Spór o nowelizację ustawy refundacyjnej. Krajowi producenci oskarżają zagraniczne koncerny

Komentarz redakcji

Krajowi producenci leków oskarżają zagraniczne podmioty o wywieranie nacisków mających zatrzymać reformę. Reprezentujące koncerny organizacje INFARMA oraz Pracodawcy RP skierowały do rządu wnioski o wstrzymanie prac nad projektem z powodu poprawek wprowadzonych bez konsultacji. Projekt ustawy czeka obecnie na zatwierdzenie przez pełny skład Rady Ministrów.

Najważniejsze

  • •Spór dotyczy projektu nowelizacji ustawy refundacyjnej (tzw. SZNUR), mającej zwiększyć bezpieczeństwo lekowe Polski poprzez wsparcie krajowej produkcji.
  • •Krajowi Producenci Leków (PZPPF) oskarżają zagraniczne koncerny o wywieranie nacisków i próbę zablokowania projektu w celu ochrony swoich zysków.
  • •Organizacje INFARMA oraz Pracodawcy RP domagają się wstrzymania prac, zarzucając Ministerstwu Zdrowia wprowadzenie kluczowych poprawek bez konsultacji społecznych.
  • •Głównym punktem zapalnym są przepisy dotyczące tzw. koszyków równoważnych technologii oraz zakazu podawania leków innowacyjnych nowym pacjentom po pojawieniu się ich tańszych odpowiedników.
·
2 min

Polski Związek Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego zarzucił zagranicznym koncernom próby zablokowania rządowego projektu nowelizacji ustawy refundacyjnej.

@MenedzerZdrowia

Wkrótce finał nowelizacji ustawy refundacyjnej? Jest zapowiedź ministerstwa

Unsplash — Roberto Sorin
Unsplash — Roberto Sorin

Polski Związek Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego (PZPPF) 10 sierpnia 2026 roku zarzucił zagranicznym koncernom próby zablokowania rządowego projektu nowelizacji ustawy refundacyjnej. W tym samym czasie reprezentujące zagraniczne podmioty organizacje INFARMA oraz Pracodawcy RP skierowały do rządu wnioski o wstrzymanie prac nad projektem. Jako powód wskazały poprawki wprowadzone bez konsultacji społecznych.

Krzysztof Kopeć, prezes Krajowych Producentów Leków (PZPPF), wydał oświadczenie, w którym oskarżył zagraniczne podmioty o wywieranie nacisków na administrację publiczną. Zdaniem szefa organizacji działania te mają na celu ochronę interesów finansowych koncernów oraz ograniczenie konkurencyjności lokalnych producentów. Kopeć powołał się przy tym na raporty Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Wojskowego Instytutu Medycznego, które potwierdzają strategiczne znaczenie krajowej produkcji leków. Związek nie podał jednak szczegółów tych dokumentów ani nie wskazał z nazwy oskarżanych koncernów czy urzędników.

Sprzeciw organizacji branżowych

W tym samym czasie dyrektor generalny Związku Innowacyjnych Firm Farmaceutycznych INFARMA Michał Byliniak skierował oficjalne pismo do premiera Donalda Tuska. Z kolei prezes Pracodawców RP Joanna Makowiecka-Gatza zawnioskowała do szefa Stałego Komitetu Rady Ministrów Macieja Berka o wstrzymanie prac legislacyjnych. Obie organizacje sprzeciwiają się wprowadzaniu zmian bez wcześniejszych konsultacji, choć deklarują poparcie dla samej idei ustawy. Wskazują również, że nowe przepisy mogą ograniczyć pacjentom dostęp do terapii oraz naruszyć regulacje unijne.

Kontrowersyjne zapisy projektu SZNUR

Projekt nowelizacji ustawy refundacyjnej, znany jako SZNUR, zakłada wprowadzenie preferencji dla firm wytwarzających leki i substancje czynne w Polsce. Ministerstwo Zdrowia po etapie konsultacji społecznych dopisało do projektu restrykcyjne przepisy. Wśród nich znalazły się m.in. koszyki równoważnych technologii oraz zakaz wdrażania leków innowacyjnych u nowych pacjentów po pojawieniu się ich tańszych odpowiedników. Zmiany te wywołały spór o podział budżetu refundacyjnego między producentami leków generycznych a producentami leków oryginalnych.

Stały Komitet Rady Ministrów przyjął już projekt, jednak do 12 sierpnia 2026 roku pełny skład rządu nie zatwierdził dokumentu. Ewentualne dalsze opóźnienie prac grozi wniesieniem skarg do Komisji Europejskiej z powodu braku wymaganych konsultacji społecznych.

Ścieżka legislacyjna projektu ustawy refundacyjnej SZNUR

Zakończone
1. Konsultacje publiczne
Okres dialogu i zbierania opinii od uczestników rynku farmaceutycznego.
Po konsultacjach
2. Wprowadzenie poprawek przez MZ
Resort zdrowia dopisuje do projektu SZNUR kontrowersyjne zapisy (np. koszyki równoważnych technologii) bez powtórnych konsultacji.
Przyjęty
3. Decyzja Stałego Komitetu RM
Projekt zostaje przyjęty, mimo sprzeciwu części branży i braku akceptacji ze strony całego rządu.
W toku
4. Eskalacja konfliktu (sierpień 2026)
INFARMA i Pracodawcy RP apelują do premiera o wstrzymanie prac, z kolei PZPPF oskarża ich o sabotaż.
Kolejny krok
5. Oczekiwanie na decyzję rządu
Projekt oczekuje na decyzję Rady Ministrów. Ryzyko skarg do KE z powodu uchybień proceduralnych.

Opracowanie własne na podstawie przebiegu prac legislacyjnych nad ustawą SZNUR.

Porównanie stanowisk w sporze o ustawę refundacyjną (SZNUR)

Krajowi Producenci Leków (PZPPF)
+Wzmocnienie suwerenności lekowej Polski
+Zwiększenie udziału krajowych leków w rynku (wzrost PKB i podatków)
+Uniezależnienie od globalnych zakłóceń w dostawach (np. z Azji)
−Mniejsze zyski i spadek konkurencyjności w przypadku braku produkcji w Polsce
−Ograniczenie wpływu na kształtowanie rynku farmaceutycznego w kraju
Zagraniczne Koncerny (INFARMA / Pracodawcy RP)
+Ochrona inwestycji w badania i rozwój (R&D) nad nowymi cząsteczkami
+Stabilność i przewidywalność prawa dla podmiotów innowacyjnych
−Potencjalne ograniczenie dostępu pacjentów do innowacyjnych terapii
−Zarzuty naruszenia unijnego prawa i brak konsultacji społecznych poprawek

Słownik pojęć

SZNUR
Szybka Nowelizacja Ustawy Refundacyjnej; potoczne określenie projektu zmian w zasadach finansowania i refundacji leków ze środków publicznych w Polsce.
Lek innowacyjny (oryginalny)
Lek zawierający substancję czynną, która nie była wcześniej rejestrowana na rynku (chroniony patentem). Zazwyczaj droższy ze względu na koszty badań i rozwoju.
Lek generyczny (odpowiednik)
Tańszy zamiennik leku oryginalnego, zawierający tę samą substancję czynną. Może być wprowadzony na rynek po wygaśnięciu ochrony patentowej leku oryginalnego.
Koszyk równoważnych technologii
Zaproponowane przez Ministerstwo Zdrowia rozwiązanie polegające na łączeniu różnych leków o podobnym działaniu terapeutycznym w jedną grupę i ustalaniu dla nich wspólnego limitu finansowania.
INFARMA
Związek Pracodawców Innowacyjnych Firm Farmaceutycznych reprezentujący interesy głównie zagranicznych producentów leków oryginalnych.
PZPPF
Polski Związek Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego, reprezentujący interesy producentów leków produkujących na terenie Polski (Krajowi Producenci Leków).

Najczęstsze pytania

O co toczy się spór w nowelizacji ustawy refundacyjnej?▼
Główną osią sporu jest wprowadzenie do projektu nowelizacji (tzw. SZNUR) poprawek, które zdaniem innowacyjnych firm farmaceutycznych nie były konsultowane społecznie. Z kolei krajowi producenci leków wspierają nowe regulacje, widząc w nich szansę na rozwój produkcji krajowej i zwiększenie niezależności lekowej Polski.
Czym są tzw. koszyki równoważnych technologii?▼
To mechanizm, w którym Ministerstwo Zdrowia wskazuje różne leki o podobnej skuteczności klinicznej w danej terapii i tworzy z nich grupę limitową. Projekt zakłada promowanie najtańszych rozwiązań, co spotkało się z dużym oporem producentów leków innowacyjnych.
Jak proponowane zmiany mogą wpłynąć na pacjentów?▼
Innowacyjni producenci ostrzegają, że przepisy ograniczające stosowanie leków oryginalnych u nowych pacjentów w momencie wejścia tańszego odpowiednika mogą odciąć chorych od najnowocześniejszych terapii. Krajowi producenci twierdzą jednak, że zmiany ułatwią pacjentom dostęp do tańszego i bezpiecznego leczenia produkowanego lokalnie.
Na jakim etapie są obecnie prace nad ustawą SZNUR?▼
Projekt ustawy został przyjęty przez Stały Komitet Rady Ministrów, lecz nadal nie zatwierdził go pełny skład rządu. Dalsze opóźnienia i brak konsultacji społecznych mogą grozić skargami prawnymi ze strony organizacji branżowych do Komisji Europejskiej.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

MZ stworzy fundusz dla organizacji pacjenckich z wpłat firm farmaceutycznych

Ministerstwo Zdrowia planuje uregulować zasady finansowania organizacji pacjenckich biorących udział w procedurach refundacyjnych. Fundusz zasilą wpłaty od koncernów farmaceutycznych, a o podziale środków zadecyduje administracja rządowa. Szczegóły projektu przedstawi 9 września 2026 r. w Karpaczu dyrektor Mateusz Oczkowski.

9 września 2026

Analiza zmian w ustawie refundacyjnej: INFARMA apeluje o dialog

Związek Pracodawców Innowacyjnych Firm Farmaceutycznych INFARMA skrytykował część rozwiązań dodanych do projektu nowelizacji ustawy refundacyjnej po zakończeniu konsultacji publicznych. Organizacja ocenia, że zmiany mogą wpływać na dostęp pacjentów do terapii i zwiększać uznaniowość decyzji refundacyjnych. INFARMA chce odrębnych konsultacji i ponownej oceny skutków regulacji dla pacjentów, lekarzy, szpitali oraz branży farmaceutycznej.

27 czerwca 2026

INFARMA krytykuje nowelizację ustawy refundacyjnej

Związek Pracodawców Innowacyjnych Firm Farmaceutycznych INFARMA skrytykował nowelizację ustawy refundacyjnej, wskazując na ryzyko ograniczenia realnego dostępu pacjentów do terapii. Organizacja ostrzega też, że część propozycji może zawęzić decyzje kliniczne lekarzy i osłabić konkurencję na rynku leków.

2 lipca 2026

NIA kontra Ministerstwo Zdrowia. Spór o nowe zasady reklamy aptek

Projekt nowelizacji Prawa farmaceutycznego czeka w Sejmie na drugie czytanie. NIA zarzuca resortowi zdrowia, że proponowane przepisy nie zabezpieczą rynku przed wykorzystywaniem aktorów i sztucznej inteligencji ani przed obchodzeniem kar. Ministerstwo broni projektu jako koniecznego kompromisu prawnego.

15 września 2026

Ministerstwo Zdrowia odrzuca zmiany w modelu refundacji leków

Resort wykluczył automatyczne obejmowanie dopłatami większych opakowań leków. Zdaniem Ministerstwa Zdrowia zmiana przepisów wymagałaby całkowitej przebudowy systemu i niosłaby ryzyko wycofania niektórych produktów leczniczych przez producentów.

25 lipca 2026

Projekt reformy RDTL: krótsze leczenie i czarna lista dla producentów leków

Projekt nowelizacji przepisów o refundacji indywidualnej zakłada wprowadzenie kar finansowych oraz tzw. czarnych list dla producentów omijających standardowe negocjacje cenowe. Proponowane zmiany wywołały sprzeciw organizacji pacjenckich, lekarzy i branży farmaceutycznej. W 2025 roku z procedury RDTL skorzystało ponad 5,2 tys. pacjentów.

31 lipca 2026

StartSzukaj