Pielęgniarki i aptekarze bez prawa do ordynacji leków z wykazu A

Komentarz redakcji

Spotkanie w resorcie zdrowia dotyczyło założeń nowej ustawy wprowadzającej m.in. recepty kontynuowane. Urzędnicy nie zgodzili się na przyznanie kolejnym grupom zawodowym uprawnień do ordynowania substancji z wykazu A oraz psychotropów z grup III-P i IV-P. Zmiany mają ujednolicić rozproszone dotychczas przepisy prawa recepturowego.

Najważniejsze

  • •Ministerstwo Zdrowia odrzuciło postulaty samorządów pielęgniarek i farmaceutów dotyczące możliwości ordynowania leków bardzo silnie działających (wykaz A) oraz psychotropów (grupy III-P i IV-P).
  • •Nowy projekt ustawy o receptach ma wprowadzić tzw. receptę kontynuowaną, co pozwoli farmaceutom i pielęgniarkom na przedłużanie terapii zleconej wcześniej przez lekarza.
  • •Wprowadzone od 1 lipca 2026 r. przepisy o częściowej realizacji jednej recepty w różnych aptekach wymagają jeszcze dostosowania systemów informatycznych w wielu placówkach.
  • •Planowane zmiany mają na celu ujednolicenie rozproszonych przepisów oraz zastąpienie problematycznych recept rocznych nowym systemem weryfikacji w P1 i IKP.
·
2 min

Podczas spotkania 13 sierpnia 2026 roku Ministerstwo Zdrowia omówiło projekt ustawy o receptach. Resort odrzucił postulaty farmaceutów oraz pielęgniarek dotyczące samodzielnego wypisywania leków silnie działających i psychotropowych.

@CowZdrowiu

#prawo #legislacja #zdrowie

Pexels — https://kaboompics.com/
Pexels — https://kaboompics.com/

W spotkaniu prekonsultacyjnym w resorcie zdrowia wzięli udział wiceminister Katarzyna Kacperczyk, Główny Inspektor Farmaceutyczny Łukasz Pietrzak oraz dyrektor Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji Mateusz Oczkowski. Stronę społeczną reprezentowali przedstawiciele Naczelnej Izby Aptekarskiej, a także wiceprezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych Andrzej Tytuła oraz członek tej rady Marek Przybył. Głównym tematem rozmów był projekt nowej ustawy o receptach, wprowadzającej tzw. receptę kontynuowaną. To rozwiązanie umożliwi farmaceutom oraz pielęgniarkom przedłużanie terapii zaleconej wcześniej przez lekarza.

Ministerstwo Zdrowia oficjalnie odrzuciło postulaty samorządów zawodowych dotyczące rozszerzenia uprawnień do samodzielnego ordynowania niektórych grup produktów leczniczych. Farmaceuci, pielęgniarki i położne nie otrzymają prawa do wypisywania leków zawierających substancje bardzo silnie działające, ujęte w wykazie A Farmakopei Polskiej. Resort nie zgodził się również na przyznanie tym grupom uprawnień do ordynowania substancji psychotropowych z grup III-P oraz IV-P. Przedstawiciele samorządu pielęgniarskiego argumentowali, że dostęp do tych leków ułatwiłby opiekę nad pacjentami w lecznictwie paliatywnym i długoterminowym. Ministerstwo zdecydowało jednak, że ordynacja tych preparatów pozostanie wyłącznie w kompetencjach lekarzy.

Cyfryzacja systemu e-recept

Uczestnicy spotkania omówili również stan wdrożenia systemu e-recept. Od 1 lipca 2026 roku obowiązują przepisy umożliwiające częściową realizację jednej recepty w różnych aptekach. Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych wskazała, że pacjenci mogą obecnie korzystać z tego rozwiązania wyłącznie w placówkach, które dostosowały swoje oprogramowanie. Nowy projekt ustawy zakłada dalszą cyfryzację i wdrożenie weryfikacji uprawnień pacjentów bezpośrednio w systemie P1 oraz Internetowym Koncie Pacjenta.

Uporządkowanie prawa recepturowego

Obecnie zasady wystawiania recept w Polsce reguluje kilka odrębnych ustaw oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z 23 grudnia 2020 roku. Wprowadzenie recepty kontynuowanej ma zastąpić tzw. recepty roczne. Generowały one błędy w systemach aptecznych i zmuszały farmaceutów do ręcznego wyliczania limitów wydawanych opakowań leków. Ministerstwo Zdrowia prowadzi te prace równelegle z przygotowywaniem projektów ustaw o praktyce farmaceutycznej oraz o indywidualnej praktyce zawodowej farmaceuty. Resort nie opublikował jeszcze oficjalnego tekstu projektu ustawy o receptach ani harmonogramu wejścia nowych przepisów w życie.

Rząd zapowiada, że formalne prace legislacyjne nad pakietem zmian rozpoczną się jesienią. Ostateczne wdrożenie reformy będzie wymagało pełnego dostosowania systemów informatycznych w aptekach oraz wypracowania kompromisu ze środowiskiem lekarskim, które sprzeciwia się rozszerzaniu uprawnień recepturowych na inne zawody medyczne.

Porównanie postulatów samorządów medycznych ze stanowiskiem resortu zdrowia

Zgłoszone postulaty samorządów (NRPiP, NIA)
+Możliwość modyfikacji wielkości opakowania lub postaci leku przy kontynuacji terapii
+Dostęp do danych pacjenta w systemach P1 oraz IKP
+Uprawnienia dla położnych i pielęgniarek do wypisywania leków bezpłatnych dla dzieci, seniorów i kobiet w ciąży/połogu
−Brak możliwości modyfikacji dawki dobowej substancji czynnej
−Brak zgody na ordynowanie substancji bardzo silnie działających (wykaz A)
−Brak uprawnień do przepisywania psychotropów (grupy III-P i IV-P)
Stanowisko Ministerstwa Zdrowia
+Wprowadzenie tzw. recepty kontynuowanej w celu odciążenia lekarzy
+Uporządkowanie rozproszonych przepisów o receptach w jednej ustawie
+Zastąpienie problematycznych recept rocznych bezpieczniejszym mechanizmem
−Konieczność odsyłania pacjentów paliatywnych i długoterminowych do lekarzy po silne leki przeciwbólowe
−Utrzymanie monopolu lekarzy na ordynowanie substancji psychotropowych

Harmonogram zmian w systemie receptowym w Polsce

Wdrożenie e-recepty
Etap 1: 1 lipca 2026 r.
Umożliwienie częściowej realizacji jednej e-recepty w różnych aptekach (wymagane dostosowanie systemów aptecznych).
Prace legislacyjne
Etap 2: Jesień 2026 r.
Konsultacje z samorządami (NIA, NRPiP) oraz wypracowanie kompromisu ze środowiskiem lekarskim.
Wdrożenie ustawy
Etap 3: Przyszłość
Uproszczenie przepisów, wejście w życie recepty kontynuowanej oraz rezygnacja z recept rocznych.

Ministerstwo Zdrowia / Naczelna Izba Aptekarska / NRPiP

Słownik pojęć

Wykaz A Farmakopei Polskiej
Wykaz substancji bardzo silnie działających określony w Farmakopei Polskiej. Leki te wymagają szczególnej ostrożności przy dawkowaniu i ordynacji.
Recepta kontynuowana
Planowana forma recepty, która pozwoli farmaceutom, pielęgniarkom i położnym na przedłużanie terapii wcześniej zaordynowanej przez lekarza, bez konieczności ponownej wizyty lekarskiej.
System P1
Elektroniczna platforma gromadząca dane o zdarzeniach medycznych i ułatwiająca wymianę informacji w systemie ochrony zdrowia.
Substancje psychotropowe III-P i IV-P
Substancje wpływające na funkcje psychiczne, podzielone na grupy (m.in. III-P i IV-P) o różnym stopniu ryzyka uzależnienia i kontroli. Ich ordynacja pozostaje domeną lekarzy.
Ordynacja leków
Proces samodzielnego przepisywania leków (wystawiania recept) przez uprawniony personel medyczny.

Najczęstsze pytania

Czym jest recepta kontynuowana i kto będzie mógł ją wystawić?▼
Jest to projektowane rozwiązanie, które ma umożliwić farmaceutom, pielęgniarkom oraz położnym przedłużanie terapii wcześniej zleconej przez lekarza. Odbędzie się to na podstawie danych o dotychczasowym leczeniu zapisanych w Internetowym Koncie Pacjenta (IKP).
Czy pielęgniarki i farmaceuci wypiszą silne leki przeciwbólowe lub psychotropowe?▼
Ministerstwo Zdrowia odrzuciło postulat, aby farmaceuci i pielęgniarki mogli ordynować leki bardzo silnie działające (wykaz A Farmakopei Polskiej) oraz substancje psychotropowe z grup III-P i IV-P. Te preparaty nadal będą mogli przepisywać wyłącznie lekarze.
Czy można już zrealizować jedną receptę w kilku różnych aptekach?▼
Od 1 lipca 2026 r. wdrożono techniczną możliwość częściowej realizacji jednej recepty w różnych aptekach. Pacjenci mogą jednak z tego korzystać tylko w tych placówkach, które dostosowały już swoje oprogramowanie apteczne.
Kiedy wejdą w życie nowe przepisy i co stanie się z receptami rocznymi?▼
Nowy projekt ustawy zakłada zastąpienie tzw. recept rocznych, które sprawiały problemy w systemach aptecznych, nowym systemem weryfikacji w P1. Prace legislacyjne mają ruszyć jesienią, jednak dokładny harmonogram wejścia przepisów w życie nie został jeszcze opublikowany.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Pielęgniarki chcą modyfikować dawki leków. Pomysł budzi sprzeciw lekarzy i farmaceutów

Propozycja rozszerzenia uprawnień pielęgniarek i położnych wywołała sprzeciw organizacji reprezentujących lekarzy oraz farmaceutów. Obecnie na oddziałach szpitalnych personel pielęgniarski nie może samodzielnie modyfikować farmakoterapii bez zgody lekarza prowadzącego. Nowe regulacje wpłynęłyby na pracę ponad 230 tysięcy pielęgniarek i położnych oraz 120 tysięcy lekarzy w Polsce.

24 sierpnia 2026

Nowy projekt ustawy: farmaceuci mają udzielać świadczeń zdrowotnych

Oddolna inicjatywa samorządu aptekarskiego ma na celu uregulowanie warunków wykonywania zawodu poza apteką oraz rozszerzenie uprawnień farmaceutów o świadczenia zdrowotne. W trzygodzinnych rozmowach w siedzibie izby wzięli udział przedstawiciele pracodawców, uczelni wyższych i urzędnicy państwowi. Projekt nie trafił jeszcze do rządowego wykazu prac legislacyjnych.

29 lipca 2026

Projekt nowej ustawy o pielęgniarkach i położnych – samodzielne recepty i orzekanie o niezdolności do pracy

Projekt przewiduje trójstopniowy system kompetencji zawodowych i rozszerza uprawnienia pielęgniarek oraz położnych, w tym do orzekania o niezdolności do pracy do 5 dni. Nowe przepisy mają zastąpić ustawę z 2011 r. i lepiej dostosować system do wyzwań demograficznych oraz niedoboru kadr.

16 maja 2026

Wniosek PTFK o prawo do wystawiania recept przez farmaceutów poza aptekami

Wspólne stanowisko z 15 lipca 2026 roku zawiera propozycję przyznania farmaceutom prawa do ordynowania leków w szpitalach, przychodniach POZ i AOS oraz w hospicjach. Warunkiem ma być dostęp do dokumentacji medycznej pacjenta i informowanie lekarza prowadzącego. Autorzy wnioskują także o finansowanie nowych świadczeń z budżetu NFZ.

21 lipca 2026

Projekt ustawy o pielęgniarkach i położnych trafił do konsultacji

Projekt ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej trafił w połowie maja 2026 r. do 30-dniowych konsultacji publicznych. Resort proponuje m.in. możliwość kierowania na wybrane badania, ordynowania części leków i wyrobów medycznych, wystawiania zwolnień do 5 dni oraz stwierdzania zgonu w określonych rodzajach opieki.

20 maja 2026

Naczelna Rada Aptekarska krytykuje zapisy w projekcie nowelizacji Prawa farmaceutycznego

Do Sejmu wpłynął rządowy projekt nowelizacji Prawa farmaceutycznego. Naczelna Rada Aptekarska zarzuca projektodawcom wprowadzenie zapisów sprzecznych z ustawą o zawodzie farmaceuty oraz ich realną rolą w państwowym systemie szczepień.

11 września 2026

StartSzukaj