Najważniejsze
- •Od początku 2025 roku do końca września w USA zgłoszono wstępnie 13 przypadków odry wrodzonej oraz 112 potwierdzonych przypadków odry u ciężarnych.
- •Odra wrodzona powstaje wskutek przeniesienia wirusa z zakażonej ciężarnej na płód i może powodować ciężkie powikłania u noworodka.
- •Niemowlęta są szczególnie narażone, ponieważ rutynowe szczepienie MMR rozpoczyna się zwykle dopiero między 12. a 15. miesiącem życia.
- •W roku szkolnym 2025–2026 wymagane dawki MMR otrzymało średnio 92,4 proc. amerykańskich przedszkolaków, ale średnia krajowa nie pokazuje lokalnych luk w ochronie.
- •Część informacji, w tym utrata przez USA statusu kraju wolnego od odry, wymaga potwierdzenia w pełnych komunikatach CDC, NEJM Evidence i PAHO.
Według wstępnych danych opisanych przez Associated Press w alercie NEJM Evidence od początku 2025 roku do końca września w USA zgłoszono 13 przypadków odry wrodzonej oraz 112 potwierdzonych przypadków odry u ciężarnych. Dane dotyczą przypadków zgłoszonych do amerykańskich Centrów Kontroli i Prewencji Chorób (CDC).
Alert mieli przygotować naukowcy z CDC we współpracy z ośrodkiem Michaela Osterholma. Dostarczony materiał nie zawiera jednak pełnego tekstu alertu, jego dokładnej daty publikacji, tytułu, DOI ani pełnej listy autorów. Nie wiadomo także, jak zdefiniowano odrę wrodzoną ani ile z 13 przypadków potwierdzono laboratoryjnie.
AP podała również, że w ciągu dwóch lat w USA odnotowano ponad 7500 przypadków odry. Materiał nie określa dokładnego przedziału dat ani nie zawiera podziału na stany. Nie wiadomo też, czy liczba ta obejmuje wszystkie zgłoszenia, czy tylko przypadki potwierdzone.
Według tych samych informacji w roku szkolnym 2025–2026 wymagane dawki szczepionki MMR otrzymało 92,4 proc. amerykańskich przedszkolaków. To średnia krajowa, która nie pokazuje różnic między stanami ani lokalnych skupisk osób nieuodpornionych. Odsetek zaszczepionych na poziomie około 95 proc. ogranicza ryzyko powstawania ognisk, ale nie stanowi absolutnej granicy. Znaczenie mają także importy zakażeń i lokalne luki w ochronie.
Odra jest bardzo zakaźna. Niemowlęta pozostają szczególnie narażone, ponieważ pierwszą rutynową dawkę szczepionki MMR podaje się zwykle między 12. a 15. miesiącem życia. W czasie ogniska lub zwiększonego ryzyka szczepienie można podać wcześniej, od 6. miesiąca życia, ale taka dawka nie zastępuje standardowego schematu. Szczepionki MMR nie stosuje się rutynowo w ciąży. Po ekspozycji nieuodporniona ciężarna może, po indywidualnej ocenie klinicznej, otrzymać preparat zawierający przeciwciała w ciągu sześciu dni.
Zakażenie ciężarnej może prowadzić do zakażenia dziecka przed urodzeniem. W materiale wymieniono między innymi gorączkę, żółtaczkę i wysypkę, a także ciężkie powikłania, takie jak zapalenie płuc, zapalenie mózgu i SSPE. Brakuje jednak danych o hospitalizacjach, zgonach i długoterminowych skutkach u dzieci.
Niepotwierdzona pozostaje także informacja, że USA utraciły status kraju wolnego od odry. AP zapowiadała, że PAHO miała ogłosić to we wtorek, ale dostarczony materiał nie zawiera komunikatu tej organizacji. Do oceny sytuacji potrzebne są pełne dane CDC i NEJM Evidence oraz porównanie z historycznymi rejestrami.
Najczęstsze pytania
Czym jest odra wrodzona?▼
Ile przypadków odry wrodzonej zgłoszono w USA?▼
Ile potwierdzonych przypadków odry dotyczyło ciężarnych?▼
Dlaczego niemowlęta są szczególnie narażone?▼
Czy MMR można podać przed 12. miesiącem życia?▼
Czy szczepionkę MMR stosuje się rutynowo w ciąży?▼
Czy USA utraciły status kraju wolnego od odry?▼
Słownik pojęć
- Odra wrodzona
- Zakażenie płodu lub noworodka wirusem odry przekazanym przez zakażoną ciężarną.
- MMR
- Szczepionka przeciw odrze, śwince i różyczce.
- Odporność populacyjna
- Poziom uodpornienia społeczności ograniczający rozprzestrzenianie się zakażenia i ryzyko ognisk.
- SSPE
- Podostre stwardniające zapalenie mózgu, bardzo rzadkie, późne i ciężkie powikłanie odry.
- Immunoglobuliny
- Preparaty zawierające przeciwciała, które mogą być stosowane po ekspozycji u wybranych osób, między innymi u nieuodpornionych ciężarnych.
Najważniejsze dane i zastrzeżenia
| Informacja | Wartość | Zastrzeżenie |
|---|---|---|
| Zgłoszone przypadki odry wrodzonej | 13 | Dane wstępne, od początku 2025 roku do końca września |
| Potwierdzone przypadki odry u ciężarnych | 112 | Brak dodatkowych szczegółów dotyczących przebiegu i wyników leczenia |
| Przypadki odry w USA w ciągu dwóch lat | Ponad 7500 | Materiał nie podaje dokładnego przedziału dat ani zakresu uwzględnionych zgłoszeń |
| Wyszczepialność przedszkolaków MMR | 92,4 proc. | Średnia krajowa za rok szkolny 2025–2026; nie pokazuje różnic lokalnych |
| Poziom często wskazywany jako ograniczający ryzyko ognisk | Około 95 proc. | Nie jest absolutną granicą i nie eliminuje znaczenia importów zakażeń oraz lokalnych luk |
Szczepienie MMR w zależności od wieku i ryzyka
Rutynowy schemat MMR
Wcześniejsza dawka MMR w sytuacji zwiększonego ryzyka
Od ekspozycji do ryzyka dla noworodka
Wstępne dane i informacje opisane w artykule na podstawie materiałów Associated Press, CDC oraz alertu NEJM Evidence; część szczegółów wymaga potwierdzenia w pełnych źródłach.



