Najważniejsze
- •Ministerstwo Zdrowia podtrzymuje, że od 1 stycznia 2027 r. centra zdrowia psychicznego mają stać się podstawowym modelem opieki psychiatrycznej dla dorosłych.
- •Największy spór dotyczy odpowiedzialności terytorialnej, prawa pacjenta do wyboru innego centrum oraz tego, czy nowe zasady nie osłabią modelu psychiatrii środowiskowej.
- •Nowy model ma zobowiązać każde CZP do zapewnienia opieki całodobowej, ale szczegóły organizacyjne tego rozwiązania nie zostały jeszcze w pełni opublikowane.
- •Finansowanie ma opierać się na trzech filarach: aktywności, infrastrukturze i jakości, jednak pełny algorytm oraz sposób mierzenia jakości pozostają nieznane.
- •Po posiedzeniu Rady ds. Zdrowia Psychicznego z 13 maja z prac gremium odeszło dziewięcioro ekspertów, co pokazuje skalę konfliktu wokół przyszłości reformy.
Ministerstwo Zdrowia broni założeń docelowego modelu centrów zdrowia psychicznego od 2027 r. po posiedzeniu 13 maja, po którym z prac rady odeszło dziewięcioro ekspertów.
@MenedzerZdrowia
Do końca marca kierownictwo @MZ_GOV_PL przedstawi nowy model działania centrów zdrowia psychicznego. https://t.co/xPa2kPVSXu
Ministerstwo Zdrowia podtrzymuje założenia nowego modelu centrów zdrowia psychicznego, który ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r., po zakończeniu pilotażu. W ten sposób resort odpowiada na krytykę części ekspertów po posiedzeniu Rady ds. Zdrowia Psychicznego z 13 maja, po którym dziewięcioro członków gremium zrezygnowało z dalszego udziału w jego pracach.
Zgodnie z przedstawionymi przez ministerstwo założeniami centra zdrowia psychicznego mają stać się podstawowym modelem opieki psychiatrycznej dla dorosłych, a objęcie całego kraju siecią CZP zaplanowano do 2029 r. Resort deklaruje, że utrzyma odpowiedzialność terytorialną centrów, czyli obowiązek przyjęcia mieszkańców z przypisanego obszaru. Jednocześnie pacjent ma zachować prawo wyboru innego centrum. To jeden z głównych punktów sporu z krytykami, którzy oceniają, że takie rozwiązanie może osłabić logikę opieki środowiskowej.
Ministerstwo zapowiada też obowiązek zapewnienia przez każde centrum dostępu do opieki całodobowej. Ma się to odbywać poprzez własny oddział albo podmiot zakontraktowany przez centrum. Jak przekonuje resort, pacjent hospitalizowany w takim modelu ma nadal pozostawać pacjentem CZP, a centrum ma odpowiadać za ciągłość terapii także podczas pobytu w szpitalu. Szczegółów wykonawczych tego rozwiązania nie przedstawiono jednak jeszcze w pełnym projekcie rozporządzenia.
Zmienić ma się również sposób finansowania. Ministerstwo zapowiada model oparty na trzech składnikach: aktywności, infrastrukturze i jakości. Według deklaracji resortu największa część budżetu ma być powiązana z aktywnością centrum, mniejsza — z zapleczem potrzebnym do realizacji świadczeń, a najmniejsza — ze wskaźnikami jakości. Pełnego algorytmu finansowania jeszcze nie opublikowano, dlatego nie wiadomo, jak w praktyce będą mierzone wskaźniki jakości ani jaki wpływ zmiany będą miały na poszczególne placówki.
Według materiałów przywoływanych przez resort działa obecnie 118 centrów zdrowia psychicznego, które obejmują opieką blisko połowę dorosłych mieszkańców Polski. Pilotaż trwa od ośmiu lat i miał przesunąć psychiatrię dorosłych z modelu opartego głównie na hospitalizacji w stronę opieki środowiskowej, realizowanej bliżej miejsca życia pacjenta. Obecny spór dotyczy tego, czy rozwiązania przygotowywane przez MZ zachowują logikę tej reformy, czy też częściowo od niej odchodzą.
Kolejnym etapem mają być konsultacje publiczne projektu przepisów. Dla placówek i personelu kluczowe będą ostateczne zapisy rozporządzenia oraz szczegółowe zasady finansowania, bo to one zdecydują o praktycznym kształcie systemu po 2026 r.
Co ma się zmienić w modelu Centrów Zdrowia Psychicznego
Źródło: opracowanie na podstawie treści artykułu.
Najważniejsze liczby i terminy dotyczące reformy CZP
| Element | Wartość / termin | Znaczenie |
|---|---|---|
| Data wejścia nowego modelu | 1 stycznia 2027 r. | Planowany start systemowego modelu CZP po zakończeniu pilotażu |
| Docelowe objęcie kraju siecią CZP | do 2029 r. | Termin pełnego pokrycia kraju siecią centrów |
| Liczba ekspertów, którzy odeszli z rady | 9 | Skala sprzeciwu po posiedzeniu z 13 maja |
| Liczba działających CZP | 118 | Aktualna skala sieci centrów według materiałów resortu |
| Zasięg opieki | blisko połowa dorosłych mieszkańców Polski | Szacowany obecny zakres działania CZP |
| Czas trwania pilotażu | 8 lat | Okres testowania modelu przed wdrożeniem systemowym |
Źródło: opracowanie na podstawie treści artykułu.
Słownik pojęć
- Centrum Zdrowia Psychicznego (CZP)
- Placówka lub sieć świadczeń zapewniająca skoordynowaną opiekę psychiatryczną dla dorosłych, możliwie blisko miejsca zamieszkania pacjenta.
- Psychiatria środowiskowa
- Model leczenia, w którym pomoc ma być dostępna w lokalnej społeczności, z naciskiem na opiekę ambulatoryjną, środowiskową i ograniczanie zbędnych hospitalizacji.
- Odpowiedzialność terytorialna
- Zasada, zgodnie z którą centrum odpowiada za zapewnienie opieki mieszkańcom określonego obszaru.
- Pilotaż
- Czasowe wdrożenie testowe nowego modelu organizacji opieki przed jego ewentualnym wprowadzeniem do całego systemu.
- Rozporządzenie
- Akt wykonawczy do ustawy, który określa szczegółowe zasady organizacji lub finansowania świadczeń.
- Wskaźniki jakości
- Mierniki służące ocenie jakości udzielanych świadczeń, które mają wpływać na część finansowania centrum.
