Najważniejsze
- •Perimenopauza wiąże się ze znacznym pogorszeniem parametrów lipidowych i glikemicznych niezależnie od wieku metrykalnego pacjentki.
- •Badanie grupy 9 248 kobiet (NHANES) wykazało spadek mediany wskaźnika zdrowia kardiologicznego z 73,3 pkt przed menopauzą do 69,1 pkt w perimenopauzie i 63,9 pkt po menopauzie.
- •Kobiety w perimenopauzie mają niemal dwukrotnie wyższe ryzyko niskiego ogólnego wskaźnika LE8 (OR = 1,92) oraz podwyższone ryzyko zaburzeń lipidowych (OR = 1,76) i glukozowych (OR = 1,83).
- •Uzyskane wyniki wskazują na potrzebę przesunięcia rutynowych bilansów kardiologicznych na wiek 40–50 lat, co jest zgodne z wytycznymi ESC.
Amerykańscy naukowcy wykazali na łamach „Journal of Women’s Health”, że okres perimenopauzy wiąże się ze znacznym pogorszeniem zdrowia sercowo-naczyniowego niezależnie od wieku pacjentek.
Na łamach czasopisma „Journal of Women’s Health” ukazały się wyniki analizy danych 9248 kobiet uczestniczących w amerykańskim badaniu NHANES w latach 2007–2020. Badacze wykazali, że okres perimenopauzy wiąże się ze znacznym pogorszeniem parametrów lipidowych i glikemicznych oraz ogólnego stanu zdrowia sercowo-naczyniowego, niezależnie od wieku metrykalnego pacjentek. Odnotowany spadek wskaźników kardiologicznych sugeruje, że to właśnie ten etap jest kluczowym momentem na wdrożenie profilaktyki.
W analizie uwzględniono dane kobiet w wieku od 18 do 80 lat bez wcześniejszego rozpoznania chorób układu krążenia. Z grupy badawczej wykluczono kobiety w ciąży, karmiące oraz uczestniczki z niepełnymi danymi laboratoryjnymi lub ankietowymi. Ocena stanu zdrowia opierała się na wskaźniku Life’s Essential 8 (LE8), opracowanym przez American Heart Association.
Nieskorygowana mediana ogólnego wskaźnika zdrowia kardiologicznego malała na kolejnych etapach życia reprodukcyjnego. Wyniosła ona 73,3 punktu u kobiet przed menopauzą, 69,1 punktu w okresie perimenopauzy oraz 63,9 punktu po menopauzie. Spośród ośmiu ocenianych elementów wskaźnika najniższą punktację we wszystkich grupach uzyskała jakość diety.
Po skorygowaniu wyników o wiek pacjentek badacze wykazali, że kobiety w okresie perimenopauzy są istotnie bardziej narażone na niekorzystne wyniki w porównaniu z kobietami przed menopauzą. Iloraz szans (OR) wystąpienia niskiego ogólnego wskaźnika LE8 wyniósł 1,92 (95% CI: 1,13–3,26). Ryzyko pogorszenia parametrów lipidowych było wyższe o 76% (OR = 1,76; 95% CI: 1,12–2,76), a ryzyko niekorzystnego poziomu glukozy – o 83% (OR = 1,83; 95% CI: 1,06–3,17).
Znaczenie wskaźnika Life’s Essential 8 i mechanizmy metaboliczne
Wskaźnik Life’s Essential 8 ocenia cztery zachowania zdrowotne (dietę, aktywność fizyczną, sen i palenie tytoniu) oraz cztery parametry biometryczne (wskaźnik BMI, stężenie lipidów, poziom glukozy i ciśnienie tętnicze). Spadek poziomu estrogenów w perimenopauzie wywołuje gwałtowną przebudowę metaboliczną organizmu, co sprzyja gromadzeniu tłuszczu trzewnego i rozwojowi insulinooporności. Zjawiska te nasilają zaburzenia lipidowe oraz glikemiczne niezależnie od upływu lat. Obserwowane zmiany uzasadniają przesunięcie rutynowych bilansów kardiologicznych na wiek między 40. a 50. rokiem życia, co wpisuje się w wytyczne Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego.
Ograniczenia badania i wnioski kliniczne
Przekrojowy charakter badania NHANES uniemożliwia jednoznaczne potwierdzenie związku przyczynowo-skutkowego między perimenopauzą a spadkiem wartości wskaźnika LE8. Dodatkowo w analizie nie uwzględniono stosowania hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) ani przyjmowania leków hipolipemizujących i hipoglikemizujących. Mimo tych ograniczeń uzyskane wyniki stanowią istotny sygnał dla kardiologów i ginekologów, skłaniający do wcześniejszego obejmowania pacjentek ścisłą kontrolą metaboliczną.
Dr Karina Barszczewska: wiele kobiet uderzenia gorąca myli z zawałem
Elementy wskaźnika Life’s Essential 8 (AHA) a zdrowie w perimenopauzie
Wskaźnik kardiometaboliczny LE8 oraz ryzyko niekorzystnych wyników w perimenopauzie
| Etap reprodukcyjny / Wskaźnik | Mediana LE8 (pkt) | Iloraz szans (OR) niekorzystnych wyników (95% KI) |
|---|---|---|
| Przed menopauzą | 73,3 | 1,00 (grupa referencyjna) |
| W okresie perimenopauzy | 69,1 | 1,92 (1,13–3,26) – niski wskaźnik LE8 |
| Po menopauzie | 63,9 | Nieanalizowane w modelu OR dla perimenopauzy |
| Zaburzenia lipidowe (perimenopauza) | - | 1,76 (1,12–2,76) |
| Niekorzystny poziom glukozy (perimenopauza) | - | 1,83 (1,06–3,17) |
Dane na podstawie badania NHANES (2007–2020), opublikowane w Journal of Women's Health
Słownik pojęć
- Perimenopauza
- Okres przejściowy poprzedzający menopauzę, charakteryzujący się zaburzeniami cyklu miesiączkowego oraz wahaniami poziomu hormonów płciowych (głównie estrogenów).
- Life’s Essential 8 (LE8)
- Wskaźnik oceny zdrowia sercowo-naczyniowego opracowany przez American Heart Association, obejmujący 4 zachowania zdrowotne i 4 parametry biochemiczno-biometryczne.
- NHANES
- National Health and Nutrition Examination Survey – cykliczne, reprezentatywne badanie stanu zdrowia i odżywienia populacji USA.
- Tłuszcz trzewny
- Tkanka tłuszczowa zgromadzona wewnątrz jamy brzusznej wokół narządów wewnętrznych, wykazująca silne działanie prozapalne i metabolicznie niekorzystne.
- Insulinooporność
- Stan zmniejszonej wrażliwości tkanek obwodowych na działanie insuliny, prowadzący do zaburzeń gospodarki węglowodanowej.
