Najważniejsze
- •Niemal 23 proc. badanych obecnie stosuje suplementy lub leki bez recepty na stres i poprawę nastroju, a 37 proc. sięgało po takie preparaty w przeszłości.
- •Około połowa obecnych użytkowników łączy te preparaty z lekami na receptę, lecz tylko co piąta osoba informuje o tym lekarza.
- •Najczęściej stosowano ashwagandhę, melisę, melatoninę, walerianę, chmiel i różeniec górski.
- •Dziurawiec może zmieniać metabolizm wielu leków, osłabiać ich działanie i powodować działania niepożądane, takie jak fotouczulenie.
- •Przed wizytą warto przygotować pełną listę leków, suplementów i preparatów ziołowych wraz z dawkami oraz nazwami produktów.
Prawie 23 proc. badanych stosuje preparaty na stres lub poprawę nastroju, a połowa łączy je z lekami na receptę, nie informując o tym lekarza — wynika z badania Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.
Suplementy na stres a bezpieczeństwo terapii
Badanie Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, opisane w artykule; badanie objęło blisko 800 osób.
Prawie 23 proc. uczestników badania Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego deklaruje, że obecnie stosuje suplementy diety lub leki dostępne bez recepty na stres i poprawę nastroju. Kolejne 37 proc. sięgało po takie preparaty w przeszłości. Około połowa obecnych użytkowników łączy je z lekami na receptę, ale tylko co piąta osoba informuje o tym lekarza.
Badanie objęło blisko 800 osób, z czego 80 proc. stanowiły kobiety. Ankiety przeprowadzono online oraz w ramach badań ulicznych, a wyniki opublikowano w czasopiśmie „Scientific Reports”. Wśród obecnych użytkowników najpopularniejsza była ashwagandha, którą wymieniło 52 proc. badanych. Kolejne miejsca zajęły: melisa (39 proc.), melatonina (25 proc.), waleriana (21 proc.), chmiel (20 proc.) i różeniec górski (11 proc.).
Ryzyko interakcji z lekami
Brak informacji o stosowanych preparatach może utrudnić lekarzowi ocenę bezpieczeństwa terapii. Niektóre substancje zmieniają metabolizm leków i wpływają na ich stężenie we krwi. Szczególne ryzyko wiąże się z dziurawcem. Jako induktor enzymów wątrobowych może osłabiać działanie wielu leków, w tym części leków przeciwdepresyjnych z grupy SSRI. Wytyczne Europejskiej Agencji Leków i amerykańskiej Agencji Żywności i Leków (FDA) wskazują także na ryzyko innych działań niepożądanych, między innymi fotouczulenia.
W badaniu część pacjentów tłumaczyła brak komunikacji niewiedzą o tym, że suplement może mieć znaczenie dla terapii. Inni obawiali się oceny ze strony lekarza. Aleksandra Brzozowska, która realizowała badanie pod kierunkiem dr. Jakuba Grabowskiego, zwróciła uwagę, że lekarze powinni pytać o wszystkie przyjmowane preparaty, także te określane jako naturalne.
Suplement diety jest w polskim prawie żywnością. Przed wprowadzeniem na rynek nie musi przechodzić badań skuteczności wymaganych od leków. Leki dostępne bez recepty podlegają natomiast procedurze rejestracyjnej i rygorystycznym testom. Skład oraz dawka substancji czynnych w suplementach mogą różnić się między producentami, a nawet poszczególnymi seriami.
Badanie ma ograniczoną reprezentatywność, ponieważ uczestniczyła w nim głównie jedna grupa badanych, z przewagą kobiet. Przed wizytą pacjent powinien przygotować listę leków, suplementów i preparatów ziołowych wraz z dawkami oraz nazwami produktów. Informacje o możliwych interakcjach można uzyskać od lekarza lub farmaceuty, a także sprawdzić w wiarygodnych bazach i ulotkach leków.
Najpopularniejsze suplementy stosowane na stres i poprawę nastroju wśród badanych
| Preparat | Odsetek badanych (%) |
|---|---|
| Ashwagandha | 52 |
| Melisa | 39 |
| Melatonina | 25 |
| Waleriana | 21 |
| Chmiel | 20 |
| Różeniec górski | 11 |
Badanie Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, opublikowane w „Scientific Reports”
Suplement diety a lek bez recepty
Suplement diety
Lek bez recepty
The Clinical Implications of Ashwagandha (
Nutrients
Słownik pojęć
- Interakcja lekowa
- Wpływ jednego leku, suplementu lub preparatu ziołowego na działanie innego środka, jego stężenie albo ryzyko działań niepożądanych.
- Induktor enzymów wątrobowych
- Substancja zwiększająca aktywność enzymów odpowiedzialnych za rozkład wielu leków, co może obniżać ich stężenie i osłabiać działanie.
- SSRI
- Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny — grupa leków przeciwdepresyjnych stosowanych m.in. w depresji i zaburzeniach lękowych.
- Fotouczulenie
- Nadmierna reakcja skóry na światło, zwłaszcza promieniowanie UV, mogąca prowadzić m.in. do wysypki lub oparzenia słonecznego.
- Ashwagandha
- Roślinny preparat otrzymywany z witanii ospałej, często promowany jako środek wspierający odporność na stres i samopoczucie.
- Suplement diety
- Środek spożywczy, którego zadaniem jest uzupełnianie diety; w polskim prawie nie jest lekiem i nie podlega takiej samej ścieżce oceny skuteczności jak produkt leczniczy.
