Wysokie dawki witaminy D zmniejszają ryzyko zakażeń oddechowych u dzieci 

Metaanaliza sieciowa 19 badań klinicznych obejmujących 11 576 dzieci wykazała, że jedynie podawanie witaminy D w wysokich dawkach – przekraczających 5600 IU tygodniowo – statystycznie istotnie zmniejsza ryzyko ostrych zakażeń układu oddechowego u dzieci. W porównaniu z placebo redukcja ta wyniosła 24 proc. Wyniki prac opublikował zespół pod kierunkiem dr. Yanmin Xing.

Ocena skuteczności cholekalcyferolu i jakość badań

Naukowcy przeanalizowali publikacje z baz PubMed, Embase, Cochrane Library oraz Web of Science indeksowane do 1 września 2025 roku, uwzględniając próby kliniczne z randomizacją dotyczące pacjentów do 18. roku życia. W grupie przyjmującej wysokie dawki cholekalcyferolu zaobserwowano spadek liczby zachorowań na zakażenia układu oddechowego z 300 do 246 przypadków na 1000 dzieci.

Wskaźnik skuteczności SUCRA dla wysokiej dawki witaminy D wyniósł 82,44 proc., a jakość dowodów w klasyfikacji GRADE oceniono jako umiarkowaną. Ocena dokonana narzędziem Cochrane RoB 2.0 potwierdziła niskie ryzyko błędu w procesie randomizacji w 17 z 19 analizowanych prób, a 58 proc. z nich uznano za całkowicie wolne od usterek metodologicznych.

Niska skuteczność innych suplementów

Pozostałe analizowane substancje nie wykazały statystycznie istotnej przewagi nad placebo w zastosowanym modelu sieciowym. Witamina D podawana w niższych dawkach (równych lub niższych niż 5600 IU tygodniowo) uzyskała wskaźnik SUCRA na poziomie 64,81 proc. Dla probiotyków wyniósł on 52,49 proc., a dla monoterapii cynkiem – 42,50 proc. Żelazo stosowane jako jedyny preparat również nie przyniosło istotnych efektów. Z kolei podawanie samej witaminy A wiązało się w modelu ze wzrostem zachorowań o 68 przypadków na 1000 dzieci (SUCRA: 23,31 proc.), jednak zależność ta nie osiągnęła progu istotności statystycznej.

Wnioski dla praktyki klinicznej

Ostre zakażenia dróg oddechowych pozostają główną przyczyną hospitalizacji dzieci, co wiąże się m.in. z brakiem szczepionek przeciwko części patogenów wirusowych oraz rosnącą antybiotykoopornością. Przyjęty w badaniu próg wysokiej dawki witaminy D (odpowiadający ponad 800 IU na dobę) mieści się w standardowych zaleceniach profilaktycznych dla starszych dzieci, jednak w przypadku niemowląt stanowi wartość z górnej granicy norm dawkowania. Zaprezentowane ustalenia są zgodne z dotychczasowymi przeglądami Cochrane i podważają sens rutynowego stosowania u dzieci bez stwierdzonych niedoborów syropów wieloskładnikowych z cynkiem lub witaminą A.

Zrozumienie znaczenia tych wyników sprowadza się do rekomendacji opierania profilaktyki infekcji oddechowych na monopreparatach witaminy D w odpowiednio dobranych dawkach. Z uwagi na ryzyko przedawkowania oraz brak szczegółowego podziału danych na poszczególne grupy wiekowe, wdrożenie schematów z wyższym dawkowaniem cholekalcyferolu u najmłodszych pacjentów zawsze wymaga wcześniejszej konsultacji z lekarzem pediatrą.