Najważniejsze
- •Polskie Towarzystwo Neurologiczne apeluje o zrównanie statusu zdrowia mózgu ze zdrowiem serca i zwiększenie nakładów na profilaktykę neurologiczna w Polsce.
- •Polski system neurologiczny mierzy się z kryzysem kadrowym – aż jedna trzecia z 4 tysięcy czynnych neurologów osiągnęła wiek emerytalny.
- •Polska przeznacza na profilaktykę zdrowotną jedynie 1,7% budżetu, podczas gdy średnia w Unii Europejskiej wynosi 4%.
- •Wprowadzenie innowacyjnych leków na chorobę Alzheimera (np. lekanemabu) wiąże się z wysokimi kosztami (ponad 20 tys. USD rocznie) oraz ryzykiem powikłań typu ARIA (u 10-20% pacjentów).
Prezes elekt PTN prof. Halina Sienkiewicz-Jarosz zaapelowała o zrównanie statusu zdrowia mózgu ze zdrowiem serca oraz o dofinansowanie polskiej neurologii.
@CowZdrowiu
#polityka #zdrowie #neurologia #kardiologia
Prezes elekt Polskiego Towarzystwa Neurologicznego (PTN) prof. Halina Sienkiewicz-Jarosz zaapelowała 20 lipca 2026 roku o zrównanie statusu zdrowia mózgu ze zdrowiem serca. Wskazała również na konieczność zwiększenia nakładów na profilaktykę i lepszą organizację leczenia schorzeń neurologicznych w Polsce. Wystąpienie to wiąże się bezpośrednio z przypadającym na 22 lipca Światowym Dniem Mózgu.
Według szacunków PTN z pomocy medycznej z powodu schorzeń układu nerwowego korzysta rocznie około 6 mln Polaków. Krajowy system opieki zmaga się jednak z poważnym kryzysem kadrowym – spośród około 4 tys. czynnych zawodowo neurologów aż jedna trzecia osiągnęła już wiek emerytalny. Dodatkowo Polska przeznacza na profilaktykę zaledwie 1,7% budżetu zdrowotnego, podczas gdy średnia w Unii Europejskiej wynosi 4%. Aby przeciwdziałać chorobom przewlekłym, prezesi towarzystw neurologicznego, kardiologicznego i onkologicznego podpisali w maju 2026 roku porozumienie, w ramach którego opracowali tzw. „10-tkę zdrowia”.
Wyzwania diagnostyczne i nowe terapie
Obecnie pacjenci w Polsce mają dostęp do 22 programów lekowych z zakresu neurologii i neurologii dziecięcej. Lekarze nieustannie podkreślają kluczową rolę czasu w diagnostyce nagłych stanów, takich jak udar mózgu. Standardem szybkiej identyfikacji jego objawów pozostaje akronim FAST (twarz, ramiona, mowa, czas). Nowe wyzwanie systemowe stanowi kwalifikacja chorych do terapii przeciwciałami antyamyloidowymi w chorobie Alzheimera. Wymaga ona wczesnego potwierdzenia obecności patologii amyloidowej za pomocą badania płynu mózgowo-rdzeniowego lub obrazowania metodą PET.
Dostępność nowoczesnego leczenia i organizacja opieki
W listopadzie 2024 roku Europejska Agencja Leków wydała pozytywną opinię dla leku lekanemab, ograniczając jednak jego stosowanie do pacjentów o niskim ryzyku powikłań. Lek nie jest obecnie refundowany w Polsce, a roczny koszt terapii przekracza 20 tys. dolarów. W krajach Europy Zachodniej, m.in. w Niemczech i we Francji, wczesna diagnostyka otępienia odbywa się w wyspecjalizowanych, wielodyscyplinarnych placówkach (tzw. Memory Clinics). W Polsce opieka ta jest rozproszona między lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, psychiatrów oraz neurologów.
Ewentualna refundacja nowych leków w Polsce będzie wymagała decyzji Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) oraz przygotowania infrastruktury do stałego monitorowania pacjentów za pomocą rezonansu magnetycznego. Nadzór ten jest niezbędny, ponieważ terapie te mogą wywoływać u 10–20% chorych powikłania typu ARIA (obrzęki i mikrokrwawienia mózgowe), a ich działanie pozwala jedynie na spowolnienie rozwoju choroby.
Profilaktyka i kadry w neurologii: Polska vs Unia Europejska / Standardy
| Parametr | Polska | Średnia UE / Standard |
|---|---|---|
| Wydatki na profilaktykę (% budżetu zdrowotnego) | 1,7% | 4,0% |
| Liczba czynnych zawodowo neurologów | ok. 4 000 | brak danych |
| Odsetek neurologów w wieku emerytalnym | 33,3% (jedna trzecia) | brak danych |
Polskie Towarzystwo Neurologiczne
Zdrowy mózg jako priorytet. Malina Wieczorek: "To powinien być cywilizacyjny drogowskaz"
Algorytm FAST - Rozpoznawanie Udarów Mózgu
Standard FAST w diagnostyce udaru mózgu
Słownik pojęć
- Przeciwciała antyamyloidowe
- Przeciwciała skierowane przeciwko złogom amyloidu w mózgu, stosowane w nowoczesnej terapii choroby Alzheimera (np. lekanemab) w celu spowolnienia jej rozwoju.
- ARIA (nieprawidłowości obrazowania związane z amyloidem)
- (Amyloid-Related Imaging Abnormalities) – niepożądane działania terapii antyamyloidowych widoczne w badaniach obrazowych, przebiegające w postaci obrzęku mózgu (ARIA-E) lub mikrokrwawień (ARIA-H).
- Akronim FAST
- Standard szybkiego rozpoznawania objawów udaru mózgu: F (Face – asymetria twarzy), A (Arms – niedowład kończyny górnej), S (Speech – zaburzenia mowy), T (Time – czas na wezwanie pomocy).
- Memory Clinics
- Wielodyscyplinarne placówki medyczne specjalizujące się we wczesnej diagnostyce i leczeniu zaburzeń pamięci oraz otępienia, powszechne w Europie Zachodniej.
