Najważniejsze
- •Sejmowa Komisja Nadzwyczajna wznawia prace nad dwoma projektami ustaw dotyczącymi prawa aborcyjnego.
- •Rozpatrywane są dwie odmienne koncepcje: przywrócenie przesłanki embriopatologicznej (Trzecia Droga) oraz dekryminalizacja aborcji i zniesienie kar za pomoc (KO i Lewica).
- •Obecnie aborcja w Polsce jest dopuszczalna jedynie w dwóch przypadkach: zagrożenia życia/zdrowia kobiety oraz gdy ciąża jest wynikiem czynu zabronionego.
- •Według sondażu IBRiS społeczeństwo jest mocno podzielone w kwestii liberalizacji przepisów (44,7% popiera, 44,4% jest przeciw).
Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty zwołał na czwartek na godz. 9:00 posiedzenie Komisji Nadzwyczajnej, która wznowi prace nad dwoma poselskimi projektami ustaw dotyczącymi prawa aborcyjnego.
Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty zwołał na czwartek na godzinę 9:00 posiedzenie Sejmowej Komisji Nadzwyczajnej, która powróci do rozpatrywania dwóch poselskich projektów ustaw dotyczących prawa aborcyjnego.
Różne koncepcje zmian w prawie
Porządek obrad obejmuje projekt poselski Trzeciej Drogi z lutego 2024 roku oraz wniosek posłów Lewicy i Koalicji Obywatelskiej z lipca 2024 roku. Pierwszy dokument zakłada przywrócenie tzw. przesłanki embriopatologicznej. Drugi projekt przewiduje częściową dekryminalizację aborcji oraz zniesienie kar za pomoc przy przerwaniu ciąży. Sejm odrzucił projekt dekryminalizacyjny w lipcu 2024 roku – w tamtym głosowaniu udziału nie wzięło trzech posłów Koalicji Obywatelskiej, a większość posłów Polskiego Stronnictwa Ludowego opowiedziała się przeciwko regulacji.
Minister edukacji narodowej Barbara Nowacka zadeklarowała na antenie stacji TVN24 wypracowanie porozumienia wewnątrz koalicji rządzącej i znalezienie kompromisowego rozwiązania. Władze Polskiego Stronnictwa Ludowego nie wydały jednak dotychczas oficjalnego oświadczenia potwierdzającego uzgodnienie wspólnego stanowiska. Zgodnie z badaniem opinii publicznej przeprowadzonym przez instytut IBRiS w czerwcu 2026 roku, dalsze prace parlamentarne nad liberalizacją prawa aborcyjnego popiera 44,7% badanych. Przeciwne zdanie wyraziło 44,4% respondentów, a 10,9% nie ma opinii w tej sprawie.
Obecne przepisy i dalsza ścieżka legislacyjna
Obowiązujące ustawy zezwalają na przerwanie ciąży wyłącznie w dwóch sytuacjach: gdy stanowi ona zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety oraz gdy powstała w wyniku czynu zabronionego (pod warunkiem przeprowadzenia zabiegu do 12. tygodnia). Czwartkowe obrady stanowią powrót do sporów legislacyjnych z 2024 roku. Przedłożone projekty reprezentują odmienne koncepcje prawne – wariant Trzeciej Drogi zmierza do przywrócenia stanu prawnego sprzed wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2020 roku, z kolei wniosek Koalicji Obywatelskiej i Lewicy skupia się na modyfikacji Kodeksu karnego.
Prace w komisji określą ostateczny kształt zapisów, które trafią pod głosowanie na posiedzeniu plenarnym. Ewentualne uchwalenie nowelizacji skieruje ustawy do Prezydenta RP, który zdecyduje o ich podpisaniu, zawetowaniu lub skierowaniu do oceny przez Trybunał Konstytucyjny.
Porównanie poselskich projektów ustaw aborcyjnych
Projekt Trzeciej Drogi (luty 2024)
Projekt KO i Lewicy (lipiec 2024)
Ścieżka legislacyjna projektu ustawy
Procedura legislacyjna w Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej, ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
DU 2001, poz. 1792
Wyniki badania opinii publicznej IBRiS dot. dalszych prac nad liberalizacją prawa aborcyjnego
| Stanowisko | Udział procentowy (%) |
|---|---|
| Poparcie dla dalszych prac nad liberalizacją | 44,7% |
| Sprzeciw wobec dalszych prac | 44,4% |
| Brak zdania / Trudno powiedzieć | 10,9% |
Badanie Instytutu IBRiS
Słownik pojęć
- Przesłanka embriopatologiczna
- Zapis prawny pozwalający na legalne przerwanie ciąży w przypadku ciężkiego i nieodwracalnego uszkodzenia płodu lub nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu.
- Dekryminalizacja
- Zniesienie odpowiedzialności karnej za określone czyny (w tym przypadku za pomoc lub przeprowadzenie zabiegu przerywania ciąży).
- Trybunał Konstytucyjny (TK)
- Organ konstytucyjny odpowiadający za kontrolę zgodności aktów prawnych z Konstytucją RP. W 2020 r. uznał przesłankę embriopatologiczną za niezgodną z Konstytucją.
- Weto prezydenckie
- Prawo Prezydenta RP do odmowy podpisania uchwalonej przez Sejm i Senat ustawy, co przekazuje ją do ponownego rozpatrzenia przez Sejm.
