Najważniejsze
- •U 26 proc. dorosłych z prawidłowym BMI stwierdzono kliniczną otyłość, co pokazuje ograniczenia samego wskaźnika BMI.
- •Po uwzględnieniu rozkładu tkanki tłuszczowej i parametrów zdrowotnych 50 proc. osób z nadwagą według BMI trafiłoby do kategorii otyłości.
- •Do oceny klinicznej otyłości wykorzystuje się m.in. obwód talii, stosunek talii do bioder i talii do wzrostu.
- •BMI nie odróżnia masy mięśniowej od tłuszczowej i może nie wykrywać tłuszczu trzewnego oraz związanego z nim ryzyka zdrowotnego.
- •Wcześniejsze wykrywanie klinicznej otyłości może pomóc szybciej kierować pacjentów na leczenie i ograniczać powikłania sercowo-metaboliczne.
Badanie amerykańskich naukowców wykazało, że 26 proc. dorosłych z prawidłowym BMI spełnia kryteria klinicznej otyłości.
Najważniejsze wyniki amerykańskiego badania o klinicznej otyłości według BMI
| Wskaźnik / grupa | Odsetek | Znaczenie |
|---|---|---|
| Dorośli z prawidłowym BMI spełniający kryteria klinicznej otyłości | 26 proc. | Nadmierna ilość tkanki tłuszczowej może występować mimo normy BMI |
| Dorośli z nadwagą według BMI, którzy po szerszej ocenie trafiliby do kategorii otyłości | 50 proc. | BMI może zaniżać skalę ryzyka u osób z nadwagą |
| Uczestnicy analizy NHANES 2021-2023 | 5642 osoby | Ogólnokrajowa próba dorosłych w USA |
| Dorośli z nadmiarem tkanki tłuszczowej wg jednego kryterium BMI + 1 nieprawidłowy pomiar | 41 proc. | Klasyfikacja oparta na prostszym zestawie wskaźników |
| Dorośli z nadmiarem tkanki tłuszczowej wg co najmniej 2 nieprawidłowych pomiarów antropometrycznych | 77 proc. | Szersza ocena ujawnia większą częstość nadmiaru tłuszczu |
Źródło: artykuł na podstawie badania NHANES 2021-2023 oraz podsumowania Researchera.
Amerykańscy naukowcy ustalili, że 26 proc. dorosłych w USA, którzy według wskaźnika BMI mieszczą się w normie, spełnia kryteria klinicznej otyłości. Zespół dr. Briana P. Lee z Keck Medicine of USC opisał te wyniki po analizie danych 5642 uczestników ogólnokrajowego badania NHANES z lat 2021–2023.
Badacze zwracają uwagę, że podobny problem dotyczy także osób z nadwagą według BMI. W ich analizie 50 proc. dorosłych zakwalifikowanych do tej grupy zostałoby przeniesionych do kategorii otyłości, gdyby oceniano ich nie tylko przez pryzmat masy ciała i wzrostu, lecz także rozkładu tłuszczu oraz parametrów zdrowotnych. Autorzy pracy wskazują, że BMI samo w sobie nie mierzy ilości tkanki tłuszczowej. Nie odróżnia też masy mięśniowej od tłuszczowej, dlatego może nie wykrywać osób, które mają prawidłową wagę, ale nadmiar tłuszczu trzewnego.
W badaniu kliniczną otyłość oceniano szerzej niż przy standardowym BMI. Uwzględniano między innymi obwód talii, stosunek obwodu talii do bioder oraz stosunek obwodu talii do wzrostu. Taki sposób oceny ma wychwycić osoby, u których nadmiar tłuszczu wiąże się już z zaburzeniami zdrowotnymi. Jak podkreślił dr Lee, wiele osób zakłada, że brak otyłości w klasyfikacji BMI oznacza brak ryzyka zdrowotnego, a to nie zawsze jest prawda.
Otyłość wiąże się z wieloma chorobami przewlekłymi, w tym z chorobami serca, cukrzycą, nadciśnieniem, wysokim poziomem cholesterolu, chorobami wątroby i niektórymi nowotworami. W USA BMI od lat pozostaje podstawowym narzędziem przesiewowym w ocenie masy ciała, bo jest proste i tanie, ale nowe badania pokazują jego ograniczenia. Coraz więcej ekspertów wskazuje, że w diagnostyce trzeba uwzględniać nie tylko wagę, lecz także rozmieszczenie tkanki tłuszczowej i objawy związane z jej nadmiarem.
Autorzy pracy zwracają uwagę, że osoby z prawidłowym BMI lub nadwagą według obecnych kryteriów nie kwalifikują się automatycznie do farmakologicznego ani chirurgicznego leczenia otyłości. Jeśli lekarze będą częściej sięgać po pomiar tkanki tłuszczowej i szerszą ocenę parametrów zdrowotnych, mogą wcześniej identyfikować pacjentów wymagających interwencji. W praktyce oznacza to większą szansę na wykrycie ryzyka, zanim pojawią się powikłania związane z otyłością.
Jak oceniano kliniczną otyłość w badaniu
Na podstawie opisu metod w artykule i streszczeń źródłowych.
Słownik pojęć
- BMI (body mass index)
- Wskaźnik masy ciała obliczany jako masa ciała podzielona przez wzrost do kwadratu; nie pokazuje rozkładu tkanki tłuszczowej.
- Kliniczna otyłość
- Stan, w którym nadmiar tkanki tłuszczowej wiąże się już z zaburzeniami zdrowotnymi lub dysfunkcją narządową.
- Tkanka tłuszczowa trzewna
- Tłuszcz gromadzący się w jamie brzusznej wokół narządów, silnie powiązany z ryzykiem metabolicznym.
- Obwód talii
- Pomiar służący do oceny centralnego odkładania tłuszczu i ryzyka sercowo-metabolicznego.
- Stosunek talii do bioder
- Wskaźnik proporcji obwodu talii do bioder, wykorzystywany do oceny rozmieszczenia tkanki tłuszczowej.
- Stosunek talii do wzrostu
- Wskaźnik pomagający ocenić centralną otyłość i ryzyko metaboliczne.
- NHANES
- Ogólnokrajowe amerykańskie badanie zdrowia i żywienia (National Health and Nutrition Examination Survey).
