Najważniejsze
- •Poseł Włodzimierz Skalik (Konfederacja) stwierdził w Sejmie, że nieszczepione dzieci są najzdrowsze, powołując się na dwa wycofane badania naukowe (Lyons-Weilera i Thomasa 2020 oraz Mawsona 2017)
- •Badania przywołane przez posła zostały wycofane z czasopism z powodu błędów metodologicznych – pierwsze dot. astmy/ADHD/alergii, drugie oparte na anonimowych ankietach internetowych bez weryfikacji
- •Duże badania populacyjne (niemieckie KiGGS – 17 tys. dzieci, duńskie z 2025 r. – ponad 1 mln dzieci) nie potwierdzają zależności między szczepieniami a alergiami, autyzmem czy chorobami autoimmunologicznymi
- •Odsetek nieszczepionych dzieci w Polsce wzrósł z 0,5% (2017) do 2,5–3% (2024); WHO ostrzega, że spadek wyszczepialności poniżej 95% grozi utratą statusu eliminacji odry
- •Obowiązek szczepień w Polsce nie oznacza przymusu fizycznego – rodzice uchylający się podlegają karze grzywny do 1500 zł; eksperci apelują o działania edukacyjne i wzmocnienie egzekucji
Poseł Włodzimierz Skalik (Konfederacja Korony Polskiej) stwierdził 12 maja 2026 r. w Sejmie, że nieszczepione dzieci są najzdrowsze, powołując się na badania, które zostały wycofane z czasopism naukowych.
Poseł Włodzimierz Skalik (Konfederacja Korony Polskiej) stwierdził 12 maja 2026 r. z mównicy sejmowej, że „dzieci, które w ogóle nie są szczepione, są najzdrowsze”. Polityk udostępnił nagranie w mediach społecznościowych, zachęcając do udziału w proteście przeciwko obowiązkowi szczepień.
W swoim wystąpieniu Skalik przywołał badanie Lyons-Weilera i Thomasa z 2020 r., które według niego dowodziło, że nieszczepione dzieci rzadziej chorują na astmę, ADHD i alergie. Publikacja została wycofana z czasopisma „International Journal of Environmental Research and Public Health” kilka miesięcy po ukazaniu się z powodu błędów metodologicznych. Poseł cytował również badanie Anthony’ego Mawsona z 2017 r., podając liczbę uczestników jako „ponad 6 tys.”. W rzeczywistości analiza objęła 666 dzieci, a dane pochodziły z anonimowych ankiet internetowych bez weryfikacji diagnoz. To badanie również wycofano.
Polityk odwołał się także do mitu o Amiszach, mówiąc o „jednym przypadku autyzmu na 15 tys. osób”. Prof. Agnieszka Szuster-Ciesielska, wirusolożka i popularyzatorka nauki, wskazała, że nie istnieją recenzowane badania potwierdzające tę liczbę. Lepsze wskaźniki zdrowotne w społeczności Amiszów wynikają głównie ze stylu życia, a nie z braku szczepień.
Na poparcie swoich tez poseł nie przywołał dużych badań populacyjnych. Niemieckie badanie KiGGS z 2011 r., obejmujące ponad 17 tys. dzieci, nie wykazało związku szczepień z alergiami ani chorobami przewlekłymi, ale potwierdziło wyższe ryzyko chorób zakaźnych u nieszczepionych. Duńskie badanie z 2025 r. z „Annals of Internal Medicine” objęło ponad milion dzieci i nie znalazło dowodów na związek aluminium w szczepionkach z autyzmem, chorobami autoimmunologicznymi ani zaburzeniami neurorozwojowymi.
Obowiązek szczepień dzieci w Polsce nie oznacza przymusu fizycznego, a rodzice uchylający się podlegają karze grzywny do 1500 zł. Odsetek nieszczepionych wzrósł z ok. 0,5% w 2017 r. do ok. 2,5–3% w 2024 r. – podaje NIZP-PZH. WHO ostrzega, że spadek wyszczepialności poniżej 95% grozi utratą statusu eliminacji odry.
Jeśli dezinformacja będzie się rozprzestrzeniać, może obniżyć wyszczepialność i doprowadzić do wzrostu zachorowań na choroby zakaźne. Środowiska antyszczepionkowe mogą wykorzystać wystąpienie posła do mobilizacji. Długoterminowo konieczne są działania edukacyjne i wzmocnienie egzekucji obowiązku szczepień.
Aluminium adjuvants in vaccines and potential health effects: systematic review.
BMJ (Clinical research ed.)
Kluczowe dane i statystyki dotyczące szczepień dzieci – fakty vs. dezinformacja
| Kategoria | Fakt / Dane | Źródło |
|---|---|---|
| Odsetek nieszczepionych dzieci (2017) | ok. 0,5% | NIZP-PZH |
| Odsetek nieszczepionych dzieci (2024) | ok. 2,5–3% | NIZP-PZH |
| Próg bezpieczeństwa WHO (wyszczepialność) | 95% – poniżej grozi utratą eliminacji odry | WHO |
| Kara grzywny za uchylanie od szczepień | do 1500 zł | Polskie prawo |
| Badanie Lyons-Weilera i Thomasa (2020) | Wycofane – błędy metodologiczne | Int. J. Environ. Res. Public Health |
| Badanie Mawsona (2017) | Wycofane – 666 dzieci (poseł podał „ponad 6 tys.”) | Czasopismo wycofujące publikację |
| Badanie KiGGS (Niemcy, 2011) | 17 000+ dzieci – brak związku szczepień z alergiami | Instytut Roberta Kocha |
| Badanie duńskie (2025) | 1 000 000+ dzieci – brak związku aluminium z autyzmem | Annals of Internal Medicine |
| Mit o Amiszach | Niepotwierdzony w recenzowanych badaniach | Prof. A. Szuster-Ciesielska |
Dane z artykułu oraz cytowanych w nim badań i instytucji (NIZP-PZH, WHO, Annals of Internal Medicine).
Wzrost odsetka nieszczepionych dzieci w Polsce (2017–2024)
Źródło: NIZP-PZH (Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny) oraz WHO.
Badania przywołane przez posła vs. wiarygodne badania populacyjne
Badanie Lyons-Weilera i Thomasa (2020)
Badanie Mawsona (2017)
Badanie KiGGS (Niemcy, 2011)
Badanie duńskie (Annals of Internal Medicine, 2025)
Słownik pojęć
- Wyszczepialność
- Odsetek osób w danej populacji, które zostały zaszczepione przeciwko określonej chorobie; kluczowy wskaźnik odporności zbiorowiskowej.
- Eliminacja odry
- Status epidemiologiczny oznaczający, że w danym kraju nie występują endemiczne (rodzime) przypadki odry przez co najmniej 12 miesięcy; WHO wyznacza próg 95% wyszczepialności.
- Adiuwanty glinowe (aluminium w szczepionkach)
- Związki glinu dodawane do niektórych szczepionek w celu wzmocnienia odpowiedzi immunologicznej; ich bezpieczeństwo zostało potwierdzone w licznych badaniach.
- Choroby autoimmunologiczne
- Schorzenia, w których układ odpornościowy atakuje własne komórki i tkanki organizmu (np. cukrzyca typu 1, reumatoidalne zapalenie stawów).
- Zaburzenia neurorozwojowe
- Grupa zaburzeń wpływających na rozwój układu nerwowego, obejmująca m.in. autyzm, ADHD i zaburzenia komunikacji społecznej.
- Obowiązek szczepień
- W Polsce realizowany jako obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym, wynikający z ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych; nie oznacza przymusu fizycznego, a niewywiązanie się grozi karą grzywny.
- Odporność zbiorowiskowa (populacyjna)
- Ochrona społeczności przed rozprzestrzenianiem się chorób zakaźnych, osiągana gdy wystarczająco wysoki odsetek populacji jest odporny (poprzez szczepienia lub przechorowanie).
