Najważniejsze
- •Zgon 6-tygodniowego niemowlęcia w Pensylwanii stał się przyczyną sporu politycznego i medycznego między władzami stanowymi a agencjami federalnymi (CDC, Departament Zdrowia USA).
- •Niemowlęta poniżej 6. miesiąca życia nie mogą otrzymać szczepionki MMR, przez co ich ochrona zależy całkowicie od odporności zbiorowej populacji.
- •Spadek wskaźnika zaszczepienia poniżej progu 95% doprowadził do największej epidemii odry w USA od 35 lat (ponad 3100 przypisanych zakażeń).
- •Sytuacja epidemiologiczna grozi Stanom Zjednoczonym utratą statusu kraju wolnego od odry, przyznanego w 2000 roku przez Panamerykańską Organizację Zdrowia (PAHO).
Koroner hrabstwa Lancaster, dr Stephen Diamantoni, potwierdził 4 września 2026 r. zgon zakażonego odrą 6-tygodniowego niemowlęcia. Zdarzenie to wywołało ostry spór między władzami stanowymi a federalnymi.

Koroner hrabstwa Lancaster w Pensylwanii, dr Stephen Diamantoni, potwierdził 4 września 2026 roku zgon zakażonego odrą 6-tygodniowego niemowlęcia. Zdarzenie to wywołało spór kompetencyjny i polityczny między władzami stanowymi a agencjami federalnymi. Spór dotyczy metodologii kwalifikacji śmiertelnych powikłań tej choroby w trakcie największej epidemii w USA od 35 lat.
Spór o kwalifikację przyczyn śmierci
Zmarła dziewczynka cierpiała na letalną mikrocefalię Amiszów – rzadką wadę genetyczną, która uniemożliwia prawidłowy rozwój mózgu i zwiększa podatność na śmiertelne infekcje układu oddechowego. Ze względu na wiek dziecko nie mogło przyjąć szczepionki MMR, której pierwszą dawkę podaje się najwcześniej w szóstym miesiącu życia. Departament Zdrowia Stanu Pensylwania uznał ten przypadek oraz zgon drugiego noworodka za powiązane z odrą. Koroner hrabstwa odrzucił jednak taką kwalifikację w odniesieniu do drugiego dziecka, powołując się na wyniki sekcji zwłok, które wykazały pęknięcie śledziony bez cech zapalenia.
Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC) do 4 września 2026 roku nie włączyło obu zgonów z Pensylwanii do oficjalnego bilansu śmiertelnych ofiar odry, zamieszczając jedynie adnotację w raporcie. Sekretarz zdrowia USA Robert F. Kennedy Jr. zasugerował na platformie X, że władze stanowe sfałszowały dane o zgonach. Gubernator Pensylwanii Josh Shapiro oskarżył z kolei szefa resortu zdrowia o ignorowanie opinii ekspertów medycznych oraz odmowę rzetelnego raportowania danych.
Zagrożenie utratą statusu kraju wolnego od odry
Trwająca od ponad 20 miesięcy transmisja wirusa w USA oraz spadek poziomu zaszczepienia populacji poniżej progu 95 procent odporności zbiorowej doprowadziły do powstania nowych ognisk zakażeń. Żadna z 577 zakażonych osób w Pensylwanii nie otrzymała dwóch zalecanych dawek szczepionki MMR. Ogółem w 2026 roku w Stanach Zjednoczonych zarejestrowano 3134 przypadki odry, w tym 144 w stanie Wisconsin i 129 w stanie Ohio. Sytuacja ta grozi utratą statusu kraju wolnego od odry, przyznanego Stanom Zjednoczonym w 2000 roku przez Panamerykańską Organizację Zdrowia.
Epidemiolodzy przewidują, że w związku z powrotem dzieci do szkół liczba zachorowań w USA może przekroczyć 5000 przypadków do końca roku.
Bariery ochrony niemowląt przed odrą
Statystyki zachorowań na odrę i wskaźniki epidemiologiczne w USA (2026 r.)
| Obszar / Wskaźnik | Liczba / Wartość | Kontekst epidemiologiczny |
|---|---|---|
| Całe USA (ogółem) | 3 134 przypadki | Największa epidemia od 35 lat |
| Stan Pensylwania | 577 przypadków | 100% zakażonych bez 2 dawek MMR |
| Stan Wisconsin | 144 przypadki | Aktywne ognisko zakażeń |
| Stan Ohio | 129 przypadków | Aktywne ognisko zakażeń |
| Prognoza do końca roku | > 5 000 przypadków | Wzrost ryzyka po powrocie dzieci do szkół |
| Próg odporności zbiorowej | 95% | Minimalny poziom zaszczepienia populacji |
Dane na podstawie raportów stanowych i federalnych agencji zdrowia publicznego w USA
Słownik pojęć
- Odra
- Ostra, niezwykle zakaźna choroba wirusowa przenoszona drogą kropelkową, wywoływana przez wirus odry (Measles morbillivirus). Może prowadzić do ciężkich powikłań płucnych i neurologicznych.
- Szczepionka MMR
- Kojarzona szczepionka przeciw odrze, śwince i różyczce (Measles, Mumps, Rubella), podawana w dwóch dawkach w celu uzyskania pełnej odporności.
- Odporność zbiorowa (stadna)
- Sytuacja, w której wysoki odsetek uodpornionych osób w populacji (dla odry wynosi on min. 95%) chroni niezaszczepione jednostki przed zakażeniem.
- Letalna mikrocefalia Amiszów
- Rzadka, uwarunkowana genetycznie wada rozwojowa charakteryzująca się małogłowiem, ciężkim opóźnieniem rozwoju mózgu oraz wysoką podatnością na śmiertelne infekcje oddechowe.
- PAHO
- Panamerykańska Organizacja Zdrowia (Pan American Health Organization) – międzynarodowa agencja zdrowia publicznego działająca w strukturach WHO na terenie obu Ameryk.



