Nowe Powiatowe Centra Zdrowia mają zapewnić pomoc medyczną w 32 powiatach bez szpitali

Komentarz redakcji

Resort skierował 30 czerwca projekt rozporządzenia do konsultacji publicznych. Nowe centra mają zapewniać całodobową pomoc, diagnostykę, porady specjalistyczne i drobne zabiegi w miejscach oddalonych od szpitali.

Najważniejsze

  • Ministerstwo Zdrowia planuje utworzenie Powiatowych Centrów Zdrowia w powiatach bez szpitali, aby poprawić dostęp do pilnej pomocy medycznej.
  • PCZ mają działać tam, gdzie odległość do najbliższego szpitala przekracza 30 km i objąć ok. 500 tys. mieszkańców z ok. 32 powiatów.
  • Zakres świadczeń ma obejmować konsultacje specjalistyczne, diagnostykę, porady pielęgniarskie oraz drobne zabiegi chirurgiczne i transport do szpitala.
  • Placówki mają funkcjonować całodobowo, 7 dni w tygodniu, z możliwością kilkugodzinnej obserwacji pacjenta.
  • Resort wzoruje się na rozwiązaniach z Kanady i Australii, a projekt jest obecnie w konsultacjach publicznych.
·
1 min

Ministerstwo Zdrowia chce utworzyć Powiatowe Centra Zdrowia w około 32 powiatach bez szpitali, aby skrócić drogę do pilnej pomocy dla 500 tys. mieszkańców.

Źródło zdjęcia: pexels.com - by RDNE Stock project
Źródło zdjęcia: pexels.com - by RDNE Stock project

Ministerstwo Zdrowia przygotowało projekt rozporządzenia, który zakłada utworzenie Powiatowych Centrów Zdrowia w powiatach bez szpitali. Resort chce objąć rozwiązaniem około 500 tys. mieszkańców z mniej więcej 32 powiatów, a dokument trafił 30 czerwca do konsultacji publicznych.

Centra mają działać tam, gdzie nie ma szpitala, a odległość do najbliższej placówki udzielającej świadczeń w trybie nagłym przekracza 30 kilometrów. Według założeń PCZ mają przejąć część pacjentów, którzy dziś trafiają do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, szpitalnych oddziałów ratunkowych albo izb przyjęć. Resort wskazuje, że chodzi o miejsca, w których dostęp do świadczeń jest najsłabszy.

Zakres usług w PCZ ma być szeroki. Centra mają oferować konsultacje lekarzy specjalistów, porady pielęgniarskie, diagnostykę laboratoryjną, badania RTG, USG i EKG, a także drobne zabiegi chirurgiczne niewymagające znieczulenia ogólnego. W projekcie wymieniono również szycie ran, usuwanie ciał obcych, nacinanie ropni, zakładanie opatrunków i unieruchomień oraz transport sanitarny do szpitala, jeśli pacjent będzie wymagał hospitalizacji.

Zgodnie z projektem Powiatowe Centra Zdrowia mają działać całodobowo, siedem dni w tygodniu. Mają też zapewniać kilkugodzinną obserwację pacjenta, co ma ułatwić ocenę stanu zdrowia i decyzję o dalszym leczeniu. Ministerstwo nie podało jednak informacji o kosztach utworzenia i późniejszego funkcjonowania nowych placówek.

Problem, do którego odnosi się projekt, dotyczy wielu powiatów oddalonych od szpitali. W takich miejscach pacjenci z urazami, nagłym bólem czy potrzebą podstawowej diagnostyki często muszą jechać kilkadziesiąt kilometrów do najbliższej placówki. Resort uzasadnia, że nowy model ma ograniczyć te bariery i poprawić dostęp do świadczeń w nagłych przypadkach.

Ministerstwo wzoruje się przy tym na rozwiązaniach stosowanych w innych krajach, w tym w Kanadzie i Australii, gdzie funkcjonują podobne placówki opieki doraźnej poza lecznictwem szpitalnym. Jeśli rozporządzenie wejdzie w życie, PCZ mają stać się dodatkowym ogniwem między poradnią specjalistyczną a szpitalnym oddziałem ratunkowym.

Najważniejsze liczby dotyczące Powiatowych Centrów Zdrowia

WskaźnikWartośćZnaczenie
Liczba mieszkańców objętych rozwiązaniemok. 500 tys.Szacowana populacja w powiatach bez szpitali
Liczba powiatówok. 32Tereny, w których mają powstać PCZ
Odległość do najbliższego szpitalaponad 30 kmWarunek uruchomienia placówki
Czas pracy24/7Całodobowe działanie przez 7 dni w tygodniu
Okres obserwacji pacjentakilka godzinCzas na ocenę stanu zdrowia i decyzję o leczeniu

Źródło: projekt rozporządzenia Ministerstwa Zdrowia oraz tekst artykułu.

Organizacja pacjentów ukierunkowana na profilaktykę

Jak mają działać Powiatowe Centra Zdrowia

1
Lokalizacja
Centrum ma powstać tam, gdzie nie działa szpital i odległość do najbliższej placówki nagłej przekracza 30 km.
2
Dostępność
Placówka ma działać całodobowo, przez 7 dni w tygodniu.
3
Świadczenia
Pacjent ma otrzymać pomoc specjalistyczną, badania laboratoryjne, RTG, USG, EKG i porady pielęgniarskie.
4
Zabiegi
Wykonywane mają być m.in. szycie ran, usuwanie ciał obcych i nacinanie ropni.
5
Decyzja o dalszym leczeniu
Obserwacja ma pomóc ocenić, czy pacjent może wrócić do domu, czy wymaga hospitalizacji.
6
Transport
Jeśli potrzebna będzie hospitalizacja, PCZ ma zapewnić transport sanitarny.

Źródło: projekt rozporządzenia Ministerstwa Zdrowia opisany w artykule.

Słownik pojęć

Ambulatoryjna opieka specjalistyczna
Świadczenia lekarskie udzielane bez konieczności pobytu w szpitalu, zwykle w poradni lub gabinecie specjalistycznym.
Szpitalny oddział ratunkowy (SOR)
Jednostka szpitala, która udziela pomocy pacjentom w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego.
Izba przyjęć
Miejsce w szpitalu, w którym pacjent jest wstępnie oceniany i kierowany do dalszego leczenia lub wypisu.
Diagnostyka laboratoryjna
Badania próbki krwi, moczu lub innych materiałów biologicznych w celu rozpoznania choroby lub oceny stanu zdrowia.
USG
Badanie obrazowe wykorzystujące ultradźwięki do oceny narządów i tkanek.
EKG
Badanie rejestrujące czynność elektryczną serca.
Transport sanitarny
Przewóz pacjenta pojazdem medycznym, gdy wymaga on dalszej diagnostyki lub leczenia w innej placówce.

Najczęstsze pytania

Kogo mają objąć Powiatowe Centra Zdrowia?
Przede wszystkim mieszkańców powiatów bez szpitali, oddalonych od najbliższej placówki udzielającej świadczeń nagłych o ponad 30 km.
Czy PCZ zastąpią szpitale albo SOR?
Nie. Z projektu wynika, że mają być dodatkowym ogniwem między poradnią specjalistyczną a szpitalnym oddziałem ratunkowym, zwłaszcza w miejscach z utrudnionym dostępem do świadczeń.
Jakie świadczenia będą dostępne w PCZ?
Projekt przewiduje konsultacje specjalistyczne, porady pielęgniarskie, badania diagnostyczne, drobne zabiegi chirurgiczne oraz transport sanitarny do szpitala.
Czy centra będą działać przez całą dobę?
Tak, założono funkcjonowanie 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu, z możliwością kilkugodzinnej obserwacji pacjenta.
Czy wiadomo, ile będzie kosztować uruchomienie PCZ?
Na razie ministerstwo nie podało informacji o kosztach utworzenia i późniejszego funkcjonowania placówek.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Lekarze krytykują projekt Powiatowych Centrów Zdrowia. Obawy o kadry i zakres świadczeń

Resort zdrowia chce uruchomić Powiatowe Centra Zdrowia w powiatach bez szpitala, by poprawić dostęp do pomocy nagłej. W konsultacjach NFZ, samorząd lekarski i konsultanci krajowi wskazali jednak, że projekt może być niewykonalny i osłabić istniejące placówki.

1 września 2026

Nowy wskaźnik w IKP pokaże pacjentom czas oczekiwania na wizytę

Projekt rozporządzenia w tej sprawie trafił do konsultacji publicznych 4–5 czerwca 2026 roku. Resort zapowiada, że prognozowany czas oczekiwania ma być liczony na podstawie symulacji danych z systemu e-zdrowia.

5 czerwca 2026

Centra zdrowia psychicznego na stałe w systemie od 2027 roku

Od 1 stycznia 2027 roku centra zdrowia psychicznego (CZP) wejdą na stałe do systemu ochrony zdrowia. Docelowo do 2029 roku mają objąć opieką wszystkich dorosłych Polaków. Obecnie działa 127 CZP, które obejmują 14,7 mln osób, a budżet psychiatrii wzrósł z 5 do 10 mld zł.

14 maja 2026

MZ broni modelu centrów zdrowia psychicznego od 2027 r. Po prezentacji założeń z rady odeszło 9 ekspertów

Resort zdrowia podtrzymuje plan, by od 1 stycznia 2027 r. centra zdrowia psychicznego stały się podstawowym modelem opieki psychiatrycznej dla dorosłych. Spór dotyczy m.in. odpowiedzialności terytorialnej, dostępu do opieki całodobowej i nowego sposobu finansowania. Po prezentacji założeń 13 maja z udziału w Radzie ds. Zdrowia Psychicznego zrezygnowało dziewięcioro jej członków.

27 maja 2026

NRL żąda zmian w projekcie dotyczącym powiatowych centrów zdrowia

Samorząd lekarski krytykuje projektowany zakres świadczeń w powiatowych centrach zdrowia, wskazując na braki kadrowe i sprzętowe. Naczelna Rada Lekarska domaga się ponownych konsultacji eksperckich. Nowe regulacje wpłyną na strukturę ochrony zdrowia w 314 powiatach.

28 lipca 2026

Nowość w IKP: prognozowany czas oczekiwania na wizytę

Projekt rozporządzenia opublikowany 4 czerwca 2026 roku przewiduje wprowadzenie prognozowanego czasu oczekiwania na wizytę u specjalisty lub badanie w Internetowym Koncie Pacjenta. Nowy wskaźnik PCUŚ ma być liczony na podstawie danych z centralnego wykazu oczekujących i terminów dostępnych u świadczeniodawców. Resort zdrowia chce w ten sposób zapewnić pacjentom bardziej przejrzystą informację o dostępności świadczeń.

4 czerwca 2026

StartSzukaj