Najważniejsze
- •Farmaceuci mogą odegrać większą rolę w edukacji pacjentów z astmą i POChP, zwłaszcza w zakresie prawidłowej techniki inhalacji.
- •Planowany pilotaż usług farmaceutycznych, w tym konsultacji inhalatorowych i usługi „Nowy lek”, nie ma jeszcze potwierdzonego terminu, budżetu ani zasad finansowania.
- •Farmaceuta może uczyć obsługi inhalatora i monitorować problemy z terapią, ale nie zastępuje lekarza w diagnozowaniu ani podejmowaniu decyzji terapeutycznych.
- •Przywołane podczas debaty statystyki dotyczące adherencji i techniki inhalacji nie zostały opatrzone pełnymi informacjami o źródłach i metodologii.
- •Porada edukacyjna dotycząca techniki inhalacji ma według relacji kosztować około 60 zł i być dostępna do sześciu razy w roku, jednak nie wskazano podstawy prawnej ani płatnika.
22 października, podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Adherencji w Senacie, uczestnicy debaty apelowali o większe zaangażowanie farmaceutów w edukację pacjentów z astmą i POChP. Zapowiedziano także możliwość przygotowania pilotażu usługi „Nowy lek”, ale nie przedstawiono terminu jego uruchomienia ani zasad finansowania.
W debacie uczestniczyli między innymi przedstawiciele Naczelnej Rady Aptekarskiej, Główny Inspektor Farmaceutyczny oraz eksperci medyczni. W materiałach wymieniono Marka Tomkowa, Mikołaja Konstantego, Łukasza Pietrzaka, prof. Mateusza Jankowskiego, prof. Kamila Janeczka i prof. Zbigniewa Dońca.
Postulaty dotyczą przede wszystkim instruktażu używania inhalatorów, sprawdzania techniki inhalacji i monitorowania terapii. Farmaceuci mieliby także wspierać pacjentów w rzucaniu palenia. Marek Tomków mówił o 2800 punktach konsultacyjnych i 12 tys. aptek, które mogłyby stać się miejscem takiej edukacji. Materiały nie zawierają jednak rejestru placówek prowadzących konsultacje inhalatorowe.
Łukasz Pietrzak zapowiedział, że Agencja Badań Medycznych będzie chciała przeprowadzić pilotaż nowych usług dla farmaceutów, w tym konsultacji dotyczących inhalatorów. Nie potwierdzono formalnego uruchomienia programu. Nie przedstawiono także budżetu, harmonogramu, listy placówek ani decyzji administracyjnej dotyczącej pilotażu.
Podczas posiedzenia przywołano statystyki dotyczące adherencji i techniki inhalacji. Według wypowiedzi uczestników dobra adherencja miała wiązać się z o 42 proc. mniejszą liczbą hospitalizacji, a błędna technika – z o 60 proc. większą liczbą wizyt na SOR i około 50 proc. większą liczbą hospitalizacji. Materiały nie podają publikacji, badanych populacji ani metodologii tych wyliczeń. Dane o 86 proc. pacjentów nieprawidłowo używających inhalatorów oraz o poprawie techniki u 64 proc. z nich przypisano badaniom przeprowadzonym w USA. Nie można odnosić ich bezpośrednio do Polski.
W relacjach wspomniano także o poradzie edukacyjnej dotyczącej techniki inhalacji w opiece koordynowanej. Według cytowanej wypowiedzi ma ona kosztować około 60 zł i być dostępna do sześciu razy w roku. Nie podano jednak podstawy prawnej, płatnika ani sposobu rozliczania świadczenia.
Prawidłowa technika inhalacji ma wpływ na stosowanie leków w astmie i POChP. Farmaceuta może wyjaśnić sposób użycia urządzenia i wychwycić problemy z terapią, ale nie zastępuje lekarza w diagnozowaniu ani podejmowaniu decyzji terapeutycznych.
Dalszy rozwój tego pomysłu będzie zależał od decyzji ABM, Ministerstwa Zdrowia i NFZ, a także od ustalenia zasad finansowania i zakresu odpowiedzialności farmaceutów. Na podstawie dostępnych materiałów nie można przesądzić, czy i kiedy pilotaż „Nowy lek” zostanie uruchomiony.
Najczęstsze pytania
Jaką rolę mieliby pełnić farmaceuci w opiece nad pacjentami z astmą i POChP?▼
Czy pilotaż usługi „Nowy lek” został już uruchomiony?▼
Czy farmaceuta może zmienić leczenie astmy lub POChP?▼
Ile ma kosztować porada edukacyjna dotycząca techniki inhalacji?▼
Słownik pojęć
- Adherencja
- Stopień, w jakim pacjent stosuje się do uzgodnionych zaleceń dotyczących leczenia.
- Astma
- Przewlekła choroba układu oddechowego, której leczenie może wymagać regularnego stosowania leków wziewnych.
- POChP
- Przewlekła obturacyjna choroba płuc, należąca do najważniejszych przewlekłych chorób układu oddechowego.
- Technika inhalacji
- Sposób prawidłowego korzystania z inhalatora, wpływający na dostarczenie leku do dróg oddechowych.
- Pilotaż
- Ograniczone wdrożenie nowej usługi lub rozwiązania, którego skuteczność i zasady działania są oceniane przed szerszym zastosowaniem.
Planowane i omawiane elementy wsparcia pacjentów
| Element | Opis | Status w materiałach |
|---|---|---|
| Edukacja inhalacyjna | Instruktaż używania inhalatora i sprawdzanie techniki inhalacji | Postulat i temat debaty |
| Monitorowanie terapii | Wychwytywanie problemów z prawidłowym stosowaniem leczenia | Proponowana rola farmaceutów |
| Wsparcie w rzucaniu palenia | Pomoc pacjentom z astmą i POChP w ograniczeniu lub zaprzestaniu palenia | Wskazane jako możliwe zadanie farmaceutów |
| Pilotaż nowych usług | Konsultacje dotyczące inhalatorów i usługa „Nowy lek” | Zapowiedziany, bez potwierdzonego uruchomienia |
| Porada edukacyjna | Świadczenie dotyczące techniki inhalacji w opiece koordynowanej | Podano kwotę około 60 zł, bez szczegółów rozliczeń |
Zakres odpowiedzialności w opiece nad pacjentem z astmą lub POChP
Farmaceuta
Lekarz
Pilotaż usługi farmaceutycznej
Od debaty do możliwej usługi inhalacyjnej
Opracowano na podstawie artykułu i przywołanych w nim materiałów źródłowych; część danych ma charakter deklaracji uczestników debaty.
Oferty pracy w tej specjalizacji
Polacy lubią leki. Potrzebujemy walki z polipragmazją i postawienia na nowe kompetencje farmaceutów
Wpływ opieki farmaceutycznej na wyniki leczenia astmy i POChP: metaanaliza wyników klinicznych i przestrzegania farmakoterapii
International journal of chronic obstructive pulmonary disease
Poprawa dostarczania aerozolu w astmie i POChP: porównanie MDI, komór z zastawką i DPI z użyciem funkcjonalnego obrazowania oddechowego (FRI)
Scientific reports
