Najważniejsze
- •Klasyfikacja otyłości uwzględniająca BMI, obwód talii i wpływ nadmiaru tkanki tłuszczowej na funkcjonowanie organizmu lepiej różnicowała ryzyko zgonu niż samo BMI.
- •W badaniu obejmującym 844 108 dorosłych otyłość kliniczna stanowiła 22,7–31,3 proc. przypadków otyłości rozpoznanych w analizowanych kohortach.
- •Samo BMI pomijało 5,2–8,6 proc. osób spełniających kryteria nadmiaru tkanki tłuszczowej, a u 1,2–3,1 proc. prowadziło do nadrozpoznania.
- •Otyłość kliniczna wiązała się z wyższym względnym ryzykiem zgonu niż otyłość przedkliniczna, ale współczynniki hazardu nie oznaczają bezpośredniego prawdopodobieństwa śmierci konkretnej osoby.
- •Nowa rama diagnostyczna nie jest obecnie obowiązującym standardem klinicznym, a badanie nie oceniało jej wpływu na leczenie, koszty diagnostyki ani refundację świadczeń.
Badanie obejmujące 844 108 dorosłych, opublikowane 11 listopada 2026 r. w czasopiśmie „Nature”, wykazało, że klasyfikacja otyłości uwzględniająca BMI, obwód talii oraz wpływ nadmiaru tkanki tłuszczowej na funkcjonowanie organizmu lepiej różnicowała ryzyko zgonu niż samo BMI. Międzynarodowy zespół kierowany przez King’s College London przeanalizował dane z kohort w Chinach, Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych i Hiszpanii.
Autorzy oceniali nie tylko masę ciała i wzrost, lecz także centralne nagromadzenie tkanki tłuszczowej, w tym obwód talii oraz wskaźniki proporcji obwodu talii do innych wymiarów ciała. Następnie sprawdzali, czy nadmiar tkanki tłuszczowej wiązał się z zaburzeniem funkcji narządów lub ograniczeniem sprawności. Szczegółowe progi antropometryczne wymagają odczytania z pełnego tekstu publikacji.
Według analizy otyłość kliniczna stanowiła 22,7–31,3 proc. przypadków otyłości rozpoznanych w badanych kohortach. W całej analizowanej populacji dotyczyła 5,6–10,9 proc. uczestników. Samo BMI pomijało 5,2–8,6 proc. osób spełniających kryteria nadmiaru tkanki tłuszczowej, a u 1,2–3,1 proc. uczestników prowadziło do nadrozpoznania.
Otyłość kliniczna wiązała się z wyższym ryzykiem zgonu niż otyłość przedkliniczna. W analizie współczynnik ryzyka (hazard ratio) wyniósł odpowiednio 1,69 i 1,19. Są to względne współczynniki ryzyka zgonu całkowitego, a nie prawdopodobieństwo śmierci konkretnej osoby. Wśród osób z otyłością przedkliniczną 77,4–91,3 proc. nie zostało zaklasyfikowanych do kategorii otyłości klinicznej w ciągu 10 lat. Nie oznacza to jednak braku ryzyka ani braku potrzeby monitorowania.
BMI pozostaje prostym wskaźnikiem masy ciała, ale nie mierzy bezpośrednio ilości ani rozmieszczenia tkanki tłuszczowej. Nie pokazuje też, czy tłuszcz zaburza funkcjonowanie organizmu. Opisywana rama rozróżnia otyłość kliniczną, z wykazaną dysfunkcją, od otyłości przedklinicznej, w której występuje nadmiar tkanki tłuszczowej i zwiększone ryzyko, ale nie stwierdza się zaburzeń funkcji.
Badanie miało charakter obserwacyjny i nie sprawdzało, czy stosowanie nowej klasyfikacji poprawia leczenie. Nie oceniono także kosztów dodatkowej diagnostyki ani jej wpływu na refundację leków i kwalifikację do operacji bariatrycznych. Autorzy postulują szersze stosowanie tej ramy, ale obecnie nie stanowi ona obowiązującego standardu klinicznego.
Najczęstsze pytania
Czym różni się otyłość kliniczna od przedklinicznej?▼
Dlaczego samo BMI może nie wystarczać do rozpoznania otyłości?▼
Co oznacza hazard ratio 1,69 dla otyłości klinicznej?▼
Czy otyłość przedkliniczna zawsze przechodzi w kliniczną?▼
Czy nowa klasyfikacja jest już standardem leczenia?▼
Słownik pojęć
- BMI
- Wskaźnik masy ciała obliczany na podstawie masy ciała i wzrostu; nie mierzy bezpośrednio ilości ani rozmieszczenia tkanki tłuszczowej.
- Otyłość kliniczna
- Otyłość, w której nadmiar tkanki tłuszczowej powoduje wykazaną dysfunkcję narządów lub ograniczenie funkcjonowania organizmu.
- Otyłość przedkliniczna
- Nadmiar tkanki tłuszczowej wiążący się ze zwiększonym ryzykiem zdrowotnym, lecz bez stwierdzonego zaburzenia funkcji narządów lub sprawności.
- Obwód talii
- Pomiar antropometryczny wykorzystywany do oceny centralnego nagromadzenia tkanki tłuszczowej.
- Współczynnik hazardu
- Miara względnej różnicy w częstości występowania zdarzenia, na przykład zgonu, między porównywanymi grupami.
- Nadrozpoznanie
- Zaklasyfikowanie osoby jako chorej mimo braku kryteriów odpowiadających rzeczywistemu stanowi zdrowia.
Najważniejsze wyniki badania nowej klasyfikacji otyłości
| Parametr | Wynik |
|---|---|
| Liczba uczestników | 844 108 dorosłych |
| Kraje objęte analizą | Chiny, Wielka Brytania, Stany Zjednoczone i Hiszpania |
| Otyłość kliniczna wśród rozpoznanych przypadków otyłości | 22,7–31,3 proc. |
| Otyłość kliniczna w całej populacji badania | 5,6–10,9 proc. |
| Przypadki pominięte przez samo BMI | 5,2–8,6 proc. osób spełniających kryteria nadmiaru tkanki tłuszczowej |
| Przypadki nadrozpoznania przez samo BMI | 1,2–3,1 proc. uczestników |
| Współczynnik hazardu zgonu dla otyłości klinicznej | 1,69 |
| Współczynnik hazardu zgonu dla otyłości przedklinicznej | 1,19 |
Samo BMI a klasyfikacja uwzględniająca funkcjonowanie organizmu
Klasyfikacja oparta wyłącznie na BMI
Rama uwzględniająca BMI, obwód talii i funkcjonowanie organizmu
Otyłość kliniczna
Otyłość przedkliniczna
Jak działa proponowana klasyfikacja otyłości?
Na podstawie badania 844 108 dorosłych opublikowanego 11 listopada 2026 r. w czasopiśmie „Nature” oraz materiałów źródłowych.
