Najważniejsze
- •Ministerstwo Zdrowia skierowało do konsultacji projekt standardów organizacyjnych dla centrów zdrowia psychicznego.
- •Projekt zakłada ujednolicenie zasad przyjmowania pacjentów, koordynacji leczenia, pomocy czynnej oraz organizacji opieki ambulatoryjnej, dziennej i szpitalnej.
- •Wskaźnik liczby łóżek psychiatrycznych miałby stopniowo spaść z 33 do 25 na 100 tys. dorosłych, czyli o około 24 proc.
- •Placówki mają dostosować działalność do nowych wymagań do 1 czerwca 2027 r., ale terminy i ostateczny kształt regulacji mogą się jeszcze zmienić.
Ministerstwo Zdrowia przedstawiło 30 października 2026 r. projekt standardów organizacyjnych dla centrów zdrowia psychicznego (CZP). Resort skierował dokument do konsultacji publicznych i opiniowania. Projekt zakłada dostosowanie działalności placówek do 1 czerwca 2027 r. oraz stopniowe zmniejszenie wskaźnika liczby łóżek psychiatrycznych z 33 do 25 na 100 tys. dorosłych.
Projekt opisuje organizację pracy CZP. Obejmuje m.in. zasady przyjmowania pacjentów, działanie Punktu Zgłoszeniowo-Koordynacyjnego, koordynację leczenia, pomoc czynną oraz przygotowanie planu terapii i zdrowienia. Określa także zadania opieki ambulatoryjnej, dziennej i szpitalnej, a także zakres obowiązków personelu. Termin zgłaszania uwag ma wynosić 30 dni. Dokumentacja nie potwierdza jednak, czy pozostanie on niezmieniony.
Zmiana wskaźnika oznaczałaby spadek o osiem łóżek na 100 tys. dorosłych, czyli o około 24 proc. względem obecnego poziomu. Materiały nie wskazują jednak, ile łóżek w liczbach bezwzględnych obejmowałaby ta zmiana w całym kraju i poszczególnych regionach. Nie jest też przesądzone, że nowe wartości już stanowią obowiązujące prawo. Wdrożenie zmian ma być powiązane z działaniami Narodowego Funduszu Zdrowia. Resort zapowiadał wydanie zarządzenia prezesa NFZ dotyczącego CZP. 27 października opublikowano również rozporządzenie dotyczące kryteriów wyboru ofert, a 12 października przekazano NFZ rekomendacje AOTMiT.
Ministerstwo wcześniej zapowiadało rozpoczęcie systemowego funkcjonowania CZP od 1 stycznia 2027 r. Jednocześnie analizowało możliwość wprowadzenia okresu przejściowego w pierwszym kwartale przyszłego roku. Projekt przewiduje dostosowanie działalności placówek do 1 czerwca 2027 r., ale materiały nie wyjaśniają relacji między tymi terminami.
CZP działają od 2018 r. w ramach pilotażu. Jego założeniem było przeniesienie części leczenia ze szpitali do opieki ambulatoryjnej, dziennej i środowiskowej, bliżej miejsca zamieszkania pacjenta. Obecnie formalny zasięg centrów obejmuje około 49 proc. dorosłej populacji. Resort planuje rozszerzać go etapami: najpierw o około 15 proc., następnie o kolejne 15 proc., a na końcu o pozostałe około 21 proc. Materiały wskazują na różnice organizacyjne między placówkami, problemy z kierowaniem pacjentów oraz niewystarczającą koordynację opieki szpitalnej i środowiskowej.
Projekt pozostaje na etapie konsultacji. Ostateczny kształt standardów, terminy wdrożenia oraz zasady finansowania i kontraktowania świadczeń przez NFZ mogą się jeszcze zmienić.
Najczęstsze pytania
Czego dotyczą nowe standardy organizacyjne dla CZP?▼
Do kiedy centra zdrowia psychicznego mają dostosować działalność?▼
Czy zmniejszenie liczby łóżek psychiatrycznych jest już obowiązującym prawem?▼
Jak zmieni się wskaźnik liczby łóżek psychiatrycznych?▼
Kiedy CZP mają zacząć działać jako rozwiązanie systemowe?▼
Słownik pojęć
- Centrum zdrowia psychicznego (CZP)
- Placówka organizująca różne formy pomocy psychiatrycznej i psychologicznej, w tym opiekę ambulatoryjną, dzienną, środowiskową i szpitalną.
- Punkt Zgłoszeniowo-Koordynacyjny
- Element organizacji CZP odpowiedzialny za przyjmowanie zgłoszeń i koordynowanie dalszej pomocy pacjentowi.
- Pomoc czynna
- Aktywne działania CZP ukierunkowane na utrzymanie kontaktu z pacjentem i zapewnienie mu zaplanowanego leczenia oraz wsparcia.
- Opieka środowiskowa
- Model leczenia psychiatrycznego realizowany możliwie blisko miejsca zamieszkania pacjenta, z ograniczaniem niezbędnych hospitalizacji.
- Okres przejściowy
- Czas umożliwiający placówkom stopniowe dostosowanie organizacji i działalności do nowych wymagań systemowych.
Najważniejsze założenia projektu standardów CZP
| Obszar | Założenie projektu |
|---|---|
| Organizacja pracy | Ujednolicenie zasad funkcjonowania centrów zdrowia psychicznego |
| Przyjmowanie pacjentów | Określenie zasad zgłoszeń i działania Punktu Zgłoszeniowo-Koordynacyjnego |
| Koordynacja leczenia | Plan terapii i zdrowienia oraz koordynacja różnych form opieki |
| Liczba łóżek | Stopniowe zmniejszenie wskaźnika z 33 do 25 na 100 tys. dorosłych |
| Termin dostosowania | 1 czerwca 2027 r. |
| Konsultacje | 30 dni na zgłaszanie uwag |




