Najważniejsze
- •Badanie naukowe UCL i Uniwersytetu Oksfordzkiego wykazało brak dowodów na skuteczność większości suplementów diety przeznaczonych na menopauzę.
- •Ceny badanych preparatów różniły się nawet o 6300% (od 1,50 do 95 GBP), jednak wyższa cena nie przekładała się na jakość ani skuteczność.
- •Aż 50% analizowanych produktów nie zawierało witaminy D, a 76,1% wapnia – składników uznawanych przez towarzystwa medyczne za kluczowe w profilaktyce pomenopauzalnej.
- •Niekontrolowane stosowanie suplementów grozi powikłaniami, m.in. uszkodzeniem wątroby po pluskwicy groniastej czy hiperkalcemią przy nadmiarze witaminy D.
- •Wiodącą i potwierdzoną naukowo metodą łagodzenia symptomów menopauzy pozostaje Hormonalna Terapia Zastępcza (HTZ) pod nadzorem lekarza.
Większość suplementów diety oferowanych kobietom w okresie menopauzy nie ma potwierdzonej naukowo skuteczności, a ich ceny różnią się drastycznie – poinformowało czasopismo „Climacteric”, powołując się na badania naukowców z University College London.
Naukowcy z University College London oraz Uniwersytetu Oksfordzkiego ustalili, że większość suplementów diety przeznaczonych dla kobiet w okresie menopauzy nie ma naukowo potwierdzonej skuteczności. Z analizy opublikowanej w recenzowanym czasopiśmie medycznym „Climacteric” wynika również, że ceny tych preparatów drastycznie się różnią, a niekontrolowana suplementacja niektórych składników grozi uszkodzeniem wątroby lub innymi powikłaniami zdrowotnymi.
Brak dowodów i ogromne rozbieżności cenowe
Zespół badawczy z EGA Institute for Women’s Health przeanalizował skład, dawkowanie i koszty 201 suplementów diety sprzedawanych przez dziewięć głównych sieci handlowych oraz dystrybutorów w Wielkiej Brytanii. Ceny preparatów wynosiły od 1,50 GBP do aż 95 GBP za miesięczną kurację, co oznacza różnicę sięgającą 6300 procent. Autorzy badania podkreślają, że wyższa cena w żaden sposób nie przekłada się na lepszą jakość ani skuteczność produktu.
Wyniki wskazują, że 50% przeanalizowanych produktów nie zawierało witaminy D, a 76,1% nie miało w składzie wapnia. Obydwa składniki stanowią podstawę zaleceń profilaktycznych dla kobiet w okresie pomenopauzalnym, wydanych przez British Menopause Society oraz International Menopause Society. Wśród badanych specyfików 77% stanowiły kompleksy witaminowe, a 74% zawierało fitoestrogeny. Najpopularniejszymi ziołami dodawanymi do preparatów były szałwia i czerwona koniczyna.
Ryzyko powikłań i brak regulacji
Autorki badania, prof. Joyce Harper i Poppy Sullivan, zwróciły uwagę na zagrożenia zdrowotne wynikające z przyjmowania niezweryfikowanych mieszanek. Na przykład długotrwałe stosowanie pluskwicy groniastej grozi hepatotoksycznością, czyli uszkodzeniem wątroby. Z kolei przyjmowanie znacznie przekroczonych dawek witaminy D stwarza ryzyko wystąpienia hiperkalcemii.
Obowiązujące przepisy kwalifikują suplementy diety jako żywność. Zwalnia to producentów z obowiązku prowadzenia badań klinicznych przed wprowadzeniem preparatu do sprzedaży. Odmienne wymogi dotyczą produktów leczniczych oraz hormonalnej terapii zastępczej (HTZ). Brytyjski instytut National Institute for Health and Care Excellence uznaje terapię hormonalną za wiodącą metodę łagodzenia objawów menopauzy, określając dowody na skuteczność preparatów ziołowych jako słabe i niespójne.
Rynek produktów dedykowanych kobietom w okresie menopauzy to dynamicznie rozwijająca się gałąź branży wellness. Badacze wiążą wzrost sprzedaży z intensywną promocją w mediach społecznościowych oraz ze zjawiskiem zawyżania cen standardowych substancji po umieszczeniu na opakowaniu etykiety sugerującej zastosowanie menopauzalne. Autorzy analizy apelują do pacjentek, aby przed rozpoczęciem suplementacji skonsultowały się z lekarzem.
Suplementy na menopauzę w świetle wyników badań UCL
Porównanie suplementów diety i Hormonalnej Terapii Zastępczej (HTZ)
Suplementy diety na menopauzę
Hormonalna Terapia Zastępcza (HTZ)
Analiza składu i cen 201 suplementów diety na menopauzę (badanie UCL i Oksford)
| Wskaźnik / Składnik | Wartość w badanej próbie | Wnioski i zalecenia badaczy |
|---|---|---|
| Zakres cen kuracji miesięcznej | 1,50 GBP - 95,00 GBP | Różnica 6300%; wyższa cena nie gwarantuje skuteczności |
| Brak witaminy D w składzie | 50,0% | Niezgodność z wytycznymi BMS oraz IMS |
| Brak wapnia w składzie | 76,1% | Brak kluczowej ochrony układu kostnego |
| Obecność kompleksów witaminowych | 77,0% | Często standardowe preparaty o wyższych cenach |
| Obecność fitoestrogenów | 74,0% | Najczęściej szałwia i czerwona koniczyna |
Źródło: Badanie EGA Institute for Women’s Health (UCL / Uniwersytet Oksfordzki), czasopismo Climacteric
Słownik pojęć
- Fitoestrogeny
- Związki roślinne o budowie i działaniu zbliżonym do naturalnych estrogenów, występujące m.in. w czerwonej koniczynie czy soi.
- Hepatotoksyczność
- Uszkodzenie komórek wątroby wywołane działaniem substancji chemicznych, leków lub niektórych ziół (np. pluskwicy groniastej).
- Hiperkalcemia
- Stan chorobowy charakteryzujący się nadmiernym stężeniem wapnia we krwi, mogący wynikać m.in. z przedawkowania witaminy D.
- Pluskwica groniasta (Cimicifuga racemosa)
- Roślina lecznicza stosowana w preparatach na menopauzę, której długotrwałe przyjmowanie stwarza ryzyko uszkodzenia wątroby.
- Hormonalna Terapia Zastępcza (HTZ)
- Medyczne leczenie objawów menopauzy poprzez uzupełnianie niedoborów naturalnych hormonów (estrogenów i progesteronu) pod kontrolą lekarza.
- NICE
- Brytyjska agencja rządowa opracowująca wytyczne i rekomendacje dotyczące praktyki medycznej oraz leczenia (National Institute for Health and Care Excellence).
