatryczny składa się z chirurga, internisty, anestezjologa, diabetologa, endokrynologa, kardiologa, dietetyka, psychologa, fizjoterapeuty oraz koordynatora leczenia.
Zabieg bariatryczny wpływa na wchłanianie i dawkowanie przyjmowanych leków, w tym preparatów przeciwcukrzycowych i przeciwkrzepliwych. Zmiany te wymagają stałego monitorowania medycznego. Opublikowany poradnik nie zawiera jednak wypowiedzi ekspertów medycznych ani przedstawicieli pacjentów. Autorka użyła czasu przeszłego przy opisie kryteriów kwalifikacji, pisząc, że pacjenci „mogli być kierowani” do programu, co wprowadza niejasność co do aktualnego statusu prawnego tych zasad.
Dostępność leczenia i wyzwania dla pacjentów
Program KOS-BAR, po okresie pilotażu trwającym od 2021 roku, został na stałe wpisany do koszyka świadczeń gwarantowanych NFZ. W Polsce wykonuje się rocznie około 8 000–10 000 operacji bariatrycznych w ramach publicznego systemu oraz od 2 000 do 3 000 zabiegów komercyjnych. Średni czas oczekiwania na refundowaną operację wynosi od 9 do 18 miesięcy, co wynika z wymogu odbycia kilkumiesięcznego przygotowania.
Pacjenci stają jednak przed długoterminowymi wyzwaniami, których program KOS-BAR w pełni nie pokrywa. Dożywotnia suplementacja pooperacyjna kosztuje chorego około 100–200 złotych miesięcznie i nie podlega refundacji. Publiczna opieka w programie kończy się po 12 miesiącach od zabiegu, podczas gdy od 15 do 25 procent pacjentów doświadcza ponownego przyrostu masy ciała w ciągu 2 do 5 lat od operacji. Dodatkowo certyfikowane ośrodki są skoncentrowane w dużych miastach, co ogranicza dostęp chorym z mniejszych miejscowości.
Etapy leczenia w modelu opieki KOS-BAR
Schemat kompleksowego modelu opieki KOS-BAR na podstawie opublikowanego poradnika.
Statystyki leczenia bariatrycznego w Polsce i programu KOS-BAR
| Parametr | Wartość / Zakres |
|---|---|
| Liczba operacji refundowanych rocznie (NFZ) | 8 000 – 10 000 |
| Liczba operacji prywatnych rocznie | 2 000 – 3 000 |
| Średni czas oczekiwania na refundowaną operację | 9 – 18 miesięcy |
| Koszt miesięcznej suplementacji (niepodlegający refundacji) | 100 – 200 zł |
| Czas trwania publicznej opieki pooperacyjnej w KOS-BAR | 12 miesięcy (od zabiegu) |
| Odsetek pacjentów z ponownym przyrostem masy ciała (po 2-5 latach) | 15% – 25% |
Dane na podstawie tekstu artykułu.
Słownik pojęć
- KOS-BAR
- Krajowy program Kompleksowej Opieki Specjalistycznej nad Pacjentami Leczonymi Chirurgicznie z Powodu Otyłości Olbrzymiej. Oferuje zintegrowany proces leczenia od kwalifikacji, przez operację, po roczną opiekę pooperacyjną.
- BMI
- (Body Mass Index) Wskaźnik masy ciała, obliczany przez podzielenie masy ciała w kilogramach przez kwadrat wzrostu wyrażonego w metrach. Służy do oceny stopnia otyłości.
- Bariatria
- Dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, diagnostyką i leczeniem otyłości (w tym metodami operacyjnymi - chirurgią bariatryczną).
- Operacja laparoskopowa
- Zabieg chirurgiczny wykonywany bez szerokiego otwierania jamy brzusznej, za pomocą małych nacięć, przez które wprowadza się kamerę i miniaturowe narzędzia chirurgiczne.
- Choroby współistniejące
- Występowanie u jednego pacjenta więcej niż jednej jednostki chorobowej jednocześnie (w przypadku otyłości są to np. cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze czy bezdech senny).
