Najważniejsze
- •Rządowy projekt nowelizacji Prawa farmaceutycznego (UD291) zakłada zniesienie dotychczasowego całkowitego zakazu reklamy aptek.
- •Kontrowersje wywołało zawarte w uzasadnieniu stwierdzenie resortu zdrowia, że farmaceuci nie należą do kategorii osób posiadających wykształcenie medyczne.
- •Śląska Izba Aptekarska wnioskowała o możliwość promocji szczepień i opieki farmaceutycznej, lecz Ministerstwo Zdrowia odrzuciło ten postulat, oddzielając wykształcenie farmaceutyczne od medycznego.
- •Nowe przepisy mogą stworzyć klincz prawno-etyczny, ponieważ Kodeks Etyki Farmaceuty RP zabrania tej grupie zawodowej udziału w działalności reklamowej.
- •Spór o status zawodowy zbiega się z narastającą krytyką trudnych warunków pracy i niskich płac farmaceutów w aptekach.
Projekt nowelizacji Prawa farmaceutycznego, skierowany do Sejmu 5 sierpnia 2026 roku, wywołał protesty farmaceutów. Powodem sprzeciwu jest wyłączenie tej grupy zawodowej z kategorii osób posiadających wykształcenie medyczne.
Rządowy projekt nowelizacji Prawa farmaceutycznego (UD291), który trafił do Sejmu 5 sierpnia 2026 roku, wywołał protesty polskich farmaceutów. Środowisko aptekarskie sprzeciwia się zapisom w uzasadnieniu projektu, które wyłączają tę grupę zawodową z kategorii osób posiadających wykształcenie medyczne.
Nowe przepisy mają znieść całkowity zakaz reklamy aptek, wprowadzając jednocześnie ograniczenia dotyczące wizerunku profesjonalistów. Kontrowersyjne sformułowanie resort zdrowia umieścił w uzasadnieniu tych regulacji. Projektodawcy wskazali w nim, że z zakazu reklamy wyłączają osoby posiadające wykształcenie farmaceutyczne, ponieważ farmaceuci nie należą do kategorii osób z wykształceniem medycznym. Podczas konsultacji społecznych Śląska Izba Aptekarska zgłosiła w tej sprawie uwagę (numer 51). Samorząd wnioskował o doprecyzowanie przepisów w celu umożliwienia promocji szczepień czy opieki farmaceutycznej. Ministerstwo Zdrowia odrzuciło ten postulat. Resort w oficjalnym raporcie wprost stwierdził, że nie należy utożsamiać wykształcenia medycznego z wykształceniem farmaceutycznym.
Spór o status zawodowy i warunki pracy
Spór o status zawodowy zbiegł się w połowie sierpnia z falą krytyki dotyczącej warunków pracy w aptekach. W dyskusjach branżowych farmaceuci wskazują na rosnącą presję sprzedażową, nadmiar biurokracji oraz niskie płace. Uczestnicy dyskusji w mediach społecznościowych przywoływali stawkę 44 zł brutto za godzinę w jednej z dużych sieci aptecznych jako przykład niskich zarobków. Farmaceuci skarżą się również na przemęczenie oraz trudności z uzyskaniem zastępstw w pracy. Oficjalne statystyki Głównego Urzędu Statystycznego oraz rejestry Naczelnej Izby Aptekarskiej nie potwierdzają jednak systemowego charakteru tych zjawisk. Ministerstwo Zdrowia oraz Związek Pracodawców Aptecznych PharmaNET nie przedstawiły dotychczas oficjalnych stanowisk w tej sprawie.
Konsekwencje prawne i etyczne zmian
Ministerstwo Zdrowia zastosowało to rozróżnienie, aby wyłączyć farmaceutów spod zakazu reklamy usług medycznych. Taki krok miał ułatwić aptekom promowanie szczepień oraz opieki farmaceutycznej. Zapis ten stoi jednak w sprzeczności z ustawowym statusem farmaceuty jako samodzielnego zawodu medycznego. Dodatkowo Kodeks Etyki Farmaceuty RP zabrania tej grupie zawodowej udziału w działalności reklamowej. Prywatni właściciele aptek decydują o realizacji tych usług, co w praktyce ogranicza wdrożenie przeglądów lekowych w placówkach.
Nowe przepisy w obecnym kształcie mogą doprowadzić do klinczu prawnego i etycznego wokół promowania usług w aptekach. Dalsze parlamentarne prace nad projektem UD291 pokażą, czy posłowie zmodyfikują sporne zapisy, aby zapobiec pogłębieniu braków kadrowych w aptekach ogólnodostępnych.
Przebieg sporu wokół statusu wykształcenia farmaceutów
Projekt ustawy UD291 oraz raport z konsultacji publicznych Ministerstwa Zdrowia
Farmaceutka: pacjent często nie wie, czego nie wie
Skutki zakwalifikowania wykształcenia farmaceutycznego w projekcie UD291
Uznanie farmaceutów za grupę bez wykształcenia medycznego (projekt UD291)
Uznanie farmaceutów za osoby z wykształceniem medycznym (postulat ŚIA)
Słownik pojęć
- Projekt UD291
- Projekt nowelizacji ustawy Prawo farmaceutyczne mający na celu m.in. zniesienie całkowitego zakazu reklamy aptek i wprowadzenie nowych zasad promocji usług farmaceutycznych.
- Opieka farmaceutyczna
- Kompleksowe działania, które farmaceuta podejmuje na rzecz pacjenta w celu optymalizacji farmakoterapii, obejmujące m.in. przeglądy lekowe, doradztwo farmakoterapeutyczne oraz edukację zdrowotną.
- Kodeks Etyki Farmaceuty RP
- Zbiór zasad etycznych i deontologicznych obowiązujących każdego farmaceutę w Polsce, regulujący m.in. kwestie godności zawodu i zakazu uczestnictwa w działaniach reklamowych naruszających zaufanie do zawodu.
- Śląska Izba Aptekarska (ŚIA)
- Jednostka samorządu zawodowego farmaceutów, reprezentująca środowisko aptekarskie na terenie województwa śląskiego, która wnioskowała o doprecyzowanie przepisów dotyczących reklamy usług.
