Trwałe zmiany w mózgu potomstwa przez wysokie spożycie fruktozy w ciąży

Eksperyment przeprowadzony przez naukowców z Fujita Health University sugeruje, że wysokie spożycie fruktozy przez ciężarne samice szczurów może prowadzić do trwałych zmian w rozwoju mózgu ich potomstwa. Badacze opublikowali wyniki, które wskazują na pogorszenie uczenia się i pamięci u dorosłych zwierząt narażonych na fruktozę jeszcze w życiu płodowym.

W badaniu ciężarnym szczurom podawano syrop kukurydziany o wysokiej zawartości fruktozy. Gdy potomstwo osiągnęło dorosłość, naukowcy ocenili jego funkcje poznawcze. Zwierzęta z grupy narażonej na fruktozę osiągały gorsze wyniki w testach uczenia się i pamięci niż grupa kontrolna. Badacze zaobserwowali też ograniczoną neurogenezę, czyli proces powstawania nowych komórek nerwowych z neuronalnych komórek macierzystych.

Analiza wykazała, że nadmiar fruktozy wpływał na działanie tych komórek już na etapie rozwoju płodu. Komórki macierzyste dzieliły się wolniej, trudniej przekształcały się w neurony i wykazywały zmienioną aktywność genów związanych z rozwojem układu nerwowego. Zmiany dotyczyły obszarów mózgu zaangażowanych w uczenie się i funkcje poznawcze.

Naukowcy sprawdzili również mechanizm molekularny stojący za tymi efektami. W neuronalnych komórkach macierzystych stwierdzili zmiany epigenetyczne, czyli modyfikacje regulujące aktywność genów bez zmiany samej sekwencji DNA. Co ważne, zmiany te nie znikały po urodzeniu. Utrzymywały się także u dorosłych zwierząt i nadal zaburzały działanie genów ważnych dla neurogenezy.

Fujita Health University od lat prowadzi badania nad tym, jak dieta kobiet ciężarnych wpływa na zdrowie potomstwa. Wcześniejsze prace wskazywały, że nadmiar fruktozy obecnej m.in. w słodzonych napojach i syropie glukozowo-fruktozowym może wiązać się także z innymi problemami zdrowotnymi u dzieci, w tym z większym ryzykiem cukrzycy, chorób układu krążenia i zaburzeń neurologicznych.

Autorzy zaznaczają jednak, że opisane wyniki pochodzą z modelu zwierzęcego i nie można ich bezpośrednio przenosić na ludzi. W badaniach epidemiologicznych pojawiają się podobne zależności, ale potrzebne są kolejne analizy, by sprawdzić, czy ludzkie neuronalne komórki macierzyste reagują na wysokie dawki fruktozy w podobny sposób. Naukowcy chcą też zbadać wpływ innych czynników środowiskowych na rozwijający się mózg płodu.