Najważniejsze
- •Odsetek noworodków w USA, które nie otrzymały profilaktycznej dawki witaminy K, wzrósł z 3,1 proc. w 2017 r. do 6,8 proc. w 2025 r.
- •W analizie obejmującej ponad 5,2 mln niemowląt brak zastrzyku wiązał się z 47-proc. wyższym względnym ryzykiem dowolnego krwawienia i ponad dwukrotnie wyższym ryzykiem krwawienia do mózgu.
- •Witamina K pomaga w krzepnięciu krwi, a jej niedobór u noworodków może prowadzić do ciężkich, potencjalnie zagrażających życiu krwawień.
- •Oba badania były obserwacyjne, dlatego wykazują związek między odmową podania preparatu a krwawieniami, ale nie dowodzą, że każda odmowa prowadzi do krwawienia.
- •Pełna ocena skali zjawiska wymaga danych o ryzyku bezwzględnym, definicjach przypadków i zakresie rejestrowanych odmów.
Dwa amerykańskie badania, opublikowane 5 listopada 2026 r., wykazały wzrost odsetka noworodków, które nie otrzymały profilaktycznej dawki witaminy K — z 3,1 proc. w 2017 r. do 6,8 proc. w 2025 r. W analizie obejmującej ponad 5,2 mln niemowląt u dzieci, które nie otrzymały zastrzyku, odnotowano o 47 proc. wyższe względne ryzyko wystąpienia dowolnego krwawienia oraz ponad dwukrotnie wyższe ryzyko krwawienia do mózgu.
Badanie przeprowadzone przez Children’s Hospital of Philadelphia objęło niemowlęta urodzone w latach 2017–2025. Naukowcy porównali dzieci, które otrzymały witaminę K, z tymi, którym jej nie podano. Źródła nie przedstawiają jednak bezwzględnej częstości krwawień w obu grupach. Nie wiadomo też, czy podany odsetek obejmuje wyłącznie udokumentowane odmowy, czy również przypadki braku informacji o podaniu preparatu.
Drugą analizę przeprowadził zespół z Virginia Commonwealth University. Według informacji Reutersa badacze przeanalizowali dane dotyczące ponad 11 mln niemowląt. Odsetek dzieci otrzymujących zastrzyk miał spaść z 97,7 proc. w 2017 r. do 95 proc. w 2025 r. W bazie odnotowano 5217 zdarzeń krwotocznych. Materiały nie wyjaśniają jednak, jak zdefiniowano te zdarzenia, czy każde z nich dotyczyło krwawienia z niedoboru witaminy K ani czy jedno dziecko mogło pojawić się w zestawieniu więcej niż raz. Reuters podał również, że częstość krwawień z niedoboru witaminy K niemal się zwiększyła czterokrotnie, ale nie przedstawił wartości początkowej, końcowej ani mianownika.
Oba badania mają charakter obserwacyjny. Pokazują związek między brakiem zastrzyku a częstszym występowaniem krwawień, ale nie dowodzą, że każda odmowa podania witaminy K doprowadziła do krwawienia. Analizy nie przedstawiają pełnych danych dotyczących wcześniactwa, chorób współistniejących ani różnic między rodzinami, szpitalami i regionami.
Noworodki mają niewielkie zapasy witaminy K. Jej niedobór może prowadzić do ciężkich krwawień, w tym do krwawienia do mózgu. CDC i Amerykańska Akademia Pediatrii rekomendują podanie pojedynczej dawki domięśniowej wkrótce po porodzie. Zastrzyk nie jest szczepieniem i od 1961 r. stanowi standard profilaktyki w opiece nad noworodkami.
Dane firmy Truveta wskazały ponadto na wzrost liczby odmów o ponad 57 proc. w pierwszej połowie 2026 r. Nie wiadomo jednak, czy chodzi o liczbę, czy o odsetek odmów, ani w jakim stopniu baza odzwierciedla wszystkie urodzenia w USA. Pełna ocena skali zjawiska wymaga opublikowania definicji przypadków i danych dotyczących ryzyka bezwzględnego, a także dalszego monitorowania odmów i krwawień.
Najczęstsze pytania
Dlaczego noworodkom podaje się witaminę K?▼
Czy zastrzyk z witaminą K jest szczepieniem?▼
Jak zmieniła się częstość odmów podania witaminy K?▼
Czy badania dowodzą, że odmowa witaminy K powoduje krwawienie?▼
Czy wiadomo, ile bezwzględnie wynosiło ryzyko krwawienia?▼
Słownik pojęć
- Witamina K
- Składnik niezbędny do prawidłowego krzepnięcia krwi, którego noworodki mają naturalnie niewielkie zapasy.
- Krwawienie z niedoboru witaminy K
- Krwawienie wynikające z niewystarczającej ilości witaminy K i zaburzeń krzepnięcia; może obejmować także krwawienie do mózgu.
- Ryzyko względne
- Porównanie częstości zdarzenia między dwiema grupami, bez wskazania, jak często zdarzenie występowało bezwzględnie.
- Badanie obserwacyjne
- Analiza, w której naukowcy obserwują istniejące różnice między grupami, bez losowego przydzielania uczestników do interwencji.
- Profilaktyka domięśniowa
- Zapobieganie chorobie lub powikłaniu przez podanie preparatu do mięśnia, w tym przypadku pojedynczej dawki witaminy K po porodzie.
Najważniejsze dane opisane w artykule
| Wskaźnik | Wartość | Zastrzeżenie |
|---|---|---|
| Noworodki bez zastrzyku w 2017 r. | 3,1 proc. | Dane z analizy obejmującej ponad 5,2 mln niemowląt |
| Noworodki bez zastrzyku w 2025 r. | 6,8 proc. | Nie wyjaśniono, czy uwzględniono wyłącznie udokumentowane odmowy |
| Względne ryzyko dowolnego krwawienia | O 47 proc. wyższe | Dotyczyło dzieci, które nie otrzymały zastrzyku |
| Względne ryzyko krwawienia do mózgu | Ponad dwukrotnie wyższe | Nie podano ryzyka bezwzględnego |
| Zdarzenia krwotoczne w analizie VCU | 5217 | Nie wyjaśniono ich definicji ani tego, czy każde dotyczyło niedoboru witaminy K |
Podanie witaminy K a brak profilaktyki
Podanie pojedynczej dawki domięśniowej
Brak podania dawki
Wzrost odmów podania witaminy K i ryzyko krwawień
Dane przedstawione w artykule na podstawie dwóch obserwacyjnych analiz amerykańskich opublikowanych 5 listopada 2026 r.; wartości względne nie oznaczają ryzyka bezwzględnego.
