Najważniejsze
- •Ministerstwo Zdrowia ocenia, że w Polsce nie ma systemowych braków antybiotyków — problemy dotyczą raczej pojedynczych produktów, firm i lokalnych sytuacji.
- •W latach 2024–2026 do URPL wpłynęło 471 powiadomień o wstrzymaniu dostaw antybiotyków, a najczęściej dotyczyły one amoksycyliny, azytromycyny, klarytromycyny i cefuroksymu.
- •Samo zgłoszenie wstrzymania dostaw nie musi oznaczać pustych półek w aptekach — część placówek miała zapasy, ale nie mogła ich uzupełnić w hurtowniach.
- •Resort wskazuje na sezonowy wzrost zapotrzebowania, błędy w prognozach, problemy produkcyjne, opóźnienia dostaw i wzrost popytu jako główne przyczyny trudności.
- •W odpowiedzi państwo opiera się na kilku narzędziach: liście antywywozowej, imporcie interwencyjnym i docelowym, Krajowej Liście Leków Krytycznych oraz rozwiązaniach refundacyjnych wspierających produkcję w Polsce.
Ministerstwo Zdrowia poinformowało, że mimo 471 powiadomień o wstrzymaniu dostaw antybiotyków w latach 2024–2026 nie widzi w Polsce systemowych braków tych leków.
Apteki na pierwszej linii kryzysu. System nadal niegotowy na potrzeby pacjentów przewlekłych
Ministerstwo Zdrowia przekazało w odpowiedzi z 21 sierpnia 2026 r., że w Polsce nie ma systemowych braków antybiotyków, mimo 471 powiadomień o wstrzymaniu dostaw zgłoszonych w latach 2024–2026 do prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych. Odpowiedź podpisała podsekretarz stanu Katarzyna Kacperczyk. Resort zaznaczył, że problemy dotyczą konkretnych produktów i firm, a część z nich ma charakter lokalny i przejściowy.
Najczęściej zgłaszane antybiotyki
Najwięcej powiadomień dotyczyło amoksycyliny, której zgłoszono 98, azytromycyny — 86, klarytromycyny — 77 oraz cefuroksymu — 53. Resort podał też, że zgłoszenia obejmowały łącznie 34 substancje czynne. W kolejnych pozycjach znalazły się między innymi cefaklor, klindamycyna, lewofloksacyna i wankomycyna. Ministerstwo przypisało wstrzymania dostaw takim przyczynom jak błędy w prognozach, problemy produkcyjne, opóźnienia w dostawach oraz wzrost popytu.
Resort wyjaśnił również, że samo zgłoszenie wstrzymania dostaw nie zawsze oznacza brak leku na półce w aptece. W części przypadków apteki miały zapas produktu, ale nie mogły go uzupełnić w hurtowniach. Ministerstwo wiąże to zwłaszcza z sezonowym wzrostem zapotrzebowania na antybiotyki w okresie infekcyjnym, gdy placówki zwiększają stany magazynowe.
Narzędzia przeciw niedoborom
W odpowiedzi resort wymienił też narzędzia, które mają ograniczać ryzyko niedoborów. To między innymi lista antywywozowa, import interwencyjny, import docelowy oraz Krajowa Lista Leków Krytycznych. Aktualne obwieszczenie o liście antywywozowej z 8 lipca 2026 r., obowiązujące od 16 lipca, obejmuje 288 pozycji. Krajowa Lista Leków Krytycznych została ogłoszona 20 grudnia 2024 r., a po aktualizacji liczy 401 substancji czynnych, z czego 250 pokrywa się z listą unijną.
Ministerstwo przypomniało też o zmianach refundacyjnych wspierających produkcję w Polsce. Wskazało wykazy G1 i G2, które obniżają dopłatę pacjenta do leków wytwarzanych w kraju lub z krajowej substancji czynnej. W praktyce resort stawia na zestaw narzędzi administracyjnych i refundacyjnych, a nie na jeden centralny mechanizm reagowania. To, czy te rozwiązania ograniczą wahania dostępności antybiotyków, będzie można ocenić dopiero po kolejnych sezonach infekcyjnych.
Powiadomienia o wstrzymaniu dostaw antybiotyków według substancji czynnej
| Substancja czynna | Liczba powiadomień |
|---|---|
| Amoksycylina | 98 |
| Azytromycyna | 86 |
| Klarytromycyna | 77 |
| Cefuroksym | 53 |
| Cefaklor | 24 |
| Klindamycyna | 15 |
| Lewofloksacyna | 10 |
| Wankomycyna | 10 |
Źródło: odpowiedź Ministerstwa Zdrowia z 21 sierpnia 2026 r.; dane za lata 2024–2026.
Najważniejsze liczby o dostępności antybiotyków
Źródło: odpowiedź Ministerstwa Zdrowia z 21 sierpnia 2026 r.
