Najważniejsze
- •Pacjenci w Polsce czekają średnio 7 lat na diagnozę trądziku odwróconego (HS) od wystąpienia pierwszych objawów.
- •Z refundowanego programu lekowego B.161 korzysta obecnie 402 pacjentów z szacowanej populacji około 380 tysięcy chorych w Polsce.
- •W programie lekowym B.161 dostępne są dwie terapie biologiczne: sekukinumab oraz bimekizumab, realizowane w 27 ośrodkach.
- •Przeoczenie tzw. okna terapeutycznego prowadzi do nieodwracalnych zmian tkankowych i konieczności inwazyjnego leczenia chirurgicznego.
Polskie Towarzystwo Dermatologiczne zaprezentowało we wrześniu 2026 roku raport na temat trądziku odwróconego. Z dokumentu wynika, że pacjenci w Polsce czekają na trafną diagnozę średnio aż siedem lat.
Trądzik odwrócony (HS) w Polsce w liczbach
Raport PTD oraz Uczelni Łazarskiego (2026)
Polskie Towarzystwo Dermatologiczne oraz Instytut Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego zaprezentowały we wrześniu 2026 roku w Warszawie pierwszy w kraju raport poświęcony trądzikowi odwróconemu (HS). Z opublikowanego dokumentu wynika, że polscy pacjenci czekają na rozpoznanie tej choroby średnio siedem lat od momentu wystąpienia pierwszych objawów. Tak znaczne opóźnienie diagnostyczne ogranicza dostęp do skutecznej terapii – z refundowanego leczenia biologicznego korzysta obecnie 402 chorych, podczas gdy całą populację pacjentów w Polsce szacuje się na około 380 tysięcy osób.
Dostępność programu lekowego B.161
Dedykowany program lekowy B.161 uruchomiono 1 lipca 2024 roku. Liczba objętych nim chorych systematycznie rośnie: z 32 osób w 2024 roku do 273 w 2025 roku oraz 402 w połowie 2026 roku. Jak poinformował dr Jakub Gierczyński z Uczelni Łazarskiego, 322 pacjentów przyjmuje sekukinumab, a 80 osób korzysta z bimekizumabu, który włączono do programu w styczniu 2026 roku.
W 2025 roku Narodowy Fundusz Zdrowia sprawozdał 3199 świadczeń z rozpoznaniem kodem L73, co oznacza wzrost o 373 procent w porównaniu z 2020 rokiem, kiedy rozliczono świadczenia dla 857 pacjentów. Obecnie terapie w ramach programu lekowego B.161 prowadzi 27 ośrodków w całym kraju, a roczny budżet programu opiewa na około 10 milionów złotych.
Kluczowe znaczenie wczesnej diagnozy
Profesor Jacek Szepietowski, prezes Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego, podkreśla, że wczesne rozpoznanie bezpośrednio decyduje o skuteczności terapii. Trądzik odwrócony to postępująca choroba autozapalna, a leki biologiczne wykazują skuteczność wyłącznie w fazie zapalnej. Z kolei prof. Łukasz Matusiak z 4. Wojskowego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu zaznacza, że przeoczenie tzw. okna terapeutycznego prowadzi do nieodwracalnych zmian tkankowych, przetok i blizn, które wymagają już inwazyjnego leczenia chirurgicznego.
Szacunki epidemiologiczne wskazują, że na HS choruje około 1 procent populacji Polski. Dane te obejmują wszystkie stadia choroby, w tym postaci lekkie leczone objawowo. Terapie biologiczne są zarezerwowane dla pacjentów z umiarkowanym i ciężkim przebiegiem schorzenia. Główną barierą organizacyjną pozostaje ograniczenie programu lekowego do 27 placówek w kraju, co utrudnia dostęp do terapii pacjentom z mniejszych miejscowości.
Eksperci przewidują wzrost liczby diagnozowanych pacjentów wraz ze zwiększaniem świadomości choroby wśród lekarzy pierwszego kontaktu oraz specjalistów. Wczesna wykrywalność ma umożliwić wdrożenie leczenia biologicznego przed wystąpieniem trwałych powikłań anatomicznych.
Rozwój programu B.161 oraz świadczeń z rozpoznaniem L73 w latach 2020–2026
| Wskaźnik / Rok | 2020 | 2024 | 2025 | 2026 (I połowa) |
|---|---|---|---|---|
| Liczba pacjentów w programie B.161 | — | 32 | 273 | 402 |
| Rozliczone świadczenia NFZ (kod L73) | 857 | — | 3 199 (+373%) | — |
| Dostępne terapie biologiczne | brak program lekowego | sekukinumab | sekukinumab | sekukinumab, bimekizumab |
Dane NFZ oraz Uczelni Łazarskiego
Słownik pojęć
- Trądzik odwrócony (Hidradenitis Suppurativa - HS)
- Przewlekła, postępująca choroba autozapalna skóry charakteryzująca się powstawaniem bolesnych guzów, zapalnych guzków, ropni oraz przetok, zlokalizowanych głównie w okolicach fałdów skórnych.
- Leki biologiczne
- Leki uzyskane metodami inżynierii genetycznej, wybiórczo blokujące konkretne czynniki zapalne (np. interleukiny), stosowane w umiarkowanych i ciężkich postaciach chorób autozapalnych.
- Okno terapeutyczne
- Okres w przebiegu choroby, w którym wdrożenie odpowiednio intensywnej terapii (np. biologicznej) pozwala zahamować jej postęp i zapobiec nieodwracalnym uszkodzeniom narządowym lub tkankowym.
- Sekukinumab
- Przeciwciało monoklonalne hamujące interleukinę 17A (IL-17A), uwarunkowane do stosowania m.in. w trądziku odwróconym i łuszczycy.
- Bimekizumab
- Przeciwciało monoklonalne selektywnie hamujące zarówno interleukinę 17A (IL-17A), jak i 17F (IL-17F), włączone do refundacji w programie B.161.
