Japonia dopuściła terapię komórkami macierzystymi, pierwszy pacjent leczony w Kioto

Najważniejsze

  • •W październiku w Szpitalu Uniwersytetu w Kioto wykonano u pacjenta z chorobą Parkinsona przeszczep prekursorów neuronów dopaminergicznych wyprowadzonych z komórek iPS.
  • •Japońskie organy regulacyjne dopuściły terapię warunkowo i na czas określony, co oznacza konieczność dalszego gromadzenia danych o jej bezpieczeństwie i skuteczności.
  • •Wcześniejsze badanie obejmujące siedmiu pacjentów sugerowało poprawę objawów u czterech osób, ale nie dostarczyło pełnych, niezależnie potwierdzonych danych klinicznych.
  • •Nie wykazano dotąd, że terapia komórkowa spowalnia lub zatrzymuje postęp choroby Parkinsona.
  • •Sumitomo Pharma planuje przeprowadzić zabiegi u kolejnych 20–30 pacjentów do marca 2029 roku, a znaczenie terapii mają określić większe badania i dłuższa obserwacja.
·
5 min

Sumitomo Pharma poinformowała, że w październiku w Szpitalu Uniwersytetu w Kioto przeprowadzono u pacjenta z chorobą Parkinsona przeszczep prekursorów neuronów dopaminergicznych wyprowadzonych z komórek iPS. Zabieg wykonano po warunkowym i ograniczonym czasowo dopuszczeniu tej terapii w Japonii, które, według źródeł, nastąpiło w marcu.

Terapia wykorzystuje komórki iPS pobrane od zdrowych dawców. Naukowcy przekształcają je w prekursory komórek produkujących dopaminę, a następnie wszczepiają po obu stronach mózgu. Sumitomo Pharma nie podała dokładnego dnia zabiegu ani informacji o wieku pacjenta, zastosowanej dawce i jego obecnym stanie. Nie wiadomo również, czy procedura była leczeniem komercyjnym, częścią badania, czy zastosowaniem w ramach specjalnego programu.

Źródła podają, że japońskie organy regulacyjne dopuściły tę terapię w marcu, w trybie warunkowym i na czas określony. „Economic Times” informował, że zgoda dotyczyła produkcji i sprzedaży produktu Amchepry. Dostępne materiały nie wskazują jednak organu, który wydał decyzję, jej dokładnej daty, numeru ani szczegółowych warunków. Warunkowe dopuszczenie wiąże się z dalszym gromadzeniem danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.

Wcześniejsze badanie objęło siedmiu pacjentów w wieku od 50 do 69 lat. Uczestnicy otrzymali 5 mln albo 10 mln komórek i byli obserwowani przez dwa lata. Według relacji medialnych w badaniu nie odnotowano poważnych działań niepożądanych, a poprawę objawów zaobserwowano u czterech osób. Źródła nie definiują jednak tej poprawy, nie podają jej skali ani wyników dotyczących pozostałych trzech uczestników. Nie przedstawiają także grupy kontrolnej ani pełnych danych statystycznych. Informacje pochodzą głównie od producenta i nie mają niezależnego potwierdzenia.

Przeszczep ma uzupełniać komórki odpowiedzialne za produkcję dopaminy. Obecne metody, takie jak lewodopa i głęboka stymulacja mózgu, przede wszystkim łagodzą objawy. Dostępne dane nie pokazują, że terapia komórkowa spowalnia lub zatrzymuje postęp choroby Parkinsona. Choroba dotyka około 10 mln osób na świecie lub więcej.

Sumitomo Pharma prowadzi także badanie kliniczne w Stanach Zjednoczonych. Firma planuje przeprowadzić zabiegi u kolejnych 20–30 pacjentów do marca 2029 roku. Znaczenie terapii określą większe i niezależnie oceniane zbiory danych dotyczących jej skuteczności, trwałości efektu oraz bezpieczeństwa długoterminowego.

Najczęstsze pytania

Na czym polega terapia opracowana przez Sumitomo Pharma?▼
Zdrowe komórki iPS są przekształcane w prekursory komórek produkujących dopaminę, a następnie wszczepiane po obu stronach mózgu pacjenta.
Kiedy wykonano pierwszy opisany przeszczep?▼
Zabieg przeprowadzono w październiku w Szpitalu Uniwersytetu w Kioto; firma nie podała dokładnego dnia.
Czy terapia jest już standardowym leczeniem choroby Parkinsona?▼
Nie. Została dopuszczona w Japonii warunkowo i na czas określony, a jej bezpieczeństwo oraz skuteczność wymagają dalszej oceny.
Jakie były wyniki wcześniejszego badania?▼
Badanie objęło siedmiu pacjentów w wieku od 50 do 69 lat, którzy otrzymali 5 mln albo 10 mln komórek; według relacji medialnych u czterech osób zaobserwowano poprawę objawów, bez odnotowania poważnych działań niepożądanych.
Czy terapia może zatrzymać rozwój choroby Parkinsona?▼
Dostępne materiały tego nie potwierdzają; obecnie nie wykazano, że przeszczep komórek spowalnia lub zatrzymuje postęp choroby.

Słownik pojęć

Komórki iPS
Indukowane pluripotencjalne komórki macierzyste, które mogą zostać przekształcone w różne typy komórek organizmu.
Prekursory neuronów dopaminergicznych
Niedojrzałe komórki, z których mogą powstać neurony wytwarzające dopaminę.
Dopamina
Neuroprzekaźnik odgrywający ważną rolę między innymi w kontroli ruchów; jego niedobór wiąże się z objawami choroby Parkinsona.
Warunkowe i czasowe dopuszczenie
Zgoda regulacyjna ograniczona dodatkowymi warunkami i okresem obowiązywania, zwykle wymagająca dalszego zbierania danych klinicznych.
Głęboka stymulacja mózgu
Metoda leczenia polegająca na wszczepieniu elektrod, które za pomocą impulsów elektrycznych modulują aktywność określonych obszarów mózgu.

Najważniejsze informacje o terapii komórkowej

ElementInformacja
Firma i produktSumitomo Pharma; Amchepry
Miejsce pierwszego przeszczepuSzpital Uniwersytetu w Kioto
Termin zabieguPaździernik; dokładnego dnia nie ujawniono
Źródło komórekZdrowi dawcy
Wcześniejsze badanie7 pacjentów w wieku 50–69 lat
Zastosowane dawki5 mln albo 10 mln komórek
Plan dalszego rozwoju20–30 kolejnych pacjentów do marca 2029 roku

Terapia komórkowa a obecne metody leczenia

Terapia komórkowa z komórek iPS
+Ma uzupełniać komórki produkujące dopaminę
+Może oddziaływać na biologiczne podłoże niedoboru dopaminy
−Skuteczność i trwałość efektu nie są jeszcze potwierdzone w większych, niezależnych badaniach
−Wymaga dalszej oceny bezpieczeństwa długoterminowego
−Dopuszczenie w Japonii ma charakter warunkowy i czasowy
wcześniejsze_badanie7 pacjentów
planowana liczba kolejnych pacjentów20–30
Lewodopa
+Może łagodzić objawy ruchowe
+Jest obecnie stosowaną metodą leczenia objawowego
−Nie zatrzymuje ani nie spowalnia postępu choroby
−Skuteczność i tolerancja mogą zmieniać się w czasie
charakterleczenie objawowe
Głęboka stymulacja mózgu
+Może zmniejszać wybrane objawy ruchowe
+Jest uznaną metodą stosowaną u części pacjentów
−Nie zatrzymuje postępu choroby
−Wymaga zabiegu neurochirurgicznego i wszczepienia urządzenia
charakterleczenie objawowe

Droga terapii komórkowej Sumitomo Pharma

7 pacjentów
Badanie kliniczne
Uczestnicy otrzymali 5 mln albo 10 mln komórek i byli obserwowani przez dwa lata.
Marzec
Dopuszczenie w Japonii
Terapia uzyskała warunkową i ograniczoną czasowo zgodę regulacyjną.
Październik
Pierwszy opisany przeszczep
Zabieg wykonano u pacjenta w Szpitalu Uniwersytetu w Kioto.
Do marca 2029 r.
Dalsze dane kliniczne
Firma planuje przeprowadzić zabiegi u kolejnych 20–30 pacjentów.

Opracowano na podstawie artykułu i materiałów źródłowych; część informacji pochodzi z komunikatów firmy i relacji medialnych, bez niezależnego potwierdzenia.

Ruch przez czas: Ewolucja leczenia osób z chorobą Parkinsona

Journal of neurologic physical therapy : JNPT

Perspektywy oparte na konsensusie dotyczące włączenia IPX203 do leczenia choroby Parkinsona

Journal of neurology

Kroki przeciw obciążeniu chorobą Parkinsona (StepuP): Protokół randomizowanego badania kontrolowanego wyjaśniającego biomechaniczne i neurofizjologiczne mechanizmy interwencji treningu na bieżni zależnego od prędkości.

PloS one

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Japonia wdraża terapie iPS na chorobę Parkinsona i niewydolność serca

Decyzja ta stanowi pierwsze komercyjne zastosowanie w medycynie klinicznej technologii opracowanej przez noblistę dr. Shinyę Yamanakę. Terapie wykorzystują komórki somatyczne cofnięte do stanu pluripotencjalnego. Japońskie Ministerstwo Zdrowia zastosowało w tym przypadku uproszczoną ścieżkę regulacyjną PMDA.

20 sierpnia 2026

Duke University: komórki z iPS przywróciły funkcję siatkówki u myszy

Zespół inżynierów biomedycznych z Duke University opisał w „Nature Biomedical Engineering” metodę uzyskania komórek śródbłonka siatkówki z komórek iPS. Po podaniu ich myszom z chorobą siatkówki komórki odbudowały naczynia krwionośne i poprawiły funkcję siatkówki. Badanie sugeruje nową drogę dla terapii chorób prowadzących do utraty wzroku.

1 lipca 2026

Terapie komórkowe w Japonii: Nadzieja i ryzyko

Wprowadzenie terapii komórkowych opartych na komórkach pluripotentnych indukowanych (iPSCs) w Japonii stanowi przełom w leczeniu chorób neurodegeneracyjnych i sercowych. Choć wyniki badań klinicznych są obiecujące, ograniczone dane o bezpieczeństwie i skuteczności budzą poważne wątpliwości.

16 marca 2026

Pierwszy pacjent otrzymał terapię genową ER-100. Ma „odmładzać” komórki siatkówki

Naukowcy z amerykańskiej firmy Life Biosciences rozpoczęli pierwsze kliniczne testy terapii ER-100 u człowieka. Metoda ma przywracać sprawność uszkodzonym komórkom nerwowym siatkówki poprzez częściowe przeprogramowanie komórkowe. Badanie obejmuje choroby, w których dochodzi do utraty wzroku, w tym jaskrę otwartego kąta i niearterytyczną przednią niedokrwienną neuropatię nerwu wzrokowego.

11 czerwca 2026

Pompy infuzyjne pomagają pacjentom z zaawansowaną chorobą Parkinsona

W Polsce z chorobą Parkinsona żyje około 80–100 tysięcy osób, a co roku diagnozę słyszy około 8 tysięcy kolejnych pacjentów. Gdy leczenie doustne przestaje wystarczać, coraz większą rolę odgrywają terapie zaawansowane, w tym pompy infuzyjne. Program lekowy B.90 zwiększył dostęp do refundowanych metod leczenia, ale eksperci wskazują, że wciąż ograniczają go bariery organizacyjne i nierówna dostępność ośrodków. Artykuł opisuje, jak terapia ciągłego podawania leku wpływa na codzienne funkcjonowanie chorych.

9 lipca 2026

Naukowcy z Bonn odmłodzili komórki krwi 80-latka do wieku poniżej 20 lat

Naukowcy z Uniwersytetu w Bonn i Szpitala Uniwersyteckiego w Bonn opisali w czasopiśmie „Aging Cell” bezpośrednie przeprogramowanie prekursorowych komórek krwi w neuronalne komórki macierzyste. W badanym przypadku komórki pobrane od 80-letniej osoby uzyskały w pomiarze epigenetycznym wynik odpowiadający wiekowi poniżej 20 lat.

15 października 2026

StartSzukaj