Najważniejsze
- •W Warszawie około 1000 osób protestowało przeciwko ograniczonemu dostępowi do legalnej i bezpłatnej aborcji, a demonstracje zapowiadano także w ponad 20 innych miejscowościach.
- •Protestujący domagali się dekryminalizacji pomocy w aborcji, dostępu do świadczeń w publicznej ochronie zdrowia oraz bezpłatnej i legalnej aborcji.
- •Parlament przyjął dwie ustawy dotyczące prawa aborcyjnego, lecz ich dalszy los zależy od decyzji prezydenta i kolejnych etapów procesu legislacyjnego.
- •Obowiązujące przepisy pozwalają na legalną aborcję przede wszystkim w przypadku zagrożenia życia lub zdrowia kobiety oraz ciąży wynikającej z gwałtu lub kazirodztwa.
- •Dane o zabiegach w publicznych szpitalach nie obejmują aborcji farmakologicznych wykonywanych poza publicznym systemem.
W czwartek przed parlamentem w Warszawie odbyła się demonstracja przeciwko ograniczonemu dostępowi do legalnej i bezpłatnej aborcji. Protesty zapowiadano także w ponad 20 polskich miastach i miejscowościach. Była to reakcja na przyjęcie przez parlament dwóch ustaw dotyczących prawa aborcyjnego.
Według NewsCentral, powołującego się na AFP, w warszawskiej demonstracji uczestniczyło około 1000 osób. Organizacje i uczestnicy protestu domagali się dekryminalizacji pomocy w aborcji, dostępu do świadczeń w publicznej ochronie zdrowia oraz bezpłatnej i legalnej aborcji. Informacje o wydarzeniach poza Warszawą nie pozwalają niezależnie potwierdzić ich pełnej skali.
Parlament przyjął we wtorek dwie ustawy. Według Associated Press jedna z nich dotyczy częściowej dekryminalizacji pomocy w aborcji. Druga ma odwrócić skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2020 roku. Materiały nie zawierają tytułów ustaw, wyników głosowań, numerów druków ani pełnej treści przepisów.
Aktywistki z Abortion Dream Team i Women Help Women uznały przyjęte rozwiązania za niewystarczające. Zarzuciły rządowi Donalda Tuska niespełnienie obietnic dotyczących liberalizacji prawa. W warszawskim proteście uczestniczyły między innymi Zofia Marcinek z Abortion Dream Team, Kinga Jelińska z Women Help Women Foundation oraz Milia Niemiec związana z centrum Abotak. Prezydent Karol Nawrocki oficjalnie nie zapowiedział weta. Źródła przewidują jednak, że może zawetować ustawy. Materiały nie przedstawiają również stanowiska rządu ani Kancelarii Prezydenta.
Obecne przepisy dopuszczają aborcję przede wszystkim w przypadku zagrożenia życia lub zdrowia kobiety oraz ciąży powstałej w wyniku czynu zabronionego, takiego jak gwałt lub kazirodztwo. Wyrok TK z 2020 roku usunął przesłankę ciężkich wad płodu. Kobieta nie odpowiada karnie za samodzielne przerwanie własnej ciąży, ale udzielenie pomocy w aborcji może podlegać karze do trzech lat więzienia.
Dane dotyczące aborcji w publicznych szpitalach obejmują 452 zabiegi w 2022 roku, 851 w całym 2025 roku i 573 w pierwszej połowie 2026 roku. Nie pokazują one skali aborcji farmakologicznych wykonywanych poza publicznym systemem. Dalszy los ustaw zależy od decyzji prezydenta i kolejnych etapów procesu legislacyjnego.
Najczęstsze pytania
Dlaczego odbyły się protesty?▼
Czego domagali się uczestnicy demonstracji?▼
Ile osób uczestniczyło w demonstracji w Warszawie?▼
Jakie przepisy obowiązują obecnie?▼
Co zmienił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2020 roku?▼
Czy ustawy przyjęte przez parlament już obowiązują?▼
Słownik pojęć
- Dekryminalizacja pomocy w aborcji
- Ograniczenie lub zniesienie odpowiedzialności karnej za udzielanie pomocy w przerwaniu ciąży.
- Przesłanka aborcyjna
- Okoliczność prawna, która może umożliwiać legalne przerwanie ciąży.
- Aborcja farmakologiczna
- Przerwanie ciąży za pomocą leków, często wykonywane poza publicznym systemem ochrony zdrowia.
- Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2020 roku
- Orzeczenie, które usunęło możliwość legalnej aborcji z powodu ciężkich wad płodu.
- Publiczna ochrona zdrowia
- System świadczeń medycznych finansowanych i organizowanych przez państwo lub publiczne instytucje.
Wybrane dane dotyczące aborcji w publicznych szpitalach
| Okres | Liczba zabiegów | Zakres danych |
|---|---|---|
| 2022 rok | 452 | Zabiegi wykonane w publicznych szpitalach |
| 2025 rok | 851 | Łączna liczba zabiegów w całym roku |
| Pierwsza połowa 2026 roku | 573 | Zabiegi wykonane w pierwszych sześciu miesiącach roku |
Obowiązujące przepisy i kierunek zmian proponowanych przez parlament
Obowiązujące przepisy
Dwie ustawy przyjęte przez parlament
Najważniejsze daty w sporze o prawo aborcyjne w Polsce
Opracowano na podstawie artykułu i materiałów źródłowych; szczegółowe daty oraz zakres proponowanych zmian należy interpretować zgodnie z dostępnymi informacjami.
