Najważniejsze
- •Spożycie alkoholu wśród kobiet w ciąży w USA wzrosło z 9,1% w latach 2011–2012 do 14,5% w latach 2023–2024, a szczyt (15,2%) przypadł na okres pandemii COVID-19.
- •Odnotowano znaczący wzrost niebezpiecznych wzorców picia: wskaźnik picia epizodycznego (binge drinking) wzrósł do 4,6%, a nałogowego (heavy drinking) do 2,0%.
- •Istnieje silna korelacja między piciem alkoholu w ciąży a stresem psychicznym oraz współistniejącym uzależnieniem od tytoniu (68,1% pijących ryzykownie pali papierosy).
- •Nie istnieje żadna bezpieczna dawka alkoholu w ciąży – nawet niewielka ilość może prowadzić do Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych (FASD) w zależności od uwarunkowań genetycznych płodu.
- •Przeciwdziałanie temu zjawisku wymaga zintegrowanych programów profilaktycznych oraz unikania stygmatyzacji pacjentek, która utrudnia im szukanie pomocy.
Odsetek kobiet w ciąży pijących alkohol w USA wzrósł z 9,1 proc. w latach 2011–2012 do 14,5 proc. w latach 2023–2024 – wynika z badania opublikowanego 27 lipca 2026 roku w czasopiśmie „JAMA”.
Kluczowe wskaźniki spożycia alkoholu przez ciężarne w USA (2023–2024)
Dane z badania opublikowanego w czasopiśmie „JAMA” (lipiec 2026), na podstawie ankiet CDC BRFSS.
Odsetek kobiet w ciąży pijących alkohol w Stanach Zjednoczonych wzrósł z 9,1 proc. w latach 2011–2012 do 14,5 proc. w latach 2023–2024. Dane te pochodzą z badania naukowców z Columbia University oraz University of California San Diego, które opublikowano 27 lipca 2026 roku w czasopiśmie medycznym „JAMA”. Badacze przeanalizowali dane ankietowe 33 729 ciężarnych kobiet w wieku od 18 do 49 lat, zbierane w ramach telefonicznego sondażu BRFSS prowadzonego przez CDC. Najwyższy odsetek ciężarnych spożywających alkohol odnotowano w latach 2021–2022 – wyniósł on wówczas 15,2 proc.
Analiza wykazała wzrost wskaźników zachowań o wysokim stopniu ryzyka. Wskaźnik tzw. binge drinking, czyli picia epizodycznego, wzrósł w badanym okresie z 2,6 proc. do 4,6 proc. Z kolei wskaźnik heavy drinking, czyli picia nałogowego, wzrósł w liczbach bezwzględnych z 0,8 proc. do 2,0 proc. Dane te wskazują na silną korelację między sięganiem po alkohol a stanem psychicznym i innymi uzależnieniami. Spożywanie alkoholu zadeklarowało 22,8 proc. ciężarnych doświadczających częstego stresu psychicznego, podczas gdy w grupie bez takich objawów wskaźnik ten wyniósł 11,1 proc. Wśród ciężarnych pijących w sposób ryzykowny 68,1 proc. używało jednocześnie tytoniu.
Ograniczenia metodologiczne badania
Autorzy publikacji wskazują na ograniczenia metodologiczne przeprowadzonej analizy. Ankieta BRFSS dotyczy spożycia alkoholu w ciągu ostatnich 30 dni, bez weryfikacji trymestru ciąży. Część deklaracji może zatem dotyczyć okresu sprzed zdiagnozowania ciąży. Telefoniczny charakter ankiety opartej na samoopisach rodzi również ryzyko zaniżania ilości wypijanego alkoholu przez respondentki z powodu stygmatyzacji społecznej. Niski odsetek odpowiedzi w ankietach przekłada się także na większy błąd statystyczny przy szacowaniu skrajnych postaw. Badanie współfinansował National Institutes of Health, a autorzy nie zgłosili konfliktu interesów.
Brak bezpiecznej dawki w ciąży
Do 2020 roku wskaźniki spożycia alkoholu przez ciężarne w USA pozostawały na stabilnym poziomie od lat 90. XX wieku. Gwałtowny wzrost nastąpił w okresie pandemii COVID-19, co pokrywa się z ogólnym trendem konsumpcji alkoholu wśród kobiet w wieku rozrodczym. Oficjalne zalecenia WHO oraz amerykańskich i europejskich towarzystw ginekologicznych wskazują, że nie istnieje bezpieczna dawka alkoholu w ciąży. Wpływ alkoholu na płód zależy od uwarunkowań genetycznych, dlatego ta sama dawka u jednego dziecka może nie wywołać zmian, a u innego doprowadzi do spektrum płodowych zaburzeń alkoholowych.
Zdaniem autorów publikacji przeciwdziałanie temu trendowi wymaga wdrożenia zintegrowanych programów profilaktycznych łączących terapię uzależnienia od alkoholu i tytoniu. Naukowcy wskazują również na konieczność unikania stygmatyzacji pacjentek, która zniechęca kobiety do ujawniania problemu i szukania pomocy medycznej.
Porównanie wzorców spożywania alkoholu analizowanych w badaniu JAMA
Current Alcohol Use (Spożywanie aktualne)
Binge Drinking (Picie epizodyczne)
Heavy Drinking (Picie nałogowe)
Trendy spożycia alkoholu i korelacje zdrowotne u kobiet w ciąży w USA (2011–2024)
| Wskaźnik / Grupa badana | Lata 2011–2012 | Lata 2023–2024 | Trend / Charakterystyka |
|---|---|---|---|
| Ogólne spożycie alkoholu | 9,1% | 14,5% | Wzrost o ponad połowę (szczyt: 15,2% w latach 2021-2022) |
| Picie epizodyczne (binge drinking) | 2,6% | 4,6% | Wzrost o 77% w ujęciu względnym |
| Picie nałogowe (heavy drinking) | 0,8% | 2,0% | Wzrost o 150% w ujęciu względnym |
| Picie w grupie wysokiego stresu | Brak danych | 22,8% | Silna korelacja ze złym stanem psychicznym |
| Picie w grupie bez częstego stresu | Brak danych | 11,1% | Dwukrotnie niższa częstość niż w grupie zestresowanej |
Dane opracowane na podstawie badania naukowców z Columbia University oraz UC San Diego opublikowanego w „JAMA” (2026).
Słownik pojęć
- FASD
- Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych; nieuleczalny, niegenetyczny zespół zaburzeń neurorozwojowych i wad wrodzonych powstających w wyniku ekspozycji płodu na alkohol.
- Binge drinking
- Model spożywania alkoholu polegający na jednorazowym wypijaniu dużej ilości alkoholu (w badaniu zdefiniowany jako 4 lub więcej drinków przy jednej okazji).
- Heavy drinking
- Picie nałogowe; regularne spożywanie dużych ilości alkoholu (w opisywanym badaniu zdefiniowane jako 8 lub więcej drinków tygodniowo).
- BRFSS
- Behavioral Risk Factor Surveillance System – prowadzony przez CDC telefoniczny system ankietowy monitorujący behawioralne czynniki ryzyka w USA.
- CDC
- Centers for Disease Control and Prevention – amerykańska agencja rządowa ds. kontroli i zapobiegania chorobom.
