Najważniejsze
- •Dziewięcioro ekspertów ogłosiło rezygnację z udziału w pracach Rady ds. Zdrowia Psychicznego w proteście przeciw propozycji modelu CZP po 2026 r.
- •Sygnatariusze krytykują odejście od kluczowych założeń psychiatrii środowiskowej, w tym odpowiedzialności terytorialnej i integracji opieki ambulatoryjnej ze szpitalną.
- •W sporze pojawia się także kwestia finansowania psychiatrii oraz braku oczekiwanych zmian ustawowych na rzecz nowelizacji rozporządzeń.
- •Ministerstwo deklaruje utrzymanie najważniejszych elementów reformy, ale w dostępnych materiałach brakuje pełnych odpowiedzi na szczegółowe zarzuty ekspertów.
- •Pilotaż centrów zdrowia psychicznego potrwa do końca 2026 r., a kształt modelu obowiązującego od 2027 r. pozostaje przedmiotem sporu.
Dziewięcioro członków Rady do spraw Zdrowia Psychicznego przy Ministrze Zdrowia zrezygnowało 19 maja z udziału w pracach gremium po sporze o przyszłość centrów zdrowia psychicznego.
Dziewięcioro członków Rady do spraw Zdrowia Psychicznego przy Ministrze Zdrowia poinformowało 19 maja o rezygnacji z udziału w pracach gremium. Jako powód wskazali sprzeciw wobec modelu funkcjonowania centrów zdrowia psychicznego po 2026 r., który Ministerstwo Zdrowia przedstawiło 13 maja.
Oświadczenie podpisali Marek Balicki, Barbara Banaś, Daria Biechowska, Andrzej Cechnicki, Izabela Ciuńczyk, Agnieszka Lewonowska-Banach, Krzysztof Rogowski, Tomasz Szafrański i Katarzyna Szczerbowska. W dostępnych materiałach nie ma potwierdzenia, że chodzi o formalną rezygnację z członkostwa w Radzie. Najlepiej udokumentowano bowiem sformułowanie o rezygnacji z udziału w jej pracach.
Eksperci ocenili, że propozycja resortu odchodzi od podstawowych założeń pilotażu psychiatrii środowiskowej. W swoim stanowisku zarzucili ministerstwu m.in. odejście od odpowiedzialności za populację zamieszkującą określone terytorium, rozdzielenie części ambulatoryjnej i szpitalnej oraz zmianę sposobu finansowania świadczeń. W jednym z cytowanych fragmentów oświadczenia stwierdzili, że resort „zamiast oczekiwanych zmian ustawowych przedstawił propozycję wprowadzenia nowelizacji rozporządzeń w zakresie opieki psychiatrycznej”. Sygnatariusze podnosili też, że propozycje nie gwarantują wzrostu finansowania psychiatrii do poziomu 6–7 proc. kosztów świadczeń zdrowotnych, wskazywanego przez część ekspertów jako standard w niektórych państwach UE.
Ministerstwo Zdrowia, według dostępnych relacji, deklaruje utrzymanie najważniejszych elementów psychiatrii środowiskowej. Resort zapowiada też dalsze odchodzenie od systemu opartego głównie na hospitalizacji oraz poprawę dostępności i koordynacji opieki. W dostępnych materiałach brakuje jednak pełnej odpowiedzi ministerstwa na poszczególne zarzuty ekspertów, a także szczegółowego opisu nowego modelu, zwłaszcza w zakresie finansowania, odpowiedzialności terytorialnej i relacji między opieką ambulatoryjną a szpitalną.
Pilotaż centrów zdrowia psychicznego ma zakończyć się 31 grudnia 2026 r., a nowy model ma wejść w życie w 2027 r. Centra są jednym z głównych elementów reformy psychiatrii środowiskowej, która miała przenieść ciężar opieki bliżej miejsca zamieszkania pacjenta i usprawnić lokalną koordynację pomocy. Spór dotyczy teraz tego, czy po zakończeniu pilotażu system zachowa zintegrowany charakter i odpowiedzialność za mieszkańców danego obszaru.
Rada do spraw Zdrowia Psychicznego jest ciałem doradczo-opiniodawczym przy ministrze, dlatego odejście części ekspertów z jej prac nie blokuje decyzji resortu. Może jednak utrudnić dalsze uzgadnianie modelu, który ma obowiązywać po zakończeniu pilotażu.
Najważniejsze liczby i terminy w sporze o model CZP
| Element | Wartość | Znaczenie w artykule |
|---|---|---|
| Liczba ekspertów odchodzących z prac Rady | 9 | Skala protestu wobec propozycji resortu |
| Data przedstawienia modelu przez MZ | 13 maja | Moment ogłoszenia propozycji nowego modelu |
| Data poinformowania o rezygnacji z prac | 19 maja | Publiczne ogłoszenie stanowiska ekspertów |
| Koniec pilotażu CZP | 31 grudnia 2026 r. | Termin zakończenia obecnego modelu pilotażowego |
| Start nowego modelu | 2027 r. | Planowany moment wejścia nowych zasad |
| Postulowany udział finansowania psychiatrii | 6–7% kosztów świadczeń zdrowotnych | Poziom wskazywany przez część ekspertów jako punkt odniesienia |
Na podstawie informacji podanych w artykule.
Oś czasu sporu o centra zdrowia psychicznego
Opracowanie na podstawie artykułu.
Główne punkty sporu o przyszły model centrów zdrowia psychicznego
Podejście krytykowane przez ekspertów
Model pilotażu psychiatrii środowiskowej
Słownik pojęć
- Centra zdrowia psychicznego (CZP)
- Placówki organizujące środowiskową opiekę psychiatryczną bliżej miejsca zamieszkania pacjenta, z naciskiem na koordynację różnych form pomocy.
- Psychiatria środowiskowa
- Model opieki psychiatrycznej oparty na wsparciu pacjenta w lokalnej społeczności, a nie głównie w leczeniu szpitalnym.
- Pilotaż
- Czasowo wdrożony program testujący nowe rozwiązania organizacyjne lub finansowe przed ich ewentualnym wprowadzeniem na stałe.
- Odpowiedzialność terytorialna
- Zasada, zgodnie z którą dany podmiot odpowiada za zapewnienie opieki mieszkańcom określonego obszaru.
- Opieka ambulatoryjna
- Świadczenia udzielane bez konieczności pobytu pacjenta w szpitalu, np. w poradni lub centrum zdrowia psychicznego.
- Rozporządzenie
- Akt wykonawczy do ustawy, wydawany przez uprawniony organ administracji, określający szczegółowe zasady działania w danym obszarze.
