Najważniejsze
- •Wyniki LE8 spadają wraz z kolejnymi etapami menopauzy: od 73,3 przed menopauzą do 69,1 w perimenopauzie i 63,9 po menopauzie.
- •Największe pogorszenie po uwzględnieniu wieku dotyczyło perimenopauzy — to właśnie ten etap wiązał się z najwyższym ryzykiem niekorzystnego wyniku ogólnego LE8.
- •W perimenopauzie częściej występowały też gorsze wyniki lipidowe i glikemiczne, co sugeruje narastanie zaburzeń metabolicznych.
- •Dieta była najsłabszym elementem LE8 we wszystkich grupach, a długość snu osiągała najwyższe oceny.
- •Badanie wspiera wcześniejsze i intensywniejsze działania profilaktyczne u kobiet po 40. roku życia, zwłaszcza w okresie przejścia do menopauzy.
Zdrowie sercowo-naczyniowe kobiet pogarsza się wraz z przechodzeniem przez menopauzę, a najsłabsze wyniki wskaźnika Life’s Essential 8 osiągają kobiety po menopauzie.
Wyniki Life’s Essential 8 w zależności od etapu menopauzy
| Etap menopauzy | Średni wynik LE8 | Interpretacja |
|---|---|---|
| Przed menopauzą | 73,3 | Najlepszy średni wynik w analizie |
| Perimenopauza | 69,1 | Wyraźny spadek względem okresu przed menopauzą |
| Po menopauzie | 63,9 | Najniższy średni wynik w badaniu |
Na podstawie analizy danych z NHANES 2007–2020 obejmującej 9248 kobiet bez wcześniejszych chorób sercowo-naczyniowych.
Nowa analiza danych z amerykańskiego badania National Health and Nutrition Examination Survey pokazuje, że zdrowie sercowo-naczyniowe kobiet pogarsza się wraz z kolejnymi etapami menopauzy. Średni wynik Life’s Essential 8 wynosił 73,3 punktu u kobiet przed menopauzą, 69,1 w perimenopauzie i 63,9 po menopauzie. Badanie objęło 9248 kobiet w wieku 18–80 lat bez wcześniej rozpoznanych chorób sercowo-naczyniowych. Wykluczono kobiety w ciąży i w okresie laktacji.
Autorzy, analizując dane z lat 2007–2020, skupili się na wskaźniku Life’s Essential 8, używanym przez American Heart Association do oceny zdrowia sercowo-naczyniowego. W analizie niekorygowanej widać było wyraźny, stopniowy spadek wyników wraz z przechodzeniem przez kolejne fazy życia reprodukcyjnego. Najniższe wartości dotyczyły postmenopauzy, ale szczególnie niekorzystny obraz pojawił się w perimenopauzie, czyli w okresie przejściowym poprzedzającym menopauzę.
Po uwzględnieniu wieku kobiety w perimenopauzie częściej miały niekorzystny ogólny wynik LE8 niż kobiety przed menopauzą. Iloraz szans wyniósł 1,92 przy 95-procentowym przedziale ufności 1,13–3,26. Podwyższone było też ryzyko złych wyników w dwóch składowych wskaźnika: lipidowej, gdzie OR wyniósł 1,76 (95 proc. KI: 1,12–2,76), oraz związanej z glukozą, gdzie OR wyniósł 1,83 (95 proc. KI: 1,06–3,17). Oznacza to, że perimenopauza może być momentem, w którym zaburzenia metaboliczne częściej zaczynają się ujawniać.
W danych szczegółowych najsłabiej wypadała dieta, niezależnie od etapu menopauzy, a najwyższe oceny miała długość snu. W badaniu zauważono też, że z czasem pogarszały się wyniki żywieniowe we wszystkich grupach. U kobiet przed menopauzą i po menopauzie widoczne były ponadto zmiany wskaźnika BMI, podczas gdy parametry lipidowe i jakość snu poprawiały się w tych grupach.
Menopauza a ryzyko sercowo-naczyniowe
Menopauza wiąże się ze zmianami hormonalnymi, które wpływają nie tylko na cykl rozrodczy, lecz także na metabolizm i skład ciała. To jeden z powodów, dla których zdrowie sercowo-naczyniowe kobiet po 40. roku życia pozostaje ważnym obszarem profilaktyki. W praktyce badanie wzmacnia argument, by w okresie perimenopauzy częściej oceniać ciśnienie, lipidy, glukozę i styl życia.
Autorzy sugerują, że właśnie ten etap może być dobrym momentem na intensywniejszą profilaktykę. Dla systemu ochrony zdrowia oznacza to potrzebę wcześniejszego wykrywania czynników ryzyka, zanim przejdą one w utrwalone choroby serca i naczyń.
Jak zmienia się zdrowie serca kobiet w kolejnych etapach menopauzy
NHANES 2007–2020; analiza 9248 kobiet w wieku 18–80 lat bez wcześniejszych chorób sercowo-naczyniowych.
Dr Karina Barszczewska: wiele kobiet uderzenia gorąca myli z zawałem
Porównanie etapów menopauzy pod kątem zdrowia sercowo-naczyniowego
Przed menopauzą
Perimenopauza
Po menopauzie
Słownik pojęć
- Menopauza
- Trwałe ustanie miesiączkowania związane ze spadkiem czynności hormonalnej jajników.
- Perimenopauza
- Okres przejściowy poprzedzający menopauzę, w którym zaczynają się wahania hormonalne i objawy klimakteryczne.
- Life’s Essential 8 (LE8)
- Wskaźnik American Heart Association oceniający osiem obszarów zdrowia sercowo-naczyniowego, m.in. dietę, aktywność, sen, BMI, ciśnienie, lipidy i glukozę.
- Iloraz szans (OR)
- Miara statystyczna opisująca, jak bardzo wzrasta lub maleje prawdopodobieństwo danego zdarzenia w jednej grupie względem drugiej.
- 95% przedział ufności (95% KI)
- Zakres wartości, w którym z określonym prawdopodobieństwem mieści się rzeczywisty efekt w populacji.
- NHANES
- National Health and Nutrition Examination Survey — amerykańskie badanie populacyjne dotyczące stanu zdrowia i żywienia.
