Najważniejsze
- •Ministerstwo Zdrowia planuje utworzenie Powiatowych Centrów Zdrowia w powiatach bez szpitali, aby poprawić dostęp do pilnej pomocy medycznej.
- •PCZ mają działać tam, gdzie odległość do najbliższego szpitala przekracza 30 km i objąć ok. 500 tys. mieszkańców z ok. 32 powiatów.
- •Zakres świadczeń ma obejmować konsultacje specjalistyczne, diagnostykę, porady pielęgniarskie oraz drobne zabiegi chirurgiczne i transport do szpitala.
- •Placówki mają funkcjonować całodobowo, 7 dni w tygodniu, z możliwością kilkugodzinnej obserwacji pacjenta.
- •Resort wzoruje się na rozwiązaniach z Kanady i Australii, a projekt jest obecnie w konsultacjach publicznych.
Ministerstwo Zdrowia chce utworzyć Powiatowe Centra Zdrowia w około 32 powiatach bez szpitali, aby skrócić drogę do pilnej pomocy dla 500 tys. mieszkańców.

Ministerstwo Zdrowia przygotowało projekt rozporządzenia, który zakłada utworzenie Powiatowych Centrów Zdrowia w powiatach bez szpitali. Resort chce objąć rozwiązaniem około 500 tys. mieszkańców z mniej więcej 32 powiatów, a dokument trafił 30 czerwca do konsultacji publicznych.
Centra mają działać tam, gdzie nie ma szpitala, a odległość do najbliższej placówki udzielającej świadczeń w trybie nagłym przekracza 30 kilometrów. Według założeń PCZ mają przejąć część pacjentów, którzy dziś trafiają do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, szpitalnych oddziałów ratunkowych albo izb przyjęć. Resort wskazuje, że chodzi o miejsca, w których dostęp do świadczeń jest najsłabszy.
Zakres usług w PCZ ma być szeroki. Centra mają oferować konsultacje lekarzy specjalistów, porady pielęgniarskie, diagnostykę laboratoryjną, badania RTG, USG i EKG, a także drobne zabiegi chirurgiczne niewymagające znieczulenia ogólnego. W projekcie wymieniono również szycie ran, usuwanie ciał obcych, nacinanie ropni, zakładanie opatrunków i unieruchomień oraz transport sanitarny do szpitala, jeśli pacjent będzie wymagał hospitalizacji.
Zgodnie z projektem Powiatowe Centra Zdrowia mają działać całodobowo, siedem dni w tygodniu. Mają też zapewniać kilkugodzinną obserwację pacjenta, co ma ułatwić ocenę stanu zdrowia i decyzję o dalszym leczeniu. Ministerstwo nie podało jednak informacji o kosztach utworzenia i późniejszego funkcjonowania nowych placówek.
Problem, do którego odnosi się projekt, dotyczy wielu powiatów oddalonych od szpitali. W takich miejscach pacjenci z urazami, nagłym bólem czy potrzebą podstawowej diagnostyki często muszą jechać kilkadziesiąt kilometrów do najbliższej placówki. Resort uzasadnia, że nowy model ma ograniczyć te bariery i poprawić dostęp do świadczeń w nagłych przypadkach.
Ministerstwo wzoruje się przy tym na rozwiązaniach stosowanych w innych krajach, w tym w Kanadzie i Australii, gdzie funkcjonują podobne placówki opieki doraźnej poza lecznictwem szpitalnym. Jeśli rozporządzenie wejdzie w życie, PCZ mają stać się dodatkowym ogniwem między poradnią specjalistyczną a szpitalnym oddziałem ratunkowym.
Najważniejsze liczby dotyczące Powiatowych Centrów Zdrowia
| Wskaźnik | Wartość | Znaczenie |
|---|---|---|
| Liczba mieszkańców objętych rozwiązaniem | ok. 500 tys. | Szacowana populacja w powiatach bez szpitali |
| Liczba powiatów | ok. 32 | Tereny, w których mają powstać PCZ |
| Odległość do najbliższego szpitala | ponad 30 km | Warunek uruchomienia placówki |
| Czas pracy | 24/7 | Całodobowe działanie przez 7 dni w tygodniu |
| Okres obserwacji pacjenta | kilka godzin | Czas na ocenę stanu zdrowia i decyzję o leczeniu |
Źródło: projekt rozporządzenia Ministerstwa Zdrowia oraz tekst artykułu.

Organizacja pacjentów ukierunkowana na profilaktykę
Jak mają działać Powiatowe Centra Zdrowia
Źródło: projekt rozporządzenia Ministerstwa Zdrowia opisany w artykule.
Słownik pojęć
- Ambulatoryjna opieka specjalistyczna
- Świadczenia lekarskie udzielane bez konieczności pobytu w szpitalu, zwykle w poradni lub gabinecie specjalistycznym.
- Szpitalny oddział ratunkowy (SOR)
- Jednostka szpitala, która udziela pomocy pacjentom w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego.
- Izba przyjęć
- Miejsce w szpitalu, w którym pacjent jest wstępnie oceniany i kierowany do dalszego leczenia lub wypisu.
- Diagnostyka laboratoryjna
- Badania próbki krwi, moczu lub innych materiałów biologicznych w celu rozpoznania choroby lub oceny stanu zdrowia.
- USG
- Badanie obrazowe wykorzystujące ultradźwięki do oceny narządów i tkanek.
- EKG
- Badanie rejestrujące czynność elektryczną serca.
- Transport sanitarny
- Przewóz pacjenta pojazdem medycznym, gdy wymaga on dalszej diagnostyki lub leczenia w innej placówce.
