Najważniejsze
- •OZZL ostrzega przed nasilającym się problemem zatorów płatniczych w szpitalach publicznych, gdzie wypłaty dla lekarzy na kontraktach B2B są opóźniane o kilka miesięcy.
- •Medycy na samozatrudnieniu ponoszą ciężary podatkowe (PIT) i składkowe (ZUS) od momentu wystawienia faktury, niezależnie od braku faktycznego wpływu środków ze szpitala.
- •W szpitalach publicznych 60–70% lekarzy specjalistów i 80–90% kadry na dyżurach ostrych oraz SOR pracują na umowach B2B, co stwarza ryzyko zakłócenia ciągłości opieki medycznej.
- •Opóźnienia wynikają z narastającego deficytu NFZ oraz długu szpitali publicznych przekraczającego 20 mld zł, które przesunięciami płatności ratują płynność finansową.
Ogólnopolski Związek Zawodowy Lekarzy (OZZL) ostrzega przed narastającymi opóźnieniami w wypłacie wynagrodzeń dla medyków zatrudnionych na kontraktach B2B w publicznych szpitalach.
Ogólnopolski Związek Zawodowy Lekarzy 31 sierpnia 2026 roku wydał stanowisko, w którym zwraca uwagę na narastający problem zatorów płatniczych w publicznych szpitalach. Przewodnicząca organizacji Grażyna Cebula-Kubat poinformowała, że placówki medyczne opóźniają wypłaty dla lekarzy pracujących na kontraktach B2B o kilka miesięcy bądź regulują wystawione faktury jedynie częściowo.
Medycy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą muszą regulować zobowiązania podatkowe i składkowe niezależnie od momentu wpłynięcia środków na konto. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nakłada na samozatrudnionych obowiązek opłacenia podatku PIT oraz składek ZUS w ściśle określonych terminach od dnia wystawienia faktury. W polskim prawie tzw. kasowy PIT nie obejmuje świadczeń realizowanych na rzecz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. W komunikacie OZZL powołano się również na unijny wymóg regulowania należności B2B do 10. dnia miesiąca. Przepisy te wynikają jednak z polskiego Kodeksu pracy i dotyczą wyłącznie umów o pracę, natomiast dyrektywa Unii Europejskiej 2011/7/UE wyznacza podmiotom publicznym 30- lub 60-dniowy termin płatności w transakcjach handlowych.
Przyczyny opóźnień i skala problemu w szpitalach
Opóźnienia w wypłatach wynikają z narastającego deficytu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia oraz braku płynnego rozliczania tzw. nadwykonań. Szpitale publiczne, których łączny dług przekracza 20 miliardów złotych, traktują wstrzymywanie wypłat dla lekarzy kontraktowych jako nieformalny mechanizm utrzymywania bieżącej płynności finansowej. Tymczasem w polskich szpitalach publicznych od 60 do 70 procent lekarzy specjalistów pracuje na podstawie umów cywilnoprawnych. W przypadku obsady dyżurowej na oddziałach pełniących ostre dyżury oraz szpitalnych oddziałach ratunkowych udział lekarzy na kontraktach B2B sięga od 80 do 90 procent.
Ewentualne masowe rozwiązywanie umów przez lekarzy grozi zakłóceniem ciągłości pracy szpitali. Komunikat związku zawodowego nie zawiera szczegółowych danych dotyczących konkretnych placówek ani skali zaległości. Ministerstwo Zdrowia, Narodowy Fundusz Zdrowia i Polska Federacja Szpitali nie przedstawiły jeszcze oficjalnego stanowiska w tej sprawie.
Zadłużenie szpitali publicznych i struktura kontraktów B2B lekarzy
| Wskaźnik / Opis | Wartość / Odsetek | Uwagi i podstawa prawna |
|---|---|---|
| Łączne zobowiązania szpitali publicznych | > 20 mld zł | Utrzymywanie płynności kosztem lekarzy B2B |
| Udział specjalistów na kontraktach B2B | 60% – 70% | Średnia w polskich szpitalach publicznych |
| Udział lekarzy B2B na SOR i dyżurach ostrych | 80% – 90% | Kluczowe odziały dla ciągłości pracy placówek |
| Termin płatności transakcji handlowych (UE) | 30 – 60 dni | Dyrektywa UE 2011/7/UE dla podmiotów publicznych |
Opracowanie własne na podstawie danych OZZL oraz Dyrektywy 2011/7/UE.
Kluczowe wskaźniki: Kontrakty lekarzy i finanse szpitali
Dane na podstawie stanowiska OZZL i dyrektywy unijnej.
Słownik pojęć
- OZZL
- Ogólnopolski Związek Zawodowy Lekarzy – organizacja reprezentująca interesy pracownicze i zawodowe lekarzy w Polsce.
- Kontrakt B2B
- Umowa cywilnoprawna zawierana między podmiotami gospodarczymi, np. szpitalem a lekarzem prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą.
- Kasowy PIT
- Preferencyjna metoda rozliczania PIT, w której obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uregulowania płatności (nie obejmuje świadczeń dla SPZOZ).
- Nadwykonania
- Świadczenia medyczne udzielone przez szpital ponad wartość przewidzianą w umowie z Narodowym Funduszem Zdrowia.
- SPZOZ
- Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej – forma prawna większości szpitali publicznych w Polsce.
- Dyrektywa 2011/7/UE
- Unijne przepisy zwalczające opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych publicznych i prywatnych podmiotów.
