Najważniejsze
- •Pacjenci z miastenią apelują o pilne złagodzenie kryteriów programu lekowego, bo obecne zasady nie nadążają za postępem medycyny.
- •Nowoczesne terapie biologiczne są refundowane, ale korzysta z nich bardzo mała grupa chorych — około 80 osób w Polsce.
- •Wielu pacjentów pozostaje przy długotrwałej sterydoterapii i immunosupresji, co zwiększa ryzyko powikłań, hospitalizacji i dalszego pogarszania stanu zdrowia.
- •Restrykcyjne warunki kwalifikacji obejmują m.in. długie nieskuteczne leczenie oraz przebyty przełom miasteniczny, co wyklucza część chorych z terapii.
- •Miastenia może prowadzić do ciężkiej niewydolności oddechowej, dlatego pacjenci oczekują zmian, które umożliwią wcześniejszy dostęp do skuteczniejszych leków.
Pacjenci z miastenią apelują o pilne zmiany w programie lekowym, ponieważ nowoczesne terapie biologiczne są w Polsce dostępne dla nielicznych.

Pacjenci z miastenią zaapelowali o pilne zmiany w programie lekowym. Ich zdaniem obecne zasady kwalifikacji nie nadążają za postępem medycyny, a nowoczesne terapie biologiczne trafiają jedynie do niewielkiej grupy chorych w Polsce.
Apel zbiegł się z Miesiącem Świadomości Miastenii. Stowarzyszenie Miastenia Gravis Face to Face zebrało historie sześciu pacjentów, którzy pokazują, że obecny program lekowy nie odpowiada potrzebom części chorych. Jak wynika z przedstawionych danych, w Polsce z miastenią żyje ponad 11,5 tys. osób, około 20 proc. doświadcza przełomu miastenicznego, a prawie połowa zmaga się z zaostrzeniami choroby. Z innowacyjnych terapii dostępnych w ramach programu korzysta zaledwie około 80 pacjentów.
Chorzy podkreślają, że w praktyce wielu z nich pozostaje przy wieloletniej sterydoterapii i leczeniu immunosupresyjnym. To z kolei wiąże się z kolejnymi hospitalizacjami i narastaniem powikłań. Sterydy, choć nadal powszechnie stosowane, mogą prowadzić do cukrzycy, osteoporozy i innych problemów zdrowotnych. Pacjenci wskazują też, że nawet wtedy, gdy standardowe leczenie nie działa, nie zawsze spełniają restrykcyjne warunki wejścia do programu lekowego.
Profesor Bartosz Karaszewski, krajowy konsultant w dziedzinie neurologii, ocenił, że wprowadzenie programu było ważnym krokiem, ale jego kształt podlegał kolejnym zmianom wraz z pojawianiem się nowych leków. Sylwia Łukomska, prezes stowarzyszenia pacjentów, zwróciła uwagę, że w programie refundowane są trzy terapie, w tym dwa leki innowacyjne, a na najnowszej lipcowej liście refundacyjnej znalazł się kolejny lek. Jej zdaniem dla części chorych dostęp do leczenia pozostaje jednak jedynie obietnicą. Z kolei prof. Monika Adamczyk-Sowa wskazała, że obecne kryteria wymagają m.in. długotrwałego, nieskutecznego leczenia sterydami i kolejnymi terapiami immunosupresyjnymi oraz przełomu miastenicznego w ostatnim roku.
Miastenia to autoimmunologiczna choroba, która powoduje nadmierną męczliwość i osłabienie mięśni, także oddechowych. Najczęściej rozpoznaje się ją u młodych kobiet oraz u mężczyzn po 50. i 60. roku życia. W przełomie miastenicznym osłabienie mięśni oddechowych może doprowadzić do ciężkiej niewydolności oddechowej i stanowi bezpośrednie zagrożenie życia.
Pacjenci oczekują teraz na zmiany w zasadach kwalifikacji do programu. Jeśli do nich nie dojdzie, część chorych nadal będzie leczona mniej skutecznymi metodami, mimo że nowoczesne leki są już dostępne i refundowane dla wybranej grupy pacjentów.
Kluczowe liczby dotyczące miastenii i dostępu do terapii w Polsce
| Wskaźnik | Wartość | Znaczenie |
|---|---|---|
| Liczba osób żyjących z miastenią w Polsce | ponad 11,5 tys. | Skala populacji pacjentów |
| Pacjenci doświadczający przełomu miastenicznego | ok. 20% | Grupa narażona na stan zagrożenia życia |
| Pacjenci z zaostrzeniami choroby | prawie 50% | Wskazuje na częste pogorszenia przebiegu choroby |
| Korzystający z terapii innowacyjnych w programie | ok. 80 osób | Bardzo ograniczony dostęp do leczenia |
| Dostępne terapie refundowane w programie | 3 terapie | W tym 2 leki innowacyjne |
| Czas wymaganej nieskutecznej terapii sterydami | co najmniej 6 miesięcy | Element kwalifikacji do programu |
| Czas wymaganej nieskutecznej terapii immunosupresyjnej | co najmniej 18 miesięcy łącznie | Warunek wejścia do terapii innowacyjnej |
Na podstawie treści artykułu oraz danych przytoczonych przez źródła reporterskie i ekspertów.

Nowe perspektywy leczenia SMA. Jest o co walczyć
Jak wygląda droga pacjenta do programu lekowego w miastenii?
Opracowanie własne na podstawie treści artykułu i przytoczonych wypowiedzi ekspertów.
Słownik pojęć
- Miastenia
- Autoimmunologiczna choroba powodująca nadmierną męczliwość i osłabienie mięśni, także oddechowych.
- Program lekowy
- Mechanizm refundacji wybranych terapii dla pacjentów spełniających ściśle określone kryteria kwalifikacji.
- Terapia biologiczna
- Nowoczesne leczenie celowane, wykorzystujące mechanizmy biologiczne do wpływania na przebieg choroby.
- Sterydoterapia
- Leczenie z użyciem glikokortykosteroidów, stosowane m.in. w chorobach autoimmunologicznych.
- Immunosupresja
- Hamowanie nadmiernej aktywności układu odpornościowego za pomocą leków immunosupresyjnych.
- Przełom miasteniczny
- Stan gwałtownego pogorszenia miastenii z osłabieniem mięśni oddechowych i bezpośrednim zagrożeniem życia.
