Najważniejsze
- •Naukowcy z Bonn bezpośrednio przeprogramowali prekursorowe komórki krwi w neuronalne komórki macierzyste, pomijając etap pluripotencjalnych komórek macierzystych.
- •W przypadku komórek pobranych od 80-letniej osoby pomiar epigenetyczny wskazał wynik odpowiadający wiekowi poniżej 20 lat.
- •Przeprogramowanie i zmiany wskazywane przez zegary epigenetyczne zachodziły stopniowo i można je było obserwować przez ponad 100 dni.
- •Wynik dotyczy wybranych markerów epigenetycznych, a nie pełnego biologicznego odmłodzenia komórek ani człowieka.
- •Na podstawie dostępnych informacji nie można uznać tej metody za terapię chorób neurodegeneracyjnych, sposób na wydłużenie życia ani technologię o potwierdzonym bezpieczeństwie klinicznym.
Naukowcy z Uniwersytetu w Bonn i Szpitala Uniwersyteckiego w Bonn opisali w czasopiśmie „Aging Cell” bezpośrednie przeprogramowanie prekursorowych komórek krwi w neuronalne komórki macierzyste. W badanym przypadku komórki pobrane od 80-letniej osoby uzyskały w pomiarze epigenetycznym wynik odpowiadający wiekowi poniżej 20 lat.
Zespół, w którym uczestniczył prof. Oliver Brüstle, pominął etap pośredni z wykorzystaniem pluripotencjalnych komórek macierzystych. Badacze przekształcili prekursorowe komórki krwi bezpośrednio w komórki o właściwościach neuronalnych. Dostępne materiały nie zawierają pełnego protokołu ani informacji o zastosowanych czynnikach przeprogramowujących.
Proces można było obserwować przez ponad 100 dni. Z opisu badania wynika, że zmiany wskazywane przez zegary epigenetyczne zachodziły stopniowo, przez kilka tygodni. Autorzy wskazują, że taki model pozwala analizować przebieg przeprogramowania oraz czynniki, które mogą je przyspieszać lub spowalniać.
Informacja o wyniku wskazującym na wiek poniżej 20 lat dotyczy pomiaru epigenetycznego, a nie pełnego biologicznego wieku komórek. Wiek epigenetyczny szacuje się na podstawie wybranych zmian regulacyjnych w DNA. Nie oznacza to, że komórki odzyskały wszystkie cechy młodych komórek ani że odmłodzono człowieka. Publicystyczne określenie „odmłodzenie o ponad 60 lat” wynika z porównania wieku dawcy z wynikiem uzyskanym w modelu.
Materiały nie podają liczby dawców, analizowanych próbek ani powtórzeń biologicznych. Nie opisują również dokładnej wartości pomiaru, zastosowanego zegara epigenetycznego, grup kontrolnych, odsetka skutecznie przeprogramowanych komórek ani testów, które miały potwierdzić ich młode właściwości. Brakuje także danych dotyczących długoterminowej stabilności, bezpieczeństwa genetycznego i ryzyka nowotworzenia.
Badacze chcą wykorzystać tę metodę do dalszych badań nad komórkami nerwowymi i chorobami neurodegeneracyjnymi. Na podstawie dostarczonych informacji nie ma jednak dowodów, że technologia stanowi terapię, leczy chorobę Alzheimera lub wydłuża życie.
Najczęstsze pytania
Co udało się osiągnąć naukowcom z Bonn?▼
Co oznacza wynik wieku poniżej 20 lat dla komórek dawcy w wieku 80 lat?▼
Czym jest wiek epigenetyczny?▼
Dlaczego pominięcie etapu pluripotencjalnego jest istotne?▼
Czy metoda jest już terapią choroby Alzheimera?▼
Jakich danych brakuje do oceny bezpieczeństwa i skuteczności?▼
Słownik pojęć
- Prekursorowe komórki krwi
- Niedojrzałe komórki, które mogą różnicować się w określone typy komórek krwi.
- Neuronalne komórki macierzyste
- Komórki o właściwościach macierzystych, które mogą dawać początek komórkom układu nerwowego, w tym neuronom.
- Komórki pluripotencjalne
- Komórki zdolne do różnicowania się w wiele typów komórek organizmu.
- Przeprogramowanie komórkowe
- Zmiana stanu i funkcji komórki za pomocą czynników sterujących odczytywaniem informacji genetycznej.
- Wiek epigenetyczny
- Szacunkowy wiek komórki określany na podstawie wybranych zmian epigenetycznych w DNA.
- Zegar epigenetyczny
- Model wykorzystujący wzorce zmian epigenetycznych do szacowania wieku biologicznego komórek lub tkanek.
Najważniejsze ustalenia i ograniczenia badania
| Obszar | Informacja |
|---|---|
| Materiał biologiczny | Prekursorowe komórki krwi, w tym komórki pobrane od 80-letniej osoby |
| Kierunek przeprogramowania | Bezpośrednia przemiana w neuronalne komórki macierzyste |
| Etap pośredni | Pominięto etap pluripotencjalnych komórek macierzystych |
| Wynik epigenetyczny | W jednym z opisanych przypadków wynik odpowiadał wiekowi poniżej 20 lat |
| Czas obserwacji | Proces można było śledzić przez ponad 100 dni |
| Najważniejsze ograniczenie | Brak pełnych danych o skuteczności, stabilności, bezpieczeństwie i ryzyku nowotworzenia |
Bezpośrednie i dwuetapowe przeprogramowanie komórek
Metoda bezpośrednia
Metoda dwuetapowa
Od komórki krwi do neuronalnej komórki macierzystej
Na podstawie artykułu i dostarczonych materiałów źródłowych; wynik poniżej 20 lat dotyczy pomiaru epigenetycznego.
