Tysiące dzieci z ciężką otyłością w klinikach NHS w Anglii. Opublikowano pierwsze dane

NHS England po raz pierwszy opublikowało szczegółowe dane pokazujące, że od 2021 r. w 39 wyspecjalizowanych klinikach Complications from Excess Weight (CEW) leczono 6497 dzieci i nastolatków z ciężką otyłością, w tym 423 czterolatki. Najmłodsi pacjenci ważyli średnio 33 kg, czyli tyle, co przeciętny 10-latek. Ma to ilustrować skalę problemu w systemie publicznej opieki zdrowotnej w Anglii. Z opublikowanych danych wynika, że do klinik trafiło 1088 dzieci w wieku 5–8 lat, 1791 w wieku 9–12 lat oraz 3137 nastolatków w wieku 13–17 lat, przy 58 przypadkach z nieznanym wiekiem. Wszystkie dzieci spełniały ten sam próg kwalifikacji: wskaźnik BMI powyżej 99,6 centyla dla wieku i płci oraz co najmniej jedną chorobę związaną z otyłością. Taki próg oznacza, że dziecko znajduje się wśród 0,4% najcięższych rówieśników. Do CEW kierują pediatrzy, lekarze rodzinni lub specjaliści zdrowia psychicznego dzieci. Analiza nieco poniżej 6000 pacjentów leczonych w CEW, która ma zostać przedstawiona na European Congress on Obesity w Stambule, pokazuje szerokie spektrum powikłań zdrowotnych. Nadciśnienie zdiagnozowano u 17% dzieci, a cukrzycę typu 2 u 6%. Nieprawidłowe stężenie lipidów we krwi, mogące wskazywać na wczesne zmiany sercowo-naczyniowe, odnotowano u 17,5% pacjentów. U 29,3% rozpoznano stłuszczeniową chorobę wątroby (MASLD), a u 17% bezdech senny. Dane obejmują też problemy psychiczne i rozwojowe. Samookaleczanie i lęk zgłaszało po 8,7% dzieci w analizowanej grupie. Autyzm rozpoznano u 28,6% pacjentów, ADHD u 12,4%, a niepełnosprawność intelektualną u około 24%. Eksperci podkreślają, że tak wysoki odsetek zaburzeń neurorozwojowych i psychicznych dodatkowo komplikuje prowadzenie terapii i wymaga zintegrowanego wsparcia. Około 406 dzieci, wszystkie w wieku co najmniej 11 lat, otrzymało w ramach programu leczenia leki hamujące apetyt w formie zastrzyków. NHS nie podało nazw stosowanych preparatów ani schematów terapii, a dostępne doniesienia medialne nie precyzują rodzaju farmakoterapii. Zgodnie z zapowiedzią badaczy CEW oferują kompleksową opiekę, obejmującą indywidualne plany żywieniowe, wsparcie psychologiczne i coaching stylu życia. Wstępne wyniki obserwacyjne sugerują, że po dwóch latach dzieci objęte opieką w CEW ważą średnio o 10 kg mniej niż porównywalne dzieci pozostające wyłącznie pod opieką lekarza rodzinnego lub zespołów środowiskowych. Autorzy analizy nie przedstawili jednak dokładnego opisu metodologii porównania, w tym sposobu doboru grup i kontroli innych czynników, dlatego interpretacja tej różnicy musi pozostać ostrożna. Dane CEW wpisują się w szerszy obraz otyłości dziecięcej w Anglii. Około jedna czwarta dzieci w wieku 4–5 lat rozpoczyna szkołę z nadwagą lub otyłością, a w grupie 10–11-latków odsetek ten przekracza jedną trzecią. Próg >99,6 centyla oznacza, że do klinik trafiają tylko najcięższe przypadki. Dziesiątki tysięcy dzieci spełniają wprawdzie kryteria, lecz dotychczas leczeniem objęto 6,5 tys. pacjentów. Lekarze wskazują też na wyraźną nadreprezentację dzieci z najuboższych środowisk. NHS zapowiada wykorzystanie nowych danych do planowania dalszego rozwoju sieci CEW i oceny potrzeby szerszego finansowania farmakoterapii otyłości u młodych pacjentów. Statystyki prawdopodobnie zasilą także debatę o zmianach regulacyjnych dotyczących reklamy żywności, polityki podatkowej i dostępności zdrowych produktów oraz o granicach etycznych stosowania leków odchudzających u dzieci i nastolatków.